Samenvatting Module 4: Urinaire Zorgen

H1: Het normaal functioneren van de nieren en de
urineweg
1.1 De nierfunctie
 Filtermmechanisme:
- Vochtbalans (waterhuishouding)
- elektrolytenbalans
 Verwijderen van afvalstoffen van het eiwitmetabolisme
- Ureum: eindproduct eiwitmetabolisme
- Creatinine: eindproduct spiermetabolisme
- Creatine: tussenproduct in metabolisme
 Regelen van de pH-waarden
 Hormoonproductie (erythropoïetine, renine = bloeddruk verhogend)
1.2 Het mictieproces
Mictie Het plassen
Mictieproces Productie van urine thv de nieren
= passief proces en geen buikpres (kan problemen veroorzaken
op lange termijn)
Mictiedrang De drang op te plassen (bij 250 à 300ml)
Vesica urinae
= Urineblaas
 Blaas: Holle opslagruimte die tussen 300 à 500 ml urine kan bewaren
 Blaashals
Dubbele sfinctermechanisme (spiersluiting):
 Interne sfincter thv blaashals
Belang bekkenbodemspier
 Externe sfincter
Vrouw: helft van de urethra
Man: distale gedeelte van de prostaat
Volwassenen Baby’s
Prikkel gaat naar het sacrale blaascentrum - Geen gevoel van blaasvulling
en via afferte zenuwbanen verder naar het - Geen controle over blaaslediging
centrale blaascentrum (in de hersenen) - Gebeurd reflexmatig
- Niet kunnen urineren: spieren van
de blaas blokkeren
- Kunnen urineren: externe sfincter
en bekkenbodemspieren
ontspannen + blaas trekt samen
1.3 Diurese
Diurese De hoeveelheid urine een volwassene per 24 uur uitscheidt.
= 1 à 1,5 liter/dag = 1 ml per kilogram lichaamsgewicht/uur

Normale beïnvloedende factoren Abnormale beïnvloedende factoren
 Vochtopname  Stoornissen in de bloedcirculatie
 Vochtuitscheiding via andere wegen  Hormonale stoornissen
Perspiratio insensibilis: transpiratie en  Algemene stoornissen op spieren
ademhaling vesica urinae, ureters, urethra
Maag-darmkanaal: braken en diarree
 Eetpatroon (veel zout)

,  Geneesmiddelen
1.4 Mictiepatroon
Mictiepatroon Gedragspatroon mbt het aantal keren dat iemand urineert (4/6 keer) en de
hoeveelheid.

Normale beïnvloedende factoren Abnormale beïnvloedende factoren
 Leeftijd  Pijn
 Opvoeding: aangeleerde  Infectie
gedragspatroon  Algemene stoornissen spieren vesica
 Beschikbare toiletten urinae, ureters, urethra
 Prioriteiten  Neurologische factoren
 Geneesmiddelen
 Emotionele factoren (stress)
 Anatomische functionerne

H2: Urine
2.1 Urine

Samenstelling wisselt voortdurend: nieren zijn continu bezig (deel wordt
opgenomen ander deel uitgescheid)
 Hoeveelheid: 1 à 1,5 liter/dag
 Dichtheid/gewicht: 1,005 tot 1,025 (concentratie van het aantal opgeloste
deeltjes)
 pH: licht zuur ong 6 (tussen 4,8 en 8)
 kleur: transparant tot donkergeel
 geur: beperkt
Normale bestanddelen Abnormale bestanddelen
 Water  Eiwit: proteïneurie
 Afbraakproducten eiwitten:  Glucose: glucosurie
ureum/creatinine  Ketonlichamen
 Creatine  Veel galkleurstoffen
 Galkleurstof (urobiline)  Erythrocyten (rode
 Vitaminen (B en C) bloedlichamen)
 Hormonen (dopingscontrole)  Leukocyten (witte
 Vormelementen: cellen bloedlichamen
 Bacteriën
 Afbraakproducten
geneesmiddelen

H3: Veel voorkomende klachten
3.1 Plaatselijke stoornissen
Polyurie Toegenomen hoeveelheid urine (meer dan 2l/24u)
Mogelijke oorzaken:
- Polydipsie: meer drinken
- Diuretica gebruik: vochtafdrijvende medicatie
- Chronische nierfalen
- Diabetes mellitus

Oligurie Verminderde urineproductie (minder dan 400ml/24u)

Anurie Zo goed als geen urine productie, symptoom van acute