Begrippenlijst
ontwikkelingspsychologie
1 Ontwikkelings- Ook wel de levenslooppsychologie genoemd. Het is de
psychologie wetenschappelijke studie naar de patronen van groei,
verandering, stabiliteit die zich voordoen bij
toenemende leeftijd, dus van conceptie tot aan de
dood.
Continue Hierbij is de ontwikkeling geleidelijk aan en vloeien
verandering prestaties op een bepaald niveau voort uit die van de
vorige niveaus.
Discontinue Een verandering die plaats vindt in aparte stappen of
verandering stadia.
Kritieke periode Een specifieke periode in de ontwikkeling waarin een
bepaalde gebeurtenis de grootste consequenties heeft
Gevoelige perioden Perioden waarin organismen extra ontvankelijk zijn voor
bepaalde soorten stimuli in hun omgeving
Nature Verwijst naar eigenschappen, vermogens en
capaciteiten geërfd van de ouders
Nurture De omgevingsinvloeden die bepalend kunnen zijn voor
ons gedrag
Maturatie Het geleidelijk ontvouwen van voorbestemde
genetische informatie
Multi-dimensioneel Ontwikkeling kan plaatsvinden op verschillende
domeinen. Vaak is er een interactie tussen deze
domeinen
Multi-directioneel De ontwikkeling van je vaardigheden is niet oneindig. In
elke levensfase is er een toe- of afname van
vaardigheden en kennis op verschillende vlakken
Plastisch Veranderbaar of ‘kneedbaar’
Cohort Een groep mensen die rond dezelfde tijd op dezelfde
plek is geboren
Normatieve Gebeurtenissen die voor de meeste individuen binnen
gebeurtenissen een groep op dezelfde manier voltrekken.
Niet-normatieve Specifieke, atypische gebeurtenissen die plaatsvinden
gebeurtenissen in het leven van een specifiek persoon op een tijdstip
dat zulke gebeurtenissen de meeste andere mensen
niet overkomen.
Lichamelijke De lichamelijke groei die een kind doormaakt
ontwikkeling
Motorische De ontwikkeling van de motoriek of bewegingen. Het
ontwikkeling gaat zowel over grote bewegingen (grove motoriek) als
kleine bewegingen (fijne motoriek)
Perceptuele Hierbij staan de zintuigen centraal
ontwikkeling
Cognitieve De ontwikkeling van het denken
, ontwikkeling
Morele ontwikkeling Wat is goed en wat is kwaad?
Horizontale De ontwikkelingsgebieden binnen één leeftijdsfase
samenhang staan in relatie tot elkaar (zie p. 18)
Verticale Over de verschillende leeftijdsfasen is er ook
samenhang samenhang binnen één ontwikkelingsdomein
Psychodynamisch Focus op het onbewuste
perspectief
Behavioristisch Dit gaat uit van stimulus respons leren
perspectief
Cognitief Richt zich op processen waarmee mensen in staat zijn
perspectief om de wereld te kennen, te begrijpen en erover na te
denken.
Contextueel Benadrukt de onderlinge verbanden tussen
perspectief ontwikkelingsgebieden en het belang van culturele
factoren in de menselijke ontwikkeling
Evolutionair Schrijft gedrag toe aan de genetische erfenis van onze
perspectief voorouders
2 Zygote Een bevruchte eicel
Placenta Een ‘doorgeefluik’ tussen de moeder en de foetus
waardoor voeding en zuurstof via de navelstreng wordt
geleverd
Vruchtzak Omgeeft het kind en is volledig gevuld met
vruchtwater. De vruchtzak beveiligt het kind
Embryo We spreken van een embryo na de innesteling (vanaf 2
weken)
Organogenese Het ontwikkelen van de orgaansystemen binnen de
embryonale periode
Foetus We spreken hiervan tijdens de foetale periode (vanaf 8
weken)
Haptonomie Aanrakingen van de ouders aan de buik, zodat ze
‘spelen’ met de baby. Dit kan vanaf dat de baby
beweegt
Miskraam Ook wel een spontane abortus genoemd. Vindt plaats
wanneer de zwangerschap eindigt voordat het
ontwikkelende kind buiten de baarmoeder kan
overleven. Het embryo laat de baarmoederwand los en
wordt uitgestoten
Abortus Wanneer de moeder er vrijwillig voor kiest om haar
zwangerschap te beëindigen
Onvruchtbaarheid Het onvermogen om zwanger te geraken na 12 tot 18
maanden proberen. Ook wel infertiliteit genoemd.
Kunstmatige Een procedure waarbij de zaadcellen van een man door
inseminatie een arts direct in de baarmoeder van een vrouw worden
geplaatst
In-vitro-fertilisatie De bevruchting bevindt zich buiten het lichaam van de
(IVF) moeder. Een procedure waarbij er een aantal eicellen
ontwikkelingspsychologie
1 Ontwikkelings- Ook wel de levenslooppsychologie genoemd. Het is de
psychologie wetenschappelijke studie naar de patronen van groei,
verandering, stabiliteit die zich voordoen bij
toenemende leeftijd, dus van conceptie tot aan de
dood.
Continue Hierbij is de ontwikkeling geleidelijk aan en vloeien
verandering prestaties op een bepaald niveau voort uit die van de
vorige niveaus.
Discontinue Een verandering die plaats vindt in aparte stappen of
verandering stadia.
Kritieke periode Een specifieke periode in de ontwikkeling waarin een
bepaalde gebeurtenis de grootste consequenties heeft
Gevoelige perioden Perioden waarin organismen extra ontvankelijk zijn voor
bepaalde soorten stimuli in hun omgeving
Nature Verwijst naar eigenschappen, vermogens en
capaciteiten geërfd van de ouders
Nurture De omgevingsinvloeden die bepalend kunnen zijn voor
ons gedrag
Maturatie Het geleidelijk ontvouwen van voorbestemde
genetische informatie
Multi-dimensioneel Ontwikkeling kan plaatsvinden op verschillende
domeinen. Vaak is er een interactie tussen deze
domeinen
Multi-directioneel De ontwikkeling van je vaardigheden is niet oneindig. In
elke levensfase is er een toe- of afname van
vaardigheden en kennis op verschillende vlakken
Plastisch Veranderbaar of ‘kneedbaar’
Cohort Een groep mensen die rond dezelfde tijd op dezelfde
plek is geboren
Normatieve Gebeurtenissen die voor de meeste individuen binnen
gebeurtenissen een groep op dezelfde manier voltrekken.
Niet-normatieve Specifieke, atypische gebeurtenissen die plaatsvinden
gebeurtenissen in het leven van een specifiek persoon op een tijdstip
dat zulke gebeurtenissen de meeste andere mensen
niet overkomen.
Lichamelijke De lichamelijke groei die een kind doormaakt
ontwikkeling
Motorische De ontwikkeling van de motoriek of bewegingen. Het
ontwikkeling gaat zowel over grote bewegingen (grove motoriek) als
kleine bewegingen (fijne motoriek)
Perceptuele Hierbij staan de zintuigen centraal
ontwikkeling
Cognitieve De ontwikkeling van het denken
, ontwikkeling
Morele ontwikkeling Wat is goed en wat is kwaad?
Horizontale De ontwikkelingsgebieden binnen één leeftijdsfase
samenhang staan in relatie tot elkaar (zie p. 18)
Verticale Over de verschillende leeftijdsfasen is er ook
samenhang samenhang binnen één ontwikkelingsdomein
Psychodynamisch Focus op het onbewuste
perspectief
Behavioristisch Dit gaat uit van stimulus respons leren
perspectief
Cognitief Richt zich op processen waarmee mensen in staat zijn
perspectief om de wereld te kennen, te begrijpen en erover na te
denken.
Contextueel Benadrukt de onderlinge verbanden tussen
perspectief ontwikkelingsgebieden en het belang van culturele
factoren in de menselijke ontwikkeling
Evolutionair Schrijft gedrag toe aan de genetische erfenis van onze
perspectief voorouders
2 Zygote Een bevruchte eicel
Placenta Een ‘doorgeefluik’ tussen de moeder en de foetus
waardoor voeding en zuurstof via de navelstreng wordt
geleverd
Vruchtzak Omgeeft het kind en is volledig gevuld met
vruchtwater. De vruchtzak beveiligt het kind
Embryo We spreken van een embryo na de innesteling (vanaf 2
weken)
Organogenese Het ontwikkelen van de orgaansystemen binnen de
embryonale periode
Foetus We spreken hiervan tijdens de foetale periode (vanaf 8
weken)
Haptonomie Aanrakingen van de ouders aan de buik, zodat ze
‘spelen’ met de baby. Dit kan vanaf dat de baby
beweegt
Miskraam Ook wel een spontane abortus genoemd. Vindt plaats
wanneer de zwangerschap eindigt voordat het
ontwikkelende kind buiten de baarmoeder kan
overleven. Het embryo laat de baarmoederwand los en
wordt uitgestoten
Abortus Wanneer de moeder er vrijwillig voor kiest om haar
zwangerschap te beëindigen
Onvruchtbaarheid Het onvermogen om zwanger te geraken na 12 tot 18
maanden proberen. Ook wel infertiliteit genoemd.
Kunstmatige Een procedure waarbij de zaadcellen van een man door
inseminatie een arts direct in de baarmoeder van een vrouw worden
geplaatst
In-vitro-fertilisatie De bevruchting bevindt zich buiten het lichaam van de
(IVF) moeder. Een procedure waarbij er een aantal eicellen
