LES 1: Waarom? Wat is Fysica?
Het deeltjesmodel - Materie
Concepttest
Wolken zijn GEEN VOORBEELD van een GAS!
o Wolken
= waterdruppeltjes of ijskristallen met waterdamp en andere gassen
tussen
o Gassen
= niet zichtbaar
Gasdeeltjes nooit samen + 1 enkel deeltje niet zichtbaar
Waaruit bestaat materie?
OV : Hoe zit een zuivere stof in elkaar ?
We gaan opzoek naar een MODEL!
Wat is een wetenschappelijk model?
------------------------------------------------------------------------------------------
OV: waaruit is elke stof opgebouwd?
- Levende organisme
- Cellen
=kleinste levende bouwstenen
DIT is een HYPOTHESE!
Opstellen deeltjesmodel
Opbouwen via waarnemingen en veronderstellingen
o Patronen dan argumenteren en zo modellen zoeken
o Continue aanpassing + trial and error
Materie of stoffen
- Alle voorwerpen in zekere ruimte => VOLUME
- Gelijk volume maar toch verschillen in bv. zwaarte => MASSA
Conclusie : alles is opgebouwd uit MATERIE
Voorwerpn uit dezelfde materie hebben dezelfde stofeigenschapn
Bv. massadichtheid p, kookpunt, …
------------------------------------------------------------------------------------------
OV: waaruit bestaat materie?
Alle materie is :
- Deelbaar
Alle materie bestaat uit kleine deeltjes
Functies en weetjes kleine deeltjes :
, o Behouden van eigenschappen
o = atomen of moleculen
o 10 ‾⁸ tot 10 ‾⁹m (nanofysica)
o Golflengte licht = 10 ‾⁷
Proef om tot ‘alle materie bestaat uit kleine deeltjes’ te komen
Probeer de stoffen zo klein mogelijk te maken : krijt, hout, water en
wierookstokjes
- Ondoordringbaar
Materie = massieve, kleine deeltjes
Proef om tot ‘alle materie bestaat uit kleine deeltjes’ te komen
Hout en duimspijker : waar duimspijker is, kan GEEN hout
zijn
Bak water, drijfkaars of kurk en bekerglas : waar lucht is,
kan GEEN water zijn
Bak water, massa (rolletje met zand) en bekerglas : waar
water is kan GEEN LUCHT ZIJN
Propje en flesje : propje keert terug
Tornadofles : water gaat er sneller uit als je fles
ronddraait
- Poreus
Materie = massieve, kleine bolletjes
o Bevat zichtbare en onzichtbare poriën
o Deeltjes van een stof zijn NIET gelijk aan deeltjes van een
andere stof!
Proef om tot ‘alle materie bestaat uit kleine deeltjes’ te komen
Breken van het krijt
Opblazen van een ballon en laten liggen : ballon krimpt
Ethanol en water : bij schudden veranderd massadichtheid
------------------------------------------------------------------------------------------
Samenvatting
Deeltjesmodel Eigenschap
Materie Volume en massa
Kleine deeltjes Deelbaarheid
Kleine massieve deeltjes Ondoordringbaarheid
Kleine massieve bolletjes poreusheid
DUS ALLE MATERIE :
ONAFHANKELIJK VAN DE FASE BESTAAT UIT KLEINE, MASSIEVE
BOLLETJES !
Maar nog 3 andere eigenschappen!
, Samen drukbaarheid
Vervormbaarheid
Bewegen van de deeltjes
+ grote onderlinge verschillen : onderscheid tussen de fasen!!
------------------------------------------------------------------------------------------
De fasen
Fase Eigenschap Waarneming Deeltjesmodel
Vaste stof Samendrukbaarheid Niet Dicht opeen
Bv. hout
Vervormbaarheid Niet Vaste plaats,
vaste buren =
rooster
Beweging / trillen
Vloeistof Samendrukbaarheid Een beetje Dicht opeen
Bv. water
Vervormbaarheid Vlot Los van elkaar,
wisselende buren
Beweging Zichtbaar Rollen over
elkaar
Gas Samendrukbaarheid Zeer goed Ver van elkaar
Bv. lucht
Vervormbaarheid Zeer goed Los van elkaar
Beweging Te ruiken, snel
Schieten rond,
geen buren
ALLE MATERIE, ONAFHANKELIJK VAN DE FASE BESTAAT UIT
KLEINE,MASSIEVE BOLLETJES.
------------------------------------------------------------------------------------------
Proefje : wolken
,
Het deeltjesmodel - Materie
Concepttest
Wolken zijn GEEN VOORBEELD van een GAS!
o Wolken
= waterdruppeltjes of ijskristallen met waterdamp en andere gassen
tussen
o Gassen
= niet zichtbaar
Gasdeeltjes nooit samen + 1 enkel deeltje niet zichtbaar
Waaruit bestaat materie?
OV : Hoe zit een zuivere stof in elkaar ?
We gaan opzoek naar een MODEL!
Wat is een wetenschappelijk model?
------------------------------------------------------------------------------------------
OV: waaruit is elke stof opgebouwd?
- Levende organisme
- Cellen
=kleinste levende bouwstenen
DIT is een HYPOTHESE!
Opstellen deeltjesmodel
Opbouwen via waarnemingen en veronderstellingen
o Patronen dan argumenteren en zo modellen zoeken
o Continue aanpassing + trial and error
Materie of stoffen
- Alle voorwerpen in zekere ruimte => VOLUME
- Gelijk volume maar toch verschillen in bv. zwaarte => MASSA
Conclusie : alles is opgebouwd uit MATERIE
Voorwerpn uit dezelfde materie hebben dezelfde stofeigenschapn
Bv. massadichtheid p, kookpunt, …
------------------------------------------------------------------------------------------
OV: waaruit bestaat materie?
Alle materie is :
- Deelbaar
Alle materie bestaat uit kleine deeltjes
Functies en weetjes kleine deeltjes :
, o Behouden van eigenschappen
o = atomen of moleculen
o 10 ‾⁸ tot 10 ‾⁹m (nanofysica)
o Golflengte licht = 10 ‾⁷
Proef om tot ‘alle materie bestaat uit kleine deeltjes’ te komen
Probeer de stoffen zo klein mogelijk te maken : krijt, hout, water en
wierookstokjes
- Ondoordringbaar
Materie = massieve, kleine deeltjes
Proef om tot ‘alle materie bestaat uit kleine deeltjes’ te komen
Hout en duimspijker : waar duimspijker is, kan GEEN hout
zijn
Bak water, drijfkaars of kurk en bekerglas : waar lucht is,
kan GEEN water zijn
Bak water, massa (rolletje met zand) en bekerglas : waar
water is kan GEEN LUCHT ZIJN
Propje en flesje : propje keert terug
Tornadofles : water gaat er sneller uit als je fles
ronddraait
- Poreus
Materie = massieve, kleine bolletjes
o Bevat zichtbare en onzichtbare poriën
o Deeltjes van een stof zijn NIET gelijk aan deeltjes van een
andere stof!
Proef om tot ‘alle materie bestaat uit kleine deeltjes’ te komen
Breken van het krijt
Opblazen van een ballon en laten liggen : ballon krimpt
Ethanol en water : bij schudden veranderd massadichtheid
------------------------------------------------------------------------------------------
Samenvatting
Deeltjesmodel Eigenschap
Materie Volume en massa
Kleine deeltjes Deelbaarheid
Kleine massieve deeltjes Ondoordringbaarheid
Kleine massieve bolletjes poreusheid
DUS ALLE MATERIE :
ONAFHANKELIJK VAN DE FASE BESTAAT UIT KLEINE, MASSIEVE
BOLLETJES !
Maar nog 3 andere eigenschappen!
, Samen drukbaarheid
Vervormbaarheid
Bewegen van de deeltjes
+ grote onderlinge verschillen : onderscheid tussen de fasen!!
------------------------------------------------------------------------------------------
De fasen
Fase Eigenschap Waarneming Deeltjesmodel
Vaste stof Samendrukbaarheid Niet Dicht opeen
Bv. hout
Vervormbaarheid Niet Vaste plaats,
vaste buren =
rooster
Beweging / trillen
Vloeistof Samendrukbaarheid Een beetje Dicht opeen
Bv. water
Vervormbaarheid Vlot Los van elkaar,
wisselende buren
Beweging Zichtbaar Rollen over
elkaar
Gas Samendrukbaarheid Zeer goed Ver van elkaar
Bv. lucht
Vervormbaarheid Zeer goed Los van elkaar
Beweging Te ruiken, snel
Schieten rond,
geen buren
ALLE MATERIE, ONAFHANKELIJK VAN DE FASE BESTAAT UIT
KLEINE,MASSIEVE BOLLETJES.
------------------------------------------------------------------------------------------
Proefje : wolken
,
