Sociologie
Wat is sociologie
1. Sociologie, een eerste omschrijving
Logos (wetenschap) van de socius (sociale)
Wetenschap die samenleven van mensen in grotere/kleinere sociale verbanden bestudeert
+ studie van manieren waarop mensen problemen van samenleven oplossen
Algemene of theoretische sociologie
Sociologische deeldisciplines (bevolkingssociologie, sociologie van ongelijkheid, cultuur sociologie, …)
Sociologie zoekt antwoord op 2 vragen:
1) Hoe worden mensen in hun gedrag beïnvloed door het feit dat ze deel uitmaken van allerlei
samenlevingsverbanden/ groeperingen
Microniveau
o Directe sociale omgeving individu -> gezin, vrienden, collega’s
Mesoniveau
o Grote organisatorische verbanden waarvan men deel uitmaakt -> school, kerk
Macroniveau
o Maatschappij als geheel
2) Hoe zit de samenleving in elkaar? Hoe functioneert ze
Machtsverhoudingen, waarden en normen, maatschappelijke problemen, …
2. Sociologie als wetenschap
Iedereen -> opvattingen over samenleving/functioneren van mensen in samenleving
o Subjectief
o Niet gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek
o Vb. mensen in armoede hebben dat aan zichzelf te danken, ouderen veroorzaken meer
verkeersongevallen
Sociologie = empirische wetenschap
o Systematische waarneming feiten
o Objectief
o Onderzoek ( over werkelijkheid + hoe mensen deze subjectief ervaren)
o Regelmatigheden en patronen
3. Weerstanden tegen sociologie
Sociologen tonen aan wat iedereen al weet
o Allerlei opvattingen over wereld om hen heen -> opvattingen bepalen hoe zij in het leven staan
o Werkelijkheid zit anders in elkaar dan men denkt
De sociologie heeft geen oog voor individuele verantwoordelijkheid
o Verklaren = geen legitimatie (verklaren vanuit persoon zelf)
o Sociologische kennis helpt verklaren waarom mensen doen wat ze doen
o Ieder mens zelf verantwoordelijk voor eigen handelen
Sociologie scheert de mensen over één kam en gaat voorbij aan ieders individualiteit
o Mensen hebben bepaalde kenmerken gemeenschappelijk -> ondergaan vergelijkbare invloeden
o Sociologie -> invloeden in kaart brengen
, 4. Sociologie en vroedkunde
Zorgen voor en omgaan met mensen
Kennis
o Eigen gedrag + van anderen
o Maatschappelijke factoren m.b.t. zorg, ziekte en gezondheid
o Inrichting en ontwikkeling van gezondheidszorg + rol en positie vrvr
o Positie vrvr in allerlei groeperingen
5. Ten slotte
Wilterdink en Van heerikhuizen
o Mensen zijn op 3 manieren met elkaar verbonden:
Op elkaar gericht
Stemmen hun gedrag op elkaar af = INTERACTIE
Door elkaar gevormd
Wat mensen doen, denken en voelen -> bepaald door wat zij van anderen
geleerd hebben = CULTUUR
Van elkaar afhankelijk
Kunnen niet onder anderen leven = INTERDEPENDENTIE
Interactie
1. Interactie
Ieder mens heeft bindingen met anderen en ondergaat de dwingende invloed van anderen
Interactie = gedrag van mensen ten opzichte van elkaar in onderlinge wisselwerking
Gedrag van een leidt tot reactie van ander
o Reactie is gebaseerd op interpretatie ofwel subjectieve definitie van situatie
o Mensen reageren niet zozeer op elkaar gedragingen, maar op betekenissen en bedoelingen die
daaraan worden toegekend
Verschillende mensen zullen vaak zelfde situatie verschillend definiëren
o vb. ene student ziet vrvr als meerdere van wie opdrachten moeten worden uitgevoerd, andere
haar als collega-professional met wie op basis van gelijkwaardigheid moet worden samengewerkt
Definitie situatie leidt tot interactiepatronen die zich vestigen
o Betrokken partijen gaan erop rekenen dat interactie op bepaalde manier gaat verlopen ->
voorspelbaarheid
2. Identiteit
= wijze waarop iemand zichzelf ziet
Komt tot stand via allerlei interactieprocessen met onze sociaal-culturele omgeving
o Identificatie -> vaststelling wie iemand is
o Separatie -> afzonderen van anderen/ afstand nemen
Komt ook tot stad door proces van zelfbespiegeling = afvragen hoe je bij andere overkomt en hoe zij je
beoordelen
o Subjectief
Directe omgeving ( gezin) -> ruimer (media, job)
Bij ontwikkeling zelfbeeld is proces van Role-taking erg belangrijk
o = in gedachten verplaatsen in positie van anderen met wie men in contact komt
Achterhalen wat er in bepaalde situatie van hen wordt verwacht en hun gedrag t.o.v. ander preciezer
bepalen
Vb. kindertijd (spel)
Stage -> in rol vrvr zetten om naar jezelf te kijken
Wat is sociologie
1. Sociologie, een eerste omschrijving
Logos (wetenschap) van de socius (sociale)
Wetenschap die samenleven van mensen in grotere/kleinere sociale verbanden bestudeert
+ studie van manieren waarop mensen problemen van samenleven oplossen
Algemene of theoretische sociologie
Sociologische deeldisciplines (bevolkingssociologie, sociologie van ongelijkheid, cultuur sociologie, …)
Sociologie zoekt antwoord op 2 vragen:
1) Hoe worden mensen in hun gedrag beïnvloed door het feit dat ze deel uitmaken van allerlei
samenlevingsverbanden/ groeperingen
Microniveau
o Directe sociale omgeving individu -> gezin, vrienden, collega’s
Mesoniveau
o Grote organisatorische verbanden waarvan men deel uitmaakt -> school, kerk
Macroniveau
o Maatschappij als geheel
2) Hoe zit de samenleving in elkaar? Hoe functioneert ze
Machtsverhoudingen, waarden en normen, maatschappelijke problemen, …
2. Sociologie als wetenschap
Iedereen -> opvattingen over samenleving/functioneren van mensen in samenleving
o Subjectief
o Niet gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek
o Vb. mensen in armoede hebben dat aan zichzelf te danken, ouderen veroorzaken meer
verkeersongevallen
Sociologie = empirische wetenschap
o Systematische waarneming feiten
o Objectief
o Onderzoek ( over werkelijkheid + hoe mensen deze subjectief ervaren)
o Regelmatigheden en patronen
3. Weerstanden tegen sociologie
Sociologen tonen aan wat iedereen al weet
o Allerlei opvattingen over wereld om hen heen -> opvattingen bepalen hoe zij in het leven staan
o Werkelijkheid zit anders in elkaar dan men denkt
De sociologie heeft geen oog voor individuele verantwoordelijkheid
o Verklaren = geen legitimatie (verklaren vanuit persoon zelf)
o Sociologische kennis helpt verklaren waarom mensen doen wat ze doen
o Ieder mens zelf verantwoordelijk voor eigen handelen
Sociologie scheert de mensen over één kam en gaat voorbij aan ieders individualiteit
o Mensen hebben bepaalde kenmerken gemeenschappelijk -> ondergaan vergelijkbare invloeden
o Sociologie -> invloeden in kaart brengen
, 4. Sociologie en vroedkunde
Zorgen voor en omgaan met mensen
Kennis
o Eigen gedrag + van anderen
o Maatschappelijke factoren m.b.t. zorg, ziekte en gezondheid
o Inrichting en ontwikkeling van gezondheidszorg + rol en positie vrvr
o Positie vrvr in allerlei groeperingen
5. Ten slotte
Wilterdink en Van heerikhuizen
o Mensen zijn op 3 manieren met elkaar verbonden:
Op elkaar gericht
Stemmen hun gedrag op elkaar af = INTERACTIE
Door elkaar gevormd
Wat mensen doen, denken en voelen -> bepaald door wat zij van anderen
geleerd hebben = CULTUUR
Van elkaar afhankelijk
Kunnen niet onder anderen leven = INTERDEPENDENTIE
Interactie
1. Interactie
Ieder mens heeft bindingen met anderen en ondergaat de dwingende invloed van anderen
Interactie = gedrag van mensen ten opzichte van elkaar in onderlinge wisselwerking
Gedrag van een leidt tot reactie van ander
o Reactie is gebaseerd op interpretatie ofwel subjectieve definitie van situatie
o Mensen reageren niet zozeer op elkaar gedragingen, maar op betekenissen en bedoelingen die
daaraan worden toegekend
Verschillende mensen zullen vaak zelfde situatie verschillend definiëren
o vb. ene student ziet vrvr als meerdere van wie opdrachten moeten worden uitgevoerd, andere
haar als collega-professional met wie op basis van gelijkwaardigheid moet worden samengewerkt
Definitie situatie leidt tot interactiepatronen die zich vestigen
o Betrokken partijen gaan erop rekenen dat interactie op bepaalde manier gaat verlopen ->
voorspelbaarheid
2. Identiteit
= wijze waarop iemand zichzelf ziet
Komt tot stand via allerlei interactieprocessen met onze sociaal-culturele omgeving
o Identificatie -> vaststelling wie iemand is
o Separatie -> afzonderen van anderen/ afstand nemen
Komt ook tot stad door proces van zelfbespiegeling = afvragen hoe je bij andere overkomt en hoe zij je
beoordelen
o Subjectief
Directe omgeving ( gezin) -> ruimer (media, job)
Bij ontwikkeling zelfbeeld is proces van Role-taking erg belangrijk
o = in gedachten verplaatsen in positie van anderen met wie men in contact komt
Achterhalen wat er in bepaalde situatie van hen wordt verwacht en hun gedrag t.o.v. ander preciezer
bepalen
Vb. kindertijd (spel)
Stage -> in rol vrvr zetten om naar jezelf te kijken
