Samenvatting Milieubeleid

Waarom milieubeleid?
 Milieubewustzijn
 Milieuverstoringsketen
 Noodzaak aan afspraken en regels
 Wetten, decreten, besluiten
 Milieu(recht)/milieu(beleid)
 Instrumenten
 Bevoegdheden
 Gewestplan
 Begrippenoverzicht

Milieu?
 Letterlijke zin: milieu de omgeving waarin men leeft, ook wel het sociale milieu genoemd
 Het geheel van de atmosfeer, bodem en water die invloed hebben op de levende
organismen: planten, dieren en mensen

Milieubewustzijn
 Sinds jaren 60-70: wetgeving ontstaan
 Ontstaan door verschillende gebeurtenissen en theorieën: nood aan wetgeving en
regelgeving
 SMOG episode in Londen: groot probleem van luchtverontreiniging (leidde tot 12000
doden)
 Earthrise: het bewustzijn dat we allemaal op 1 aarde leven, dat we allemaal verbonden
zijn door onze enige thuis (de aarde). We moeten de aarde koesteren als onze enige
thuis.
 Seveso disaster: dorpje in Italië waar een explosie is geweest in een chemisch bedrijf.
Hierdoor was de bodem vervuild met dioxines waardoor deze allemaal afgegraven
moesten worden. Waren heel veel kosten aan verbonden. Hierdoor zijn ze beginnen
nadenken dat er zoveel mogelijk schade aan de omgeving wordt vermeden als er een
ongeval gebeurt. Seveso bedrijven: bedrijven waar mogelijk een explosiegevaar is.
Seveso richtlijn wilt vermijden dat er ernstige ongevallen gebeuren, als dit wel gebeurt
moeten de gevolgen zo beperkt mogelijk blijven.
 Bhopal: giftige gaswolk ontsnapt uit fabriek
 Tsjernobyl: reactor ontploft met een grote brand waardoor er heel veel radioactief
materiaal is verspreid in de omgeving.

Opkomst milieubewustzijn
 Jaren ’60-‘70
 Opkomende industrie en de verstedelijking
o Druk op de leefomgeving steeds groter (lucht-, bodem-, en waterverontreiniging,
afval, geluid,…)
o Nood aan afspraken en regels
o Wet van 28/12/1964 op de bestrijding van de luchtverontreiniging
 Enorm veel druk op openheid in Vlaanderen
 Vlaanderen: overal wel huizen. Zeker rond de wegen die dorpen verbinden (=
lintbebouwing). Dit maakt dat we in Vlaanderen in 1 groot dorp wonen. Versnippering en
1

, verstedelijking gaat enorm veel druk zetten op de natuur, landbouwgronden, openheid,
…

Strategische visie van het beleidsplan ruimte Vlaanderen
 Visie rond de ruimtelijke ordening. Zo willen ze ervoor zorgen dat bijkomend
ruimtebeslag wordt verminderd
 Tegen 2040 willen we dat er totaal geen extra ruimtebeslag wordt ingenomen
 Men gaat proberen de huidige ruimte die nu gebruikt wordt voor handel, industrie,
gebouwen beter de benutten
 Er zijn heel veel historisch vervuilde gronden: deze willen ze eerst gaan zuiveren en dan
opnieuw gaan gebruiken

Tragedy of the commons
 Tragedie van de gemeenschapsgronden
 De mens heeft de neiging om gemeenschappelijke eigendommen te gaan ondermijnen
 Als er een publiek goed is (vb lucht, water,..) moet je grenzen stellen aan het gebruik van
deze publieke goederen
 Overbevissing waardoor er een gevaar was dat er geen vis meer was

Milieugebruiksruimte
 Hoe ver mogen we gaan om afval te gaan produceren en te verwerken
 Hoeveel grondwater mogen we oppompen, hoeveel materiaal mogen we ontginnen,…
 Die ruimte waar dat er materiaal gebruikt wordt, waar er afval gedumpt wordt. We
willen deze ruimte zo gebruiksvriendelijk mogelijk gebruiken
 Bevolkingsomvang: hoeveel mensen wonen er op 1 bepaald gebied




Factor 20
 We willen de milieubelasting verkleinen met factor 2
 We weten dat de bevolking nog steeds groeit (factor 2)
 De welvaart groeit met een factor van 5
 Milieubelasting per eenheid van welvaart moet verminderen met een factor 20
 ½ = 2x5x1/20
2

,VB voor verlaging “M”
 M = milieubelasting
 Geldwaarde van alle producten die wij produceren en verkopen stijgt (BBP)
 Er is economische groei maar tegelijk gaat de energie intensiteit naar beneden =
loskoppelen economische groei met E verbruik

Milieuverstoringsketen
 Wordt gebruikt om het milieubeleid vorm te geven
 Gaan milieuproblematiek omschrijven
 DPSIR
 Drivers: diegene die activiteiten hebben, activiteiten organiseren. Voert handelingen uit
die druk uitoefenen op het milieu
 Pressure: al die handelingen zorgen voor druk op de leefomgeving.
 State: de toestand. De lucht raakt vervuild door het rijden met de auto. De toestand van
de waterkwaliteit, de bodemkwaliteit, de luchtkwaliteit (goed of slecht)
 Impact: Welke gevolgen hebben deze handelingen
 Response: antwoord. Dingen die we gaan doen om de problemen op de lossen. Vb:
bodemsaneringen, zuiveren van de lucht in het bedrijf zelf en dan pas in de lucht lozen,
wetgeving: regels en afspraken maken en normen opstellen (zoveel mag de
watervervuiling maximaal zijn)
 VB fijn stof:
o Zorgt ervoor dat als wij dit inademen dat dit in onze longen terecht komt met
hartproblemen/ longproblemen tot gevolg




Wetten, decreten, besluiten
 Veldwetboek van 7/10/1886




3

, Afkomstig van federaal niveau = koninklijk besluit

Gewesten gaan decreten uitvaardigen = besluit van de Vlaamse regering

Provincie en gemeentes kunnen bepaalde besluiten opleggen




 Op welk beleidsniveau?
Moet met elk beleidsniveau
boven zich rekening houden
 Wie lanceert een voorstel of
ontwerp?
 Wie keurt goed?
 Wie bekrachtigt?
 Waar gepubliceerd?
 Wet is federaal
 Decreet is Vlaams: wordt
ondertekend door de
Vlaamse regering
 Voor wie van toepassing?
 Rekening houden met andere beleidsniveaus
 De grondwet: de grote basis voor alle wetten en decreten
o Hoe is België georganiseerd (parlementen,…)
o Hierin ook basis voor milieu gelegd

Omzendbrieven
 Uniforme toepassing wetgeving
 Binden voor ambtenaren
 Niet bindend voor de burger
 Hoe je de wetten moet interpreteren

Provinciale politiereglement
 Door provincieraad
 Publicatie op website van de provincie
 Door provinciegouverneur en arrondissementscommissaris  ifv handhaving openbare
orde en veiligheid  bekendmaking door aanplakking
o Overstromingen
o Rampen (vb treinramp in Buizingen)

Gemeentelijke politiereglement
 Door gemeenteraad
4