Arbeids & Organisatiepsychologie: Overzicht van de theoriën
Naam theorie/ Thoereticus Wat? Link met andere theorie?
Er is een ideale Staat waarin de individuen taken krijgen toegewezen waarvoor ze
het best geschikt zijn. Er zijn drie drollen en je krijgt één die het besct geschikt is
voor jou.
- Leider (filosofen en politici)
Plato - De Ideale Staat
- Wachters (controle)
- Overige mensen
Er zijn geen twee personen exact dezelfde geboren
Er zijn grote individuele verschillen in de vaardigheden van de mens.
Verschillende beroepen verisen verschillende vaardigheden
De staat moet een goede testing doen zodat mensen "verplicht" worden om een
Juan De Dios Huarte y Navarro
job uit te voeren waarvoor ze goed zijn
- Voordeel voor de staat = Beste mensen op de beste plaats
- Voordeel van het individu = geen tijd en moeite verspilling
Humanisme Meer aandacht voor de mens en ook voor de zwakkeren in de maatschappij
Stichter van het eerste psychologisch centrum: waarneming, studie van
Wilhelm Wundt - 1886
reactietijd, geheugen
Walter Dill Scott - 1901 Linken van commerciële activiteit aan de psychologie
Hij paste de empirisch - natuurwetenschappelijke methode toe op de selectie van
werknemers. Hij was vooral gericht op een verbetering van de economische
Hugo Münsterberg - 1912 productiviteit
Gezien als de echte vader van de A&O
Betsudeert op welke manier individuen van elkaar verschillen en de processen die
Differentiële psychologie
onderliggend zijn aan deze verschillen
Gebruik van wetenschap om juiste/betere methodes te vinden
Op een wetenschappelijke manier taakverdeling verbeteren
- Mensen moeten samenwerken maar communicatie vooral topdown
Visie: Werknemers zijn van nature lui en moeten gestimuleerd worden,
stimulatie gebeurt via economische motieven
Kenmerken:
- Wetenschappelijke methodes
- Taakopsplitsing (bandwerk)
Taylor - Scientific Management (Taylorisme) - Loon als motivatie
Atomistische visie: Houd geen rekening met de sociale omgeving
Kritiek:
Repetitive strain injuries: Door elke keer dezelfde bewegingen
Geen aandacht voor attitude en gevoelens
Tegenstand vakbond: Vervelende taken en ontslagen
Tegenstand management: Ontstaan van idee dat ze hun werk niet goed doen
Arbeidspsychologische visie: Mens moet zich aanpassen aan omgeving
The Gilbreth - Time and Motion Studies Human engineering and ergonomie
Mayo - Hawthorne Effect Mensen handelen anders wanneer ze geobserveerd worden
Hij wou nagaan in hoeverre er een samenspel was tussen rationeel-economische
en sociale behoeften.
- "Wanneer voel je je tevreden op het werk?"
- "Wanneer voel je je ontevreden met je werk"
==> De antwoorden op de vragen waren niet elkaars tegengestelde. (niet: geen
Herzberg - Satisfiers (intrinsieke/motivatoren) & Dissatisfiers
geld tevreden en geen geld ontevreden)
(exentrieke/hygiene factoren)
Je moet eerst werken aan de dissatisfiers vooraleer je aan de satisfiers kan
werken.
Motivatoren hebben te maken met het werk zelf
Demotivatoren hebben te maken randvoorwaarden
De onderste behoeften moeten eerst voldaan zijn vooraleer je de bovenste kan
bevredigen
Kan gelinkt worden aan de Satisfiers en
- zelfactualisatie dissatisfiers, waarbij de drie laatste niveaus
Maslow - Behoeftepiramide
- erkenning extrinsiek zijn en de drie eerste niveaus
- sociale behoefte intrinsiek
- bestaanszekerheid
- primaire biologische behoeften
Link met Taylor, X-Werknemer is enkel
McGregor - X&Y theorie Twee visies over hoe de manager denkt dat de WN's zijn: X-visie en Y-visie
gemotiveerd door geld
Job involvement Werk bepaalt zelfbeeld, persoonlijke groei
Werken is een isntrument om tot geld te komen en geld is een middel om lueke
Instrumentele arbeidsoriëntatie
dingen te kunnen doen
Hoofdstuk 2
Naam theorie/ Thoereticus Wat? Link met andere theorie?
Grondlegger van de waarden theorie en onderscheidt de instrumentele waarden
Rokeach - Waarden theorie
en terminale waarden
Schwartz - Waardentheorie Memo: "HSSUB TC SPA"
Bij gebrek aan overeenstemming tussen 2 attitudecomponenten: gedrag en
Festinger - Cognitieve dissonantie
attitude of attitude en realiteit
Naam theorie/ Thoereticus Wat? Link met andere theorie?
Er is een ideale Staat waarin de individuen taken krijgen toegewezen waarvoor ze
het best geschikt zijn. Er zijn drie drollen en je krijgt één die het besct geschikt is
voor jou.
- Leider (filosofen en politici)
Plato - De Ideale Staat
- Wachters (controle)
- Overige mensen
Er zijn geen twee personen exact dezelfde geboren
Er zijn grote individuele verschillen in de vaardigheden van de mens.
Verschillende beroepen verisen verschillende vaardigheden
De staat moet een goede testing doen zodat mensen "verplicht" worden om een
Juan De Dios Huarte y Navarro
job uit te voeren waarvoor ze goed zijn
- Voordeel voor de staat = Beste mensen op de beste plaats
- Voordeel van het individu = geen tijd en moeite verspilling
Humanisme Meer aandacht voor de mens en ook voor de zwakkeren in de maatschappij
Stichter van het eerste psychologisch centrum: waarneming, studie van
Wilhelm Wundt - 1886
reactietijd, geheugen
Walter Dill Scott - 1901 Linken van commerciële activiteit aan de psychologie
Hij paste de empirisch - natuurwetenschappelijke methode toe op de selectie van
werknemers. Hij was vooral gericht op een verbetering van de economische
Hugo Münsterberg - 1912 productiviteit
Gezien als de echte vader van de A&O
Betsudeert op welke manier individuen van elkaar verschillen en de processen die
Differentiële psychologie
onderliggend zijn aan deze verschillen
Gebruik van wetenschap om juiste/betere methodes te vinden
Op een wetenschappelijke manier taakverdeling verbeteren
- Mensen moeten samenwerken maar communicatie vooral topdown
Visie: Werknemers zijn van nature lui en moeten gestimuleerd worden,
stimulatie gebeurt via economische motieven
Kenmerken:
- Wetenschappelijke methodes
- Taakopsplitsing (bandwerk)
Taylor - Scientific Management (Taylorisme) - Loon als motivatie
Atomistische visie: Houd geen rekening met de sociale omgeving
Kritiek:
Repetitive strain injuries: Door elke keer dezelfde bewegingen
Geen aandacht voor attitude en gevoelens
Tegenstand vakbond: Vervelende taken en ontslagen
Tegenstand management: Ontstaan van idee dat ze hun werk niet goed doen
Arbeidspsychologische visie: Mens moet zich aanpassen aan omgeving
The Gilbreth - Time and Motion Studies Human engineering and ergonomie
Mayo - Hawthorne Effect Mensen handelen anders wanneer ze geobserveerd worden
Hij wou nagaan in hoeverre er een samenspel was tussen rationeel-economische
en sociale behoeften.
- "Wanneer voel je je tevreden op het werk?"
- "Wanneer voel je je ontevreden met je werk"
==> De antwoorden op de vragen waren niet elkaars tegengestelde. (niet: geen
Herzberg - Satisfiers (intrinsieke/motivatoren) & Dissatisfiers
geld tevreden en geen geld ontevreden)
(exentrieke/hygiene factoren)
Je moet eerst werken aan de dissatisfiers vooraleer je aan de satisfiers kan
werken.
Motivatoren hebben te maken met het werk zelf
Demotivatoren hebben te maken randvoorwaarden
De onderste behoeften moeten eerst voldaan zijn vooraleer je de bovenste kan
bevredigen
Kan gelinkt worden aan de Satisfiers en
- zelfactualisatie dissatisfiers, waarbij de drie laatste niveaus
Maslow - Behoeftepiramide
- erkenning extrinsiek zijn en de drie eerste niveaus
- sociale behoefte intrinsiek
- bestaanszekerheid
- primaire biologische behoeften
Link met Taylor, X-Werknemer is enkel
McGregor - X&Y theorie Twee visies over hoe de manager denkt dat de WN's zijn: X-visie en Y-visie
gemotiveerd door geld
Job involvement Werk bepaalt zelfbeeld, persoonlijke groei
Werken is een isntrument om tot geld te komen en geld is een middel om lueke
Instrumentele arbeidsoriëntatie
dingen te kunnen doen
Hoofdstuk 2
Naam theorie/ Thoereticus Wat? Link met andere theorie?
Grondlegger van de waarden theorie en onderscheidt de instrumentele waarden
Rokeach - Waarden theorie
en terminale waarden
Schwartz - Waardentheorie Memo: "HSSUB TC SPA"
Bij gebrek aan overeenstemming tussen 2 attitudecomponenten: gedrag en
Festinger - Cognitieve dissonantie
attitude of attitude en realiteit
