Vertrekpunt: pedagogen = professionals, maar werken zelf ook met
andere professionals (pedagoog kan ook leerkracht zijn etc.)
Professionaliteit wordt zichtbaar in verschillende praktijken (= dingen,
processen, activiteiten,… die mensen doen, maar omvat meer dan wat
men intentioneel handelend doet)
» Praktijken vinden plaats en krijgen gestalte
» Activistische bias: we hebben de neiging als pedagogen om het
actieve/handelende te overbeklemtonen of te verabsoluteren
Praktijken waarin professionaliteit zich manifesteert, resulteren uit het
samenspel van handeling en structuur
Gebeurt in een ruimte die gecontextualiseerd is (tijd & ruimte)
Gedachten vormen de rode draad in verschillende delen van het OPO
Stilstaan bij notie van pedagogische professionaliteit: typisch voor
pedagogen of mensen die zich beroepsmatig met pedagogische
praktijken bezighouden
De dagelijkse klas- en schoolpraktijken begrijpen: vereist inzicht in de
organisatie van de school (organisatorische werkcondities) verweven
met de onvermijdelijke processen van interpreteren en oordelen
(betekenisgeving) door de individuen/groepen in die organisatie
Zien zichzelf als professionals, als vaklui → inzoomen op
» Professionaliteit
» Professionele ontwikkeling
, Hebben pedagogen een eigen professionaliteit en wat houdt dit in?
» Lange tijd paradoxale spanning: professionalisering en de-
professionalisering
» Voor investering moeten pedagogen wel deskundig zijn:
geschoold en gevormd
» Die expertise = individueel te verwerven en te ontwikkelen
» Bezit of beheersing van expertise kunnen aantonen, worden
hierop beoordeeld (bv. kwaliteitszorg, personeelsbeleid,…)
» bv. verschillende theorieën en praktijken van professioneel
leren
» Individuele professionalisering institutionele en wettelijke
erkenning (bv. klinisch orthopedagoog)
Voldoen aan opleidingseisen; beschikken over
competenties en kwalificaties
Professionalisering pedagoog = proces waarbij individu
blijk geeft de “juiste” expertise verworven te hebben
en te beheersen
PARADOXALE BEWEGING van de-professionalisering: naar aanleiding
van maatschappelijk belang en economische investering, ontstonden
technologieën om het rendement van die investering te controleren
Link met intensificatiethese (APPLE) en de-professionalisering (B.&K.)
» Aandacht voor “kwaliteit” = meest zichtbaar/prominent
» Doelmatigheid/effectiviteit enerzijds en efficiëntie anderzijds
worden meest dominante criteria voor kwaliteit
» Pedagoog wordt steeds meer een technische uitvoerder van
voorschriften die door anderen zijn opgesteld
» “Accountability” in de plaats van verantwoordelijkheid!
Afrekenen van kosten-baten analyse
» Pedagoog wordt “bevrijd” van verantwoordelijkheid (moreel
engagement en ethische relatie met opvoedeling)
instrumentele opdracht in de plaats
Opleggen van rekenschap (bv. centrale toetsen) zorgt
voor stress en werkdruk, maar tegelijkertijd ook voor
houvast en helderheid over wat haar te doen staat
Pedagogische praktijk wordt gereduceerd tot iets
instrumenteel en technisch
Vermogen tot oordelen, handelen en verantwoorden =
kenmerkend voor professional (is er niet meer)
Het pedagogische domein is belangrijk: maatschappelijke erkenning en
investering in het onderwijssysteem en pedagogische praktijken
Gevolg: pedagogen (net als andere professionals) moeten deskundig
zijn om die investering van de samenleving rendabel te maken
Professionaliteit in termen van individuele deskundigheid of
individuele expertise
andere professionals (pedagoog kan ook leerkracht zijn etc.)
Professionaliteit wordt zichtbaar in verschillende praktijken (= dingen,
processen, activiteiten,… die mensen doen, maar omvat meer dan wat
men intentioneel handelend doet)
» Praktijken vinden plaats en krijgen gestalte
» Activistische bias: we hebben de neiging als pedagogen om het
actieve/handelende te overbeklemtonen of te verabsoluteren
Praktijken waarin professionaliteit zich manifesteert, resulteren uit het
samenspel van handeling en structuur
Gebeurt in een ruimte die gecontextualiseerd is (tijd & ruimte)
Gedachten vormen de rode draad in verschillende delen van het OPO
Stilstaan bij notie van pedagogische professionaliteit: typisch voor
pedagogen of mensen die zich beroepsmatig met pedagogische
praktijken bezighouden
De dagelijkse klas- en schoolpraktijken begrijpen: vereist inzicht in de
organisatie van de school (organisatorische werkcondities) verweven
met de onvermijdelijke processen van interpreteren en oordelen
(betekenisgeving) door de individuen/groepen in die organisatie
Zien zichzelf als professionals, als vaklui → inzoomen op
» Professionaliteit
» Professionele ontwikkeling
, Hebben pedagogen een eigen professionaliteit en wat houdt dit in?
» Lange tijd paradoxale spanning: professionalisering en de-
professionalisering
» Voor investering moeten pedagogen wel deskundig zijn:
geschoold en gevormd
» Die expertise = individueel te verwerven en te ontwikkelen
» Bezit of beheersing van expertise kunnen aantonen, worden
hierop beoordeeld (bv. kwaliteitszorg, personeelsbeleid,…)
» bv. verschillende theorieën en praktijken van professioneel
leren
» Individuele professionalisering institutionele en wettelijke
erkenning (bv. klinisch orthopedagoog)
Voldoen aan opleidingseisen; beschikken over
competenties en kwalificaties
Professionalisering pedagoog = proces waarbij individu
blijk geeft de “juiste” expertise verworven te hebben
en te beheersen
PARADOXALE BEWEGING van de-professionalisering: naar aanleiding
van maatschappelijk belang en economische investering, ontstonden
technologieën om het rendement van die investering te controleren
Link met intensificatiethese (APPLE) en de-professionalisering (B.&K.)
» Aandacht voor “kwaliteit” = meest zichtbaar/prominent
» Doelmatigheid/effectiviteit enerzijds en efficiëntie anderzijds
worden meest dominante criteria voor kwaliteit
» Pedagoog wordt steeds meer een technische uitvoerder van
voorschriften die door anderen zijn opgesteld
» “Accountability” in de plaats van verantwoordelijkheid!
Afrekenen van kosten-baten analyse
» Pedagoog wordt “bevrijd” van verantwoordelijkheid (moreel
engagement en ethische relatie met opvoedeling)
instrumentele opdracht in de plaats
Opleggen van rekenschap (bv. centrale toetsen) zorgt
voor stress en werkdruk, maar tegelijkertijd ook voor
houvast en helderheid over wat haar te doen staat
Pedagogische praktijk wordt gereduceerd tot iets
instrumenteel en technisch
Vermogen tot oordelen, handelen en verantwoorden =
kenmerkend voor professional (is er niet meer)
Het pedagogische domein is belangrijk: maatschappelijke erkenning en
investering in het onderwijssysteem en pedagogische praktijken
Gevolg: pedagogen (net als andere professionals) moeten deskundig
zijn om die investering van de samenleving rendabel te maken
Professionaliteit in termen van individuele deskundigheid of
individuele expertise
