ACTUACASES MEDIA AUTEURSRECHT AJ2021_2021
GROEP 3: KLOKKENLUIDER FACEBOOK FRANCES HAUGEN
Wat is er aan de hand?
- Frances Haugen, als klokkenluider van Facebook.
- Na haar ontslag bij Facebook haalt zij verschillende (economische) wantoestanden aan van het bedrijf
o Facebook zorgt voor polarisatie en negatief
zelfbeeld
o Facebook weet hoe ze het veiliger kunnen
maken, maar hecht geen belang aan privacy
van de gebruikers en doet dit niet
Het was Wall Street Journal die het eerst publiceerde over “the facebook files”. Het, gelekte, intern rapport van
het bedrijf toonde aan dat het media platform schadelijke effecten had voor de bevolking. Het bedrijf was zich
hier dus van dus bewust, maar deed hier niets aan. De voornaamste beschuldigingen waren:
- Elite met privileges: “Facebook een miljoenenelite vrijstelt van de regels die voor de miljarden
‘gewone’ gebruikers gelden, een privilege dat velen misbruiken”.
- Toxiciteit instagram: “Facebook Knows Instagram is Toxic for Teen Girls”
- Gebruik van facebook door mensensmokkelaars en drugskartels
- Lokken van jonge kinderen: Facebook zoekt hoe Preteens, kinderen dus, te lokken in zijn wedijver met
Snapchat of TikTok
Facebook is zich dus bewust van de schadelijke media effecten, maar jaagt gewoon winst na.
Marc Zuckerberg ontkent de feiten.
Link met leerstof
- Ondanks de privacy van het bedrijf, mag Wall Street Journal de gelekte “facebook files” delen gebaseerd
op art. 10 EVRM: geen schending aangezien het informatie is met maatschappelijk belang
o Artikel 10§2 EVRM : Daar de uitoefening van deze vrijheden plichten en verantwoordelijkheden
met zich brengt, kan zij worden onderworpen aan bepaalde formaliteiten, voorwaarden,
beperkingen of sancties, die bij de wet zijn voorzien en die in een democratische samenleving
noodzakelijk zijn in het belang van de nationale veiligheid, territoriale integriteit of openbare
veiligheid, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden, de bescherming van de goede
naam of de rechten van anderen, om de verspreiding van vertrouwelijke mededelingen te
voorkomen of om het gezag en de onpartijdigheid van de rechterlijke macht te waarborgen.
- Art 1382 BW: Elke daad van de mens, waardoor aan een andere schade wordt veroorzaakt, diegenen door
wiens schuld de schade is ontstaan, verplicht om de schade te vergoeden.
o Veroordeling volgens art. 1382 BW moet de toets aan art. 10§2 EVRM kunnen doorstaan. Dus het
zou pas mogelijk zijn als het gelegitimeerd kan worden als “noodzakelijk in een democratische
samenleving”
- Chilling effect: afschrikken voor latere klokkenluiders
- Spanningsveld tussen vrijheid en regulering
- Hate speech: Facebook zou bewust aanzetten tot bepaalde emoties zoals woede en haat
1
,GROEP 4: OLIVIA RODRIGO VS PARAMORE: DIEFSTAL VAN GEESTELIJK GOED
Wat is er aan de hand: Olivia Rodrigo wordt beschuldigd van plagiaat bij haar song “good 4 U” door Paramore
met hun lied: misery business
Link met syllabus:
- Plagiaat & belang van originaliteit !
- Schending van het reproductierecht (= art. XI.165; alleen de auteur heeft het recht zijn werk op welke
wijze of in welke vorm ook te reproduceren of laten reproduceren)
o Inbreuk= misdrijf van namaking (art. XI.293; art. XV.69; art. XV.71)
o = wanneer een reproductie plaats vond zonder toestemming van de auteur
o Wanneer een reproductie zich als origineel aanbiedt, maar in werkelijkheid bepaalde
vormelementen van een bestaand werk heeft overgenomen = Plagiaat
o Bij ons weten is er 1) geen contract tussen Vendetta’s en Maneskin (dus Maneskin heeft geen
rechten), en 2) geen bronvermelding naar het werk van Vendetta’s door Maneskin
- Inbreuk op adaptatierecht (art. XI.165 §1 lid2)
o Dubbel aspect:
exclusief recht vd (oorspronkelijke) auteur om zijn werk te (laten) adapteren
rechten over gederiveerd werk = rechten in onverdeeldheid
o Gradaties van bewerking: ideee, slaafse nabootsing of adaptatie
Adaptatie : duidelijke overname van vormelementen van het bestaande werk, met toevoeging
van eigen creatieve elementen.
- Hangt samen met artikel XI. 168 WER (wanneer het auteursrecht inverdeeld is, wordt de uitoefening ervan
bij overeenkomst geregeld).
Vonnis/Uitspraak:
- Olivia rodrigo geeft plagiaat toe (geen rechtzaak)
- Schrijvers van de song Misery Business (Williams en Farro) krijgen co-auteurschap voor de song van Olivia
Rodrigo, good4u
o Zo krijgt Warner Chappell Music (uitgever van Paramore) 50% vd opbrengsten.
Gelijkaardige case:
- Radiohead vs Hollies
- Nummer Creep leek verdacht veel op The Air That I Breathe
- Dispuut buiten de rechtbank afgehandeld
GROEP 5: VVJ BESCHOUWT ‘TSCHELDT NIET ALS JOURNALISTIEK
Wat is er aan de hand:
- VVJ beschouwt ‘tScheldt niet langer als journalistiek door het niet naleven van de basisregels van
journalistiek. Er is een gebrek aan transparantie en de artikels bevatten vormen van agressiviteit.
- Gert Van Mol, als eigenaar van ‘tScheldt reageert door de zeggen dat de persvrijheid bedreigd wordt. VVJ
reageert daarop dat persvrijheid gekoppeld is aan journalistieke verantwoordelijkheid.
Link Syllabus:
- ‘t Scheldt berust op artikel 10 van het EVRM dat het recht op vrije meningsuiting en persvrijheid regelt.
- ‘t Scheldt doet aan hate speech of haatspraak en pleegt hierdoor een aanzettingsmisdrijf.
- ‘t Scheldt zet anderen doelbewust in het openbaar (artikel 444 Sw.) aan tot discriminatie, haat, geweld of
segregatie ten opzichte van één of meer mensen.
2
, - Schending van de Antiracismewet, artikel 22. EVRM
- artikel 8 uit het hoofdstuk Onafhankelijk informeren uit de Beginselen van de Code: het principe dat een
journalist of redactie werkt met open vizier en de nodige identificatiegegevens beschikbaar stelt
o ’t Scheldt is allesbehalve transparant door te werken met pseudoniemen, waardoor het bewust
anonimiteit creëert, en leeft zo het principe niet na
Gelijkaardige cases/ Eerdere klachten tegen ‘tScheldt bij RvdJ
’t Schelde publiceerde een foto van woordvoerster Open VLD Zelfa Madloum in Islamitisch gewaad met
discriminerende commentaar.
- Schending van de Antiracismewet, artikel 22. EVRM
- Gebrek aan respect voor het privéleven en de menselijke waardigheid, Deontologische Beginselen – Raad
voor de journalistiek
- De bron was terug anoniem, de artikels werden geschreven onder een pseudoniem waardoor men de
journalist niet kon contacteren
o geen mogelijkheid tot reactie van betrokken persoon: geen wederhoor geboden
o Artikel 2 “De journalist publiceert alleen informatie waarvan de oorsprong hem gekend is. Hij checkt
de waarachtigheid van de informatie en laat snelheid niet voorgaan op waarachtigheid. In de mate
van het mogelijke, en voor zover dit relevant is, maakt hij de bron van zijn informatie bekend”
o Artikel 7 “De journalist verleent desgevraagd loyaal een wederwoord om relevante feitelijke
informatie recht te zetten of aan te vullen”
- ongegronde verdachtmakingen of beschuldigingen
GROEP 6: ZEEMAN, VULGAIRE RECLAME? - JEP
Wat is er aan de hand: Na reclame van Zeeman ivm ondergoed komt er een klacht bij de Jury Voor Ethische
Praktijken inzake reclame. Reclame werd gezien als vernederend, seksistisch, niet smaakvol en onaanvaardbaar
voor jongeren. Beslissing jury:
- Representatie vrouw hield verband met het product
- Reclamespot druist niet in tegen de fatsoensnormen
- Vrouwen worden afgebeeld als actief en zelfzeker
- Vrouwen worden niet afgebeeld als lustobjecten
- Waardigheid van de vrouw niet aangetast
Gelijkaardige case: Calvin Klein reclame waarbij vrouw wordt gezien als lustobject, maar hier gaat de klacht
eerder om sexting. Jury beslist dat reclame verwijderd moet worden.
Link syllabus:
- Commerciele communicatie: Wat is commerciële communicatie? Wat is reclame?
- Jep heft de bevoegheid klachten van publiek en consument te onderzoeken
- Art. 27: Geen zedelijke of lichamelijke schade toebrengen
- Art. 74: Commerciële communicatie bij kinderen en jongeren
- Art. 55: Menselijke waardigheid, Gewelddadig of discriminerend gedrag, Discriminatie op grond van
geslacht
3
GROEP 3: KLOKKENLUIDER FACEBOOK FRANCES HAUGEN
Wat is er aan de hand?
- Frances Haugen, als klokkenluider van Facebook.
- Na haar ontslag bij Facebook haalt zij verschillende (economische) wantoestanden aan van het bedrijf
o Facebook zorgt voor polarisatie en negatief
zelfbeeld
o Facebook weet hoe ze het veiliger kunnen
maken, maar hecht geen belang aan privacy
van de gebruikers en doet dit niet
Het was Wall Street Journal die het eerst publiceerde over “the facebook files”. Het, gelekte, intern rapport van
het bedrijf toonde aan dat het media platform schadelijke effecten had voor de bevolking. Het bedrijf was zich
hier dus van dus bewust, maar deed hier niets aan. De voornaamste beschuldigingen waren:
- Elite met privileges: “Facebook een miljoenenelite vrijstelt van de regels die voor de miljarden
‘gewone’ gebruikers gelden, een privilege dat velen misbruiken”.
- Toxiciteit instagram: “Facebook Knows Instagram is Toxic for Teen Girls”
- Gebruik van facebook door mensensmokkelaars en drugskartels
- Lokken van jonge kinderen: Facebook zoekt hoe Preteens, kinderen dus, te lokken in zijn wedijver met
Snapchat of TikTok
Facebook is zich dus bewust van de schadelijke media effecten, maar jaagt gewoon winst na.
Marc Zuckerberg ontkent de feiten.
Link met leerstof
- Ondanks de privacy van het bedrijf, mag Wall Street Journal de gelekte “facebook files” delen gebaseerd
op art. 10 EVRM: geen schending aangezien het informatie is met maatschappelijk belang
o Artikel 10§2 EVRM : Daar de uitoefening van deze vrijheden plichten en verantwoordelijkheden
met zich brengt, kan zij worden onderworpen aan bepaalde formaliteiten, voorwaarden,
beperkingen of sancties, die bij de wet zijn voorzien en die in een democratische samenleving
noodzakelijk zijn in het belang van de nationale veiligheid, territoriale integriteit of openbare
veiligheid, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden, de bescherming van de goede
naam of de rechten van anderen, om de verspreiding van vertrouwelijke mededelingen te
voorkomen of om het gezag en de onpartijdigheid van de rechterlijke macht te waarborgen.
- Art 1382 BW: Elke daad van de mens, waardoor aan een andere schade wordt veroorzaakt, diegenen door
wiens schuld de schade is ontstaan, verplicht om de schade te vergoeden.
o Veroordeling volgens art. 1382 BW moet de toets aan art. 10§2 EVRM kunnen doorstaan. Dus het
zou pas mogelijk zijn als het gelegitimeerd kan worden als “noodzakelijk in een democratische
samenleving”
- Chilling effect: afschrikken voor latere klokkenluiders
- Spanningsveld tussen vrijheid en regulering
- Hate speech: Facebook zou bewust aanzetten tot bepaalde emoties zoals woede en haat
1
,GROEP 4: OLIVIA RODRIGO VS PARAMORE: DIEFSTAL VAN GEESTELIJK GOED
Wat is er aan de hand: Olivia Rodrigo wordt beschuldigd van plagiaat bij haar song “good 4 U” door Paramore
met hun lied: misery business
Link met syllabus:
- Plagiaat & belang van originaliteit !
- Schending van het reproductierecht (= art. XI.165; alleen de auteur heeft het recht zijn werk op welke
wijze of in welke vorm ook te reproduceren of laten reproduceren)
o Inbreuk= misdrijf van namaking (art. XI.293; art. XV.69; art. XV.71)
o = wanneer een reproductie plaats vond zonder toestemming van de auteur
o Wanneer een reproductie zich als origineel aanbiedt, maar in werkelijkheid bepaalde
vormelementen van een bestaand werk heeft overgenomen = Plagiaat
o Bij ons weten is er 1) geen contract tussen Vendetta’s en Maneskin (dus Maneskin heeft geen
rechten), en 2) geen bronvermelding naar het werk van Vendetta’s door Maneskin
- Inbreuk op adaptatierecht (art. XI.165 §1 lid2)
o Dubbel aspect:
exclusief recht vd (oorspronkelijke) auteur om zijn werk te (laten) adapteren
rechten over gederiveerd werk = rechten in onverdeeldheid
o Gradaties van bewerking: ideee, slaafse nabootsing of adaptatie
Adaptatie : duidelijke overname van vormelementen van het bestaande werk, met toevoeging
van eigen creatieve elementen.
- Hangt samen met artikel XI. 168 WER (wanneer het auteursrecht inverdeeld is, wordt de uitoefening ervan
bij overeenkomst geregeld).
Vonnis/Uitspraak:
- Olivia rodrigo geeft plagiaat toe (geen rechtzaak)
- Schrijvers van de song Misery Business (Williams en Farro) krijgen co-auteurschap voor de song van Olivia
Rodrigo, good4u
o Zo krijgt Warner Chappell Music (uitgever van Paramore) 50% vd opbrengsten.
Gelijkaardige case:
- Radiohead vs Hollies
- Nummer Creep leek verdacht veel op The Air That I Breathe
- Dispuut buiten de rechtbank afgehandeld
GROEP 5: VVJ BESCHOUWT ‘TSCHELDT NIET ALS JOURNALISTIEK
Wat is er aan de hand:
- VVJ beschouwt ‘tScheldt niet langer als journalistiek door het niet naleven van de basisregels van
journalistiek. Er is een gebrek aan transparantie en de artikels bevatten vormen van agressiviteit.
- Gert Van Mol, als eigenaar van ‘tScheldt reageert door de zeggen dat de persvrijheid bedreigd wordt. VVJ
reageert daarop dat persvrijheid gekoppeld is aan journalistieke verantwoordelijkheid.
Link Syllabus:
- ‘t Scheldt berust op artikel 10 van het EVRM dat het recht op vrije meningsuiting en persvrijheid regelt.
- ‘t Scheldt doet aan hate speech of haatspraak en pleegt hierdoor een aanzettingsmisdrijf.
- ‘t Scheldt zet anderen doelbewust in het openbaar (artikel 444 Sw.) aan tot discriminatie, haat, geweld of
segregatie ten opzichte van één of meer mensen.
2
, - Schending van de Antiracismewet, artikel 22. EVRM
- artikel 8 uit het hoofdstuk Onafhankelijk informeren uit de Beginselen van de Code: het principe dat een
journalist of redactie werkt met open vizier en de nodige identificatiegegevens beschikbaar stelt
o ’t Scheldt is allesbehalve transparant door te werken met pseudoniemen, waardoor het bewust
anonimiteit creëert, en leeft zo het principe niet na
Gelijkaardige cases/ Eerdere klachten tegen ‘tScheldt bij RvdJ
’t Schelde publiceerde een foto van woordvoerster Open VLD Zelfa Madloum in Islamitisch gewaad met
discriminerende commentaar.
- Schending van de Antiracismewet, artikel 22. EVRM
- Gebrek aan respect voor het privéleven en de menselijke waardigheid, Deontologische Beginselen – Raad
voor de journalistiek
- De bron was terug anoniem, de artikels werden geschreven onder een pseudoniem waardoor men de
journalist niet kon contacteren
o geen mogelijkheid tot reactie van betrokken persoon: geen wederhoor geboden
o Artikel 2 “De journalist publiceert alleen informatie waarvan de oorsprong hem gekend is. Hij checkt
de waarachtigheid van de informatie en laat snelheid niet voorgaan op waarachtigheid. In de mate
van het mogelijke, en voor zover dit relevant is, maakt hij de bron van zijn informatie bekend”
o Artikel 7 “De journalist verleent desgevraagd loyaal een wederwoord om relevante feitelijke
informatie recht te zetten of aan te vullen”
- ongegronde verdachtmakingen of beschuldigingen
GROEP 6: ZEEMAN, VULGAIRE RECLAME? - JEP
Wat is er aan de hand: Na reclame van Zeeman ivm ondergoed komt er een klacht bij de Jury Voor Ethische
Praktijken inzake reclame. Reclame werd gezien als vernederend, seksistisch, niet smaakvol en onaanvaardbaar
voor jongeren. Beslissing jury:
- Representatie vrouw hield verband met het product
- Reclamespot druist niet in tegen de fatsoensnormen
- Vrouwen worden afgebeeld als actief en zelfzeker
- Vrouwen worden niet afgebeeld als lustobjecten
- Waardigheid van de vrouw niet aangetast
Gelijkaardige case: Calvin Klein reclame waarbij vrouw wordt gezien als lustobject, maar hier gaat de klacht
eerder om sexting. Jury beslist dat reclame verwijderd moet worden.
Link syllabus:
- Commerciele communicatie: Wat is commerciële communicatie? Wat is reclame?
- Jep heft de bevoegheid klachten van publiek en consument te onderzoeken
- Art. 27: Geen zedelijke of lichamelijke schade toebrengen
- Art. 74: Commerciële communicatie bij kinderen en jongeren
- Art. 55: Menselijke waardigheid, Gewelddadig of discriminerend gedrag, Discriminatie op grond van
geslacht
3
