Religie-zingeving en levensbeschouwing
VOORUITGANG
We zijn er veel op vooruitgegaan in onze samenleving. In wetenschappen veel vooruitgang. Dit is
een goede vorm van vooruitgang. Op veel vlakken zijn we er op vooruitgegaan, maar heeft dit ons
gelukkiger gemaakt?
De homo viator gaat een tocht ondernemen naar een bepaalde plaats. Dit is niet voor de individuele
ens maar ook voor het hele volk is onderweg naar het beloofde land en de kerk is onderweg naar de
hemel. Mensen worden daardoor nogsteeds door aangetrokken. De werkelijkheid heeft een zekere
prachtigheid. Alles heeft een doel = doelgerichtheid. De mens heeft een doel, andere mensen
helpen. Sommige mensen bereiken dit doel en anderen niet. Daarnaast gaat de geschiedenis ook in
de richting van een doel. Men gaat deugden – kwaliteiten ontwikkelen en cultiveren om onszelf zo
beter te kunnen maken. Hoop hebben is één van de belangrijkste deugden. De betekenis van hoop =
je verwacht dat je ergens gaat geraken.
Wanhoop is niet goed want dan heb je geen hoop meer, omdat je zeker bent dat je het doel
niet meer gaat begalen.
Voorafname = je bent er zeker van dat je het doel gaat bereiken, dat is ook niet goed want
dan doe je geen moeite meer om er te geraken.
Het verleden is heel belangrijk (tradities en belofte). Mensen worden altijd op weg gezet. Daardoor
hoop hebben om andere dingen te doen want er is een soort traditie.
Het “verlichte” vooruitgangsdenken: Steven Pinker. Een aantal denkers die de wetenschap
verdedigen. Als je kijkt naar de geschiedenis is er een afname in geweld. Rationeel naar de wereld
gaankijken, alles wordt beter. Zeker als je op wetenschappelijk niveau gaat kijken. Medische
wetenschappen is er zeker ook veel op vooruitgegaan. We gaan kijken op welke vlakken we er op
vooruit zijn gegaan.
Onze levensverwachting is over heel de wereld gestegen. De rijkdom in de wereld is ook vergroot.
Als we dus rationeel gaan kijken dan kunnen we alleen maar optimistisch zijn. Zelfs het klimaat is
beter dan hoe het vroeger was; we zijn milieu vriendelijker. Op alle gebieden is er dus vooruitgang,
maar is er dan ook vooruitgang op het geluk van de mens? Mensen zeggen vaak ‘vroeger was het
beter’. Ontevredenheid in het heden geeft idealisatie van het verleden. Als we zuiver rationeel gaan
kijken is er enkel reden tot optimisme: minder geweld, minder armoede, geneeskunde vooruitgang,
levensverwachting en levenskwaliteit hoger…
De data zijn beschikbaar. Pessimisme is hier irrationeel. Optimisme is rationeel. Er zijn verschillende
tijdschalen, maar men ziet vanaf de verlichting toch de grootste vooruitgang. NIET louter een
kwestie van bepaalde toevallige factoren. WEL een andere houding van de mens. Mensen gaan niet
meer geloven in fabeltjes van het verleden en gaan zelf nadenken. Men zoekt voor verbetering. Men
gaat zo de mensheid verbeteren.
De vooruitgang komt door de breuk van tradities en dus het proefondervindelijke zelfverbetering.
VERSCHIL TUSSEN DE HOMO VIATOR EN DIT VOORUIGANGSDENKEN
Het verschil is niet de gescheidenis als lineair versus cyclisch. Bij de grieken dacht men op een
cyclische manier na over de tijd (geboorte – sterven). Joden en Christenen gaan de tijd als een lineair
gegeven bekijken. We gaan erop vooruit en gaan naar een bepaalde plaats. Er zijn cyclische
VOORUITGANG
We zijn er veel op vooruitgegaan in onze samenleving. In wetenschappen veel vooruitgang. Dit is
een goede vorm van vooruitgang. Op veel vlakken zijn we er op vooruitgegaan, maar heeft dit ons
gelukkiger gemaakt?
De homo viator gaat een tocht ondernemen naar een bepaalde plaats. Dit is niet voor de individuele
ens maar ook voor het hele volk is onderweg naar het beloofde land en de kerk is onderweg naar de
hemel. Mensen worden daardoor nogsteeds door aangetrokken. De werkelijkheid heeft een zekere
prachtigheid. Alles heeft een doel = doelgerichtheid. De mens heeft een doel, andere mensen
helpen. Sommige mensen bereiken dit doel en anderen niet. Daarnaast gaat de geschiedenis ook in
de richting van een doel. Men gaat deugden – kwaliteiten ontwikkelen en cultiveren om onszelf zo
beter te kunnen maken. Hoop hebben is één van de belangrijkste deugden. De betekenis van hoop =
je verwacht dat je ergens gaat geraken.
Wanhoop is niet goed want dan heb je geen hoop meer, omdat je zeker bent dat je het doel
niet meer gaat begalen.
Voorafname = je bent er zeker van dat je het doel gaat bereiken, dat is ook niet goed want
dan doe je geen moeite meer om er te geraken.
Het verleden is heel belangrijk (tradities en belofte). Mensen worden altijd op weg gezet. Daardoor
hoop hebben om andere dingen te doen want er is een soort traditie.
Het “verlichte” vooruitgangsdenken: Steven Pinker. Een aantal denkers die de wetenschap
verdedigen. Als je kijkt naar de geschiedenis is er een afname in geweld. Rationeel naar de wereld
gaankijken, alles wordt beter. Zeker als je op wetenschappelijk niveau gaat kijken. Medische
wetenschappen is er zeker ook veel op vooruitgegaan. We gaan kijken op welke vlakken we er op
vooruit zijn gegaan.
Onze levensverwachting is over heel de wereld gestegen. De rijkdom in de wereld is ook vergroot.
Als we dus rationeel gaan kijken dan kunnen we alleen maar optimistisch zijn. Zelfs het klimaat is
beter dan hoe het vroeger was; we zijn milieu vriendelijker. Op alle gebieden is er dus vooruitgang,
maar is er dan ook vooruitgang op het geluk van de mens? Mensen zeggen vaak ‘vroeger was het
beter’. Ontevredenheid in het heden geeft idealisatie van het verleden. Als we zuiver rationeel gaan
kijken is er enkel reden tot optimisme: minder geweld, minder armoede, geneeskunde vooruitgang,
levensverwachting en levenskwaliteit hoger…
De data zijn beschikbaar. Pessimisme is hier irrationeel. Optimisme is rationeel. Er zijn verschillende
tijdschalen, maar men ziet vanaf de verlichting toch de grootste vooruitgang. NIET louter een
kwestie van bepaalde toevallige factoren. WEL een andere houding van de mens. Mensen gaan niet
meer geloven in fabeltjes van het verleden en gaan zelf nadenken. Men zoekt voor verbetering. Men
gaat zo de mensheid verbeteren.
De vooruitgang komt door de breuk van tradities en dus het proefondervindelijke zelfverbetering.
VERSCHIL TUSSEN DE HOMO VIATOR EN DIT VOORUIGANGSDENKEN
Het verschil is niet de gescheidenis als lineair versus cyclisch. Bij de grieken dacht men op een
cyclische manier na over de tijd (geboorte – sterven). Joden en Christenen gaan de tijd als een lineair
gegeven bekijken. We gaan erop vooruit en gaan naar een bepaalde plaats. Er zijn cyclische
