Samenvatting Patroon 5 van Gordon

Thema 6: patroon 5: Slaap- en rustpatroon
6.1 Oriëntatie op het slaap- en rustpatroon
 Samenspel van levensritme te creëren:
 Een voor de meeste mensen acceptabel ritme tussen slapen
en waken: voor de gemiddelde volwassene betekent dit 16u
waken en 8u slapen
 Een voor de meeste mensen acceptabel ritme tussen actief
bezig zijn en rusten: voor de gemiddelde volwassene betekent
dit 12u actief zijn en 12u rusten
 Een voor de meeste mensen acceptabel ritme tussen werken
en vrije tijd, met andere woorden deelnemen aan een
arbeidsproces gericht op het produceren van producten en
materialen of het leveren van diensten op allerlei gebeid, de
huishouding, en aan een ontspanningsproces waarin hobby,
recreatie, slaap, rust en nietsdoen centraal staan. Voor de
gemiddelde volwassene betekent dit 10u werken en 14u
ontspannen

6.1.1 Levensritmen
 Eetritme
 Gebaseerd op het biologische ritme van de spijsvertering
 Gebaseerd op het ritme van onze cultuur
 3 maaltijden per dag is normaal
 Arbeidsritme
 Werk- of kantoortijden afgewisseld met vrije tijd
 Slaap- en rustritme
 Bekendste levensritme
 Behoefte aan slaap en rust afhankelijk van:
 Lichamelijke inspanning
 Gewoonten
 Leeftijd
 Emotionele belasting
 Onregelmatige rust belastend voor de mens in alle
leeftijdscategorieën
 In het verpleegkundig handelen vaak gezien als een
kortetermijnproblematiek
 Snel en oplossend reageren
 Elke dag streven naar een goed en gezond evenwicht tussen
inspannen en ontspannen
 Slapen en waken
 Goede slaap  maakt en houdt mensen fit
 Te weinig slaap  verlamt mensen in hun doen en laten
 Slapen = een elementaire levensbehoefte
 Slaap nodig om accu weer op te laden

,  Rust geven aan de lichaamscellen, de spieren en
gewrichten
 Produceren van hormonen
 Biologische wekker  laat weten wanneer we weer wakker en
fit zijn
 Voor ieder mens verschillend
 Complex psychofysiologisch proces  verschillende fasen zijn
te onderscheiden
 Nauwkeurig bestudering van het elektro-encefalogram
(EEG)
 Registratie van de elektrische impulsen, als golven
zichtbaar gemaakt, die door de hersenen worden
uitgezonden

6.1.2 De slaapcyclus
 Slaap  gereguleerd door de hersenstam en bestaat uit cycli die
gemiddeld 85 – 95 minuten duren
 Gemiddeld slaapt een volwassene 7,5u per etmaal
 In slaap vallen:
 Ontspannen
 Hartslag verminderd
 Temperatuur daalt
 Ademhaling gaat langzamer
 Start slaapcyclus: 4fasen
 Fase 1
 Verder ontspanning van de lichaamsfunctie
 EEG vlakker
 Fase 2
 Moeilijk te constateren de overgang van 1 naar 2
 Moeilijker wakker worden
 Ontspanning vollediger
 Fase 3
 Moeilijk te wekken
 EEG-golven worden groter en langzamer
 Fase 4
 Deltagolven op EEG
 Diepe slaap
 Vrijkomen van veel hormonen  groei bevorderen
 Bedplassen en slaapwandelen
 Na fase 4 terug in de situatie van fase 2
 REM-slaap rapid eye movement
 Ontspanning van de spieren
 Adrenaline afgescheiden
 Fase van het dromen  bevorderlijk voor het
herstel van het geestelijk evenwicht