Praktijk
NEUROKINESITHERAPIE 2: VOLWASSENEN
DORIEN HEYLEN
3E BACHELOR REVALIDATIEWETENSCHAPPEN EN KINESITHERAPIE
ACADEMIEJAAR 2021-2022
185
,186
,1. POSITIONEREN EN TRANSFERS CVA
1. Introductie
1.1 Hoe is het fysiotherapeutisch traject opgebouwd?
Focus op hoe fysiotherapeuten het proces gebruiken om systematisch te werken van verwijzing tot
ontslag en follow-up
Beoordeling Doelen stellen Therapieplan Interventie Evaluatie
1.1.1 Beoordeling
- Theoretische kennis en klinische expertise gebruiken om een klinisch oordeel te vellen over wat
er moet worden beoordeeld en hoe
- Het vereist bekwame observatie van de patiënt en taakanalysevaardigheden
- Patiënt moet op verschillende niveaus van het ICF worden geëvalueerd
- Waar mogelijk moeten de geselecteerde methoden ook geschikt zijn om te helpen bij het
evalueren van de resultaten van interventies
- Tijdens de behandeling gaat een informeel beoordelingsproces door omdat er een constante
monitoring van de reacties is
1.1.2 Doelen stellen
Na beoordeling worden klinische hypothesen voor het verklaren van bewegingstekorten en/of
functionele problemen opgesteld en gebruikt om doelen te prioriteren en een behandelplan op te
stellen. Het stellen van doelen is een proces tussen de therapeut, de patiënt en hun familie.
Lange termijn doelen
- Rekening houden met deze van de patiënt en zijn familie + waar zij zichzelf zien aan het einde
van de therapie
- Ze bieden patiënten vaak hoop en motivatie, maar zijn soms te ambitieus
- Als deze ambitieuze doelen worden verpletterd door realisme, kunnen patiënten alle hoop
verliezen en misschien helemaal niet in therapie of in het leven gaan
- Belangrijk om de patiënt te informeren over de haalbaarheid van de doelen, of hij deze kan
bereiken, welke stappen nodig zijn om tot deze doelen te komen…
Korte termijn doelen
- Patiëntgericht en SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel/haalbaar, realistisch, tijdig) formuleren om de
patiënt een idee te geven van wat hij wanneer kan verwachten
- Dit zijn de stappen zijn die nodig zijn om naar de lange termijn doelen toe te werken → kan zeer
motiverend zijn voor de patiënt + geeft inzicht in de voortgang van de patiënt en de haalbaarheid
van de lange termijn doelen
- Op basis van het behalen van doelen op de korte termijn, kunnen de doelen op de lange termijn
uiteindelijk worden bijgesteld
187
, 1.1.3 Therapieplan
Behandelplan = afhankelijk van het doel en de responsiviteit van de patiënt op bepaalde interventies
Als fysiotherapeut streven wij er niet alleen naar om een verandering in beweging te faciliteren, maar ook
om de patiënt te leren bewegen en slechte en goede bewegingen te herkennen
1.1.4 Interventie
ALGEMENE THERAPIEPRINCIPES
Algemene kenmerken van effectieve motorische revalidatie na een beroerte: specificiteit, intensiteit,
inclusief herhaling en de toepassing van motorische leerprincipes
- Specificiteit van training
o Wat wordt getraind zal verbeteren, terwijl een transfer naar niet-opgeleide taken niet
duidelijk is aangetoond
o Dit omvat taak-, contextuele en omgevingsspecificiteit
- Intensiteit of dosis praktijk
o Patiënten met een beroerte hebben baat bij meer tijd in de praktijk
o Optimale therapiedosis is echter onbekend, net zoals de langetermijneffecten van veel
interventies
o Herhalingen = het herhaald oefenen van functionele taken
o Actieve oefening van taakspecifieke motorische activiteiten kan de activiteiten van de
bovenste en onderste ledematen verbeteren
- Timing van intensieve training
o Het is algemeen aanvaard dat revalidatie zo vroeg mogelijk na een beroerte moet
beginnen en moet worden geïntensiveerd nadat de eerste kwetsbare dagen voorbij zijn
Andere algemene aanbevelingen
- Oefeningen moeten individueel op maat worden gemaakt → relevant en zinvol op de limieten
van bekwaamheid
- Oefeningen moeten herhaling met variatie bevatten (herhaling-zonder-herhaling)
- Rustperiodes tussen sessies en herhalingen = noodzakelijk
- Feedback over prestaties en resultaten moeten worden gegeven, met afnemende frequentie
o Bij procedureel leren moet feedback worden gegeven op resultaten (bv. lopen)
o Bij declaratief leren moet feedback worden gegeven op de prestaties (bv. complexe
bewegingen zoals aankleden)
- De omgeving moet betekenisvol zijn
Enkele andere principes voor de behandeling van een neurologische patiënt
- Proximale stabiliteit geeft distale functie: men heeft een stabiele basis nodig om bewegingen van
meer distale lichaamsdelen correct te coördineren → romprevalidatie heeft een centrale rol in
de hele behandeling van een neurologische patiënt → dit principe is ook toepasbaar voor meer
distale lichaamsdelen
o De stabiliteit van de intrinsieke handspieren zal bv. belangrijk zijn om de motoriek van
de vingers te bepalen
- Patiënten met een beroerte missen vaak selectiviteit in bewegingen → moeilijk om bepaalde
bewegingen van elkaar los te koppelen
- Patiënten moeten zo snel mogelijk tegen de zwaartekracht in worden gebracht, aangezien de
zwaartekracht het meest objectieve referentiepunt op aarde is
188
NEUROKINESITHERAPIE 2: VOLWASSENEN
DORIEN HEYLEN
3E BACHELOR REVALIDATIEWETENSCHAPPEN EN KINESITHERAPIE
ACADEMIEJAAR 2021-2022
185
,186
,1. POSITIONEREN EN TRANSFERS CVA
1. Introductie
1.1 Hoe is het fysiotherapeutisch traject opgebouwd?
Focus op hoe fysiotherapeuten het proces gebruiken om systematisch te werken van verwijzing tot
ontslag en follow-up
Beoordeling Doelen stellen Therapieplan Interventie Evaluatie
1.1.1 Beoordeling
- Theoretische kennis en klinische expertise gebruiken om een klinisch oordeel te vellen over wat
er moet worden beoordeeld en hoe
- Het vereist bekwame observatie van de patiënt en taakanalysevaardigheden
- Patiënt moet op verschillende niveaus van het ICF worden geëvalueerd
- Waar mogelijk moeten de geselecteerde methoden ook geschikt zijn om te helpen bij het
evalueren van de resultaten van interventies
- Tijdens de behandeling gaat een informeel beoordelingsproces door omdat er een constante
monitoring van de reacties is
1.1.2 Doelen stellen
Na beoordeling worden klinische hypothesen voor het verklaren van bewegingstekorten en/of
functionele problemen opgesteld en gebruikt om doelen te prioriteren en een behandelplan op te
stellen. Het stellen van doelen is een proces tussen de therapeut, de patiënt en hun familie.
Lange termijn doelen
- Rekening houden met deze van de patiënt en zijn familie + waar zij zichzelf zien aan het einde
van de therapie
- Ze bieden patiënten vaak hoop en motivatie, maar zijn soms te ambitieus
- Als deze ambitieuze doelen worden verpletterd door realisme, kunnen patiënten alle hoop
verliezen en misschien helemaal niet in therapie of in het leven gaan
- Belangrijk om de patiënt te informeren over de haalbaarheid van de doelen, of hij deze kan
bereiken, welke stappen nodig zijn om tot deze doelen te komen…
Korte termijn doelen
- Patiëntgericht en SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel/haalbaar, realistisch, tijdig) formuleren om de
patiënt een idee te geven van wat hij wanneer kan verwachten
- Dit zijn de stappen zijn die nodig zijn om naar de lange termijn doelen toe te werken → kan zeer
motiverend zijn voor de patiënt + geeft inzicht in de voortgang van de patiënt en de haalbaarheid
van de lange termijn doelen
- Op basis van het behalen van doelen op de korte termijn, kunnen de doelen op de lange termijn
uiteindelijk worden bijgesteld
187
, 1.1.3 Therapieplan
Behandelplan = afhankelijk van het doel en de responsiviteit van de patiënt op bepaalde interventies
Als fysiotherapeut streven wij er niet alleen naar om een verandering in beweging te faciliteren, maar ook
om de patiënt te leren bewegen en slechte en goede bewegingen te herkennen
1.1.4 Interventie
ALGEMENE THERAPIEPRINCIPES
Algemene kenmerken van effectieve motorische revalidatie na een beroerte: specificiteit, intensiteit,
inclusief herhaling en de toepassing van motorische leerprincipes
- Specificiteit van training
o Wat wordt getraind zal verbeteren, terwijl een transfer naar niet-opgeleide taken niet
duidelijk is aangetoond
o Dit omvat taak-, contextuele en omgevingsspecificiteit
- Intensiteit of dosis praktijk
o Patiënten met een beroerte hebben baat bij meer tijd in de praktijk
o Optimale therapiedosis is echter onbekend, net zoals de langetermijneffecten van veel
interventies
o Herhalingen = het herhaald oefenen van functionele taken
o Actieve oefening van taakspecifieke motorische activiteiten kan de activiteiten van de
bovenste en onderste ledematen verbeteren
- Timing van intensieve training
o Het is algemeen aanvaard dat revalidatie zo vroeg mogelijk na een beroerte moet
beginnen en moet worden geïntensiveerd nadat de eerste kwetsbare dagen voorbij zijn
Andere algemene aanbevelingen
- Oefeningen moeten individueel op maat worden gemaakt → relevant en zinvol op de limieten
van bekwaamheid
- Oefeningen moeten herhaling met variatie bevatten (herhaling-zonder-herhaling)
- Rustperiodes tussen sessies en herhalingen = noodzakelijk
- Feedback over prestaties en resultaten moeten worden gegeven, met afnemende frequentie
o Bij procedureel leren moet feedback worden gegeven op resultaten (bv. lopen)
o Bij declaratief leren moet feedback worden gegeven op de prestaties (bv. complexe
bewegingen zoals aankleden)
- De omgeving moet betekenisvol zijn
Enkele andere principes voor de behandeling van een neurologische patiënt
- Proximale stabiliteit geeft distale functie: men heeft een stabiele basis nodig om bewegingen van
meer distale lichaamsdelen correct te coördineren → romprevalidatie heeft een centrale rol in
de hele behandeling van een neurologische patiënt → dit principe is ook toepasbaar voor meer
distale lichaamsdelen
o De stabiliteit van de intrinsieke handspieren zal bv. belangrijk zijn om de motoriek van
de vingers te bepalen
- Patiënten met een beroerte missen vaak selectiviteit in bewegingen → moeilijk om bepaalde
bewegingen van elkaar los te koppelen
- Patiënten moeten zo snel mogelijk tegen de zwaartekracht in worden gebracht, aangezien de
zwaartekracht het meest objectieve referentiepunt op aarde is
188
