Zenuwweefsel
FUNCTIE neuronen (= zenuwcellen): Op een snelle manier informatie over lange afstanden
uitwisselen Maken contact met 1000 andere functionele neuronen
Zenuwstelsel: Netwerk van 10 000den – 100 miljard neuronen (afh van diersoort)
Neuronen zijn functionele eenheden
Zenuwstelsel kan ingedeeld worden naargelang anatomische ligging:
Centraal zenuwstelsel: Bestaat uit hersenen en ruggenmerg
Perifeer zenuwstelsel: Bestaat uit zenuwen en perifere ganglia
Functionele indeling v/h zenuwstelsel:
Viscerale / autonome zenuwstelsel: Staat in voor de controle van inwendige organen
Somatische zenuwstelsel: Staat in voor de willekeurige controle van de skeletspieren en het
verwerken van informatie dat afkomstig is van onze zintuigen
Reguleert gedragspatronen (vb: beweging, voeding, voortplanting, …)
Homeostatisch evenwicht:
Interne parameters van het lichaam worden constant gehouden
Gebeurt door het autonoom zenuwstelsel
Zenuwweefsel bestaat vooral uit:
Neuronen
Steuncellen
Bindweefsel MAAR is hoeveelheid is afh van plaats in lichaam
Embryonale ontwikkeling:
Differentiatie van ectoderm Neurale plaat
Ontstaan neurale groeve: Verhoging v/d randen Randen zullen sluiten tot een neurale buis
==> Ontstaan van volledige centraal zenuwstelsel inclusief steuncellen
1
,Neurale lijsten = Structuur aan weerszijden van de neurale buis
Hieruit ontstaan o.a. neuronen van de perifere ganglia en de steuncellen van het PZS
!!! Neuronen niet in staat zich te delen
Bij verlies/ beschadiging kunnen functionele zich proberen te herstellen DOOR aan te
grijpen op andere neuronen
Neuronen
= Prikkelbare ( exciteerbare) cellen
Prikkelbaarheid = Eigenschap is gebaseerd op veranderingen in ionenstromen die in de cel ontstaan
t.g.v. een stimulus.
Ionenstromen worden als een elektrische impuls via neuronen verder gezet ZONDER verlies van
signaalsterkte
Synaps = De plaats waar het neuron contact maakt met een volgend neuron of doelwitcel
Hier wordt de stimulus overgedragen
Onderdelen neuron:
Cellichaam: Bevat kern en celorganellen Aanmaak van substanties voor onderhoud en
functie v/d zenuwcel
Dendrieten/ axonen: Uitlopers (hoe breder, hoe sneller info vervoerd kan worden)
Wordt omgeven door myeline = isolatielaagje
Neuronen verschillen wel sterk van vorm en grootte
OORZAAK: afh van functie
Indeling van neuronen
Sensorische neuronen: Impulsen worden vervoerd vanuit de periferie naar het centraal
zenuwstelsel (= afferent)
Motorische neuronen: Impulsen worden vervoerd van het CZS (of ganglia) naar de effectorcellen
(= efferent)
Interneuronen: De schakel tussen sensorische en motorische neuronen (99% van alle neuronen
in ons lichaam)
2
, Reflexbogen (somatisch en autonoom):
Afferent (sensorisch) neuron gekoppeld aan
sensorische receptorstructuur
Interneuron in het CZS
Efferent (motorisch) neruon in contact me de
spiercellen
Indeling naargelang morfologie: aantal uitlopers en vorm van cellichaam
Aantal uitlopers:
Multipolaire neuronen: 1 axon en 2 of meer dendrieten
Bipolaire neuronen: 1 axon en 1 dendriet
Pseudo-unipolaire neuronen : 1 uitloper die dicht bij de soma opsplitst in 2 lange uitlopers
Vorm van perikarya:
Stervormige perikarya
Pyramidale perikarya
Ronde perikarya
Peervormige perikarya
…
Grootte cellichaam ~ RE met totaal volume v/h neuron
! Grote neuronen kunnen info sneller doorsturen!!
A: Multipolair ; B: Bipolair ; C: Pseudo-unipolair neuron
3
FUNCTIE neuronen (= zenuwcellen): Op een snelle manier informatie over lange afstanden
uitwisselen Maken contact met 1000 andere functionele neuronen
Zenuwstelsel: Netwerk van 10 000den – 100 miljard neuronen (afh van diersoort)
Neuronen zijn functionele eenheden
Zenuwstelsel kan ingedeeld worden naargelang anatomische ligging:
Centraal zenuwstelsel: Bestaat uit hersenen en ruggenmerg
Perifeer zenuwstelsel: Bestaat uit zenuwen en perifere ganglia
Functionele indeling v/h zenuwstelsel:
Viscerale / autonome zenuwstelsel: Staat in voor de controle van inwendige organen
Somatische zenuwstelsel: Staat in voor de willekeurige controle van de skeletspieren en het
verwerken van informatie dat afkomstig is van onze zintuigen
Reguleert gedragspatronen (vb: beweging, voeding, voortplanting, …)
Homeostatisch evenwicht:
Interne parameters van het lichaam worden constant gehouden
Gebeurt door het autonoom zenuwstelsel
Zenuwweefsel bestaat vooral uit:
Neuronen
Steuncellen
Bindweefsel MAAR is hoeveelheid is afh van plaats in lichaam
Embryonale ontwikkeling:
Differentiatie van ectoderm Neurale plaat
Ontstaan neurale groeve: Verhoging v/d randen Randen zullen sluiten tot een neurale buis
==> Ontstaan van volledige centraal zenuwstelsel inclusief steuncellen
1
,Neurale lijsten = Structuur aan weerszijden van de neurale buis
Hieruit ontstaan o.a. neuronen van de perifere ganglia en de steuncellen van het PZS
!!! Neuronen niet in staat zich te delen
Bij verlies/ beschadiging kunnen functionele zich proberen te herstellen DOOR aan te
grijpen op andere neuronen
Neuronen
= Prikkelbare ( exciteerbare) cellen
Prikkelbaarheid = Eigenschap is gebaseerd op veranderingen in ionenstromen die in de cel ontstaan
t.g.v. een stimulus.
Ionenstromen worden als een elektrische impuls via neuronen verder gezet ZONDER verlies van
signaalsterkte
Synaps = De plaats waar het neuron contact maakt met een volgend neuron of doelwitcel
Hier wordt de stimulus overgedragen
Onderdelen neuron:
Cellichaam: Bevat kern en celorganellen Aanmaak van substanties voor onderhoud en
functie v/d zenuwcel
Dendrieten/ axonen: Uitlopers (hoe breder, hoe sneller info vervoerd kan worden)
Wordt omgeven door myeline = isolatielaagje
Neuronen verschillen wel sterk van vorm en grootte
OORZAAK: afh van functie
Indeling van neuronen
Sensorische neuronen: Impulsen worden vervoerd vanuit de periferie naar het centraal
zenuwstelsel (= afferent)
Motorische neuronen: Impulsen worden vervoerd van het CZS (of ganglia) naar de effectorcellen
(= efferent)
Interneuronen: De schakel tussen sensorische en motorische neuronen (99% van alle neuronen
in ons lichaam)
2
, Reflexbogen (somatisch en autonoom):
Afferent (sensorisch) neuron gekoppeld aan
sensorische receptorstructuur
Interneuron in het CZS
Efferent (motorisch) neruon in contact me de
spiercellen
Indeling naargelang morfologie: aantal uitlopers en vorm van cellichaam
Aantal uitlopers:
Multipolaire neuronen: 1 axon en 2 of meer dendrieten
Bipolaire neuronen: 1 axon en 1 dendriet
Pseudo-unipolaire neuronen : 1 uitloper die dicht bij de soma opsplitst in 2 lange uitlopers
Vorm van perikarya:
Stervormige perikarya
Pyramidale perikarya
Ronde perikarya
Peervormige perikarya
…
Grootte cellichaam ~ RE met totaal volume v/h neuron
! Grote neuronen kunnen info sneller doorsturen!!
A: Multipolair ; B: Bipolair ; C: Pseudo-unipolair neuron
3
