Jeugdcriminologie 2021-2022
Inleiding
1. Jeugdcriminologie
Relatief begrip = cultureel- en tijdsgebonden
o Bv. homoseksualiteit nog niet lang uit DSM als psychische stoornis
Inzichten krijgen in causaliteit (oorzaak-gevolg)
o >< correlatie = verband maar geen oorzakelijk
Mogelijke oorzaken jeugdcriminologie:
o Nature
Bv. hersenschade
Bv. niet goed verbanden leggen gevolgen niet goed inschatten
Bekrachtigingsschema heeft geen effect
o Nurture
Bv. imitatieleren (bobo-doll experiment)
Deviant gedrag: Afhankelijk van risico- en beschermingsfactoren en onderlinge interactie
o Bv risico: adhd
o Bv beschermende: ondersteunende ouders
Wat maakt (jeugd)criminologie zo moeilijk??
Is afhankelijk van risico- en beschermingsfactoren en de onderlinge interactie met elkaar
o Met verschillende factoren rekening houden
Bv. vrienden, geschiedenis, klimaat, adhd, …
Onthoud:
- Peer-group (vrienden) heel belangrijk => grote impact
- Media grote invloed
2. Neemt jeugdcriminaliteit toe??
Er heerst een moreel paniek dat jeugdcriminaliteit toeneemt, maar is dat ook zo??
Neen, in het verleden ook al, maar anders
o Bv. internet heeft veel verandering met zich meegebracht
(Jeugd)criminaliteit = relatief begrip (cultureel- en tijdsgebonden)
Bv. homoseksualiteit
o Voor 1978: homoseksualiteit in DSM als parafilie (= ongewone seksuele
interesse/activiteit)
Het werd gezien als ziekte
o 1978: geen ziekte meer
Bv. seks binnen huwelijk
o Vroeger: verplichting => verkrachting was niet mogelijk, seks hoorde bij het huwelijk
o Nu: ‘neen is neen’
…
WWW.JEUGDCRIMINALITEIT.COM
1
, Jeugdcriminologie 2021-2022
1. Inleiding – jeugdcriminologie als sociaal construct
Sociaal construct = manier waarop SL is opgebouwd en welke waarden en normen hieraan verbonden
zijn. Hoe je omgeving jou kan beïnvloeden en op welke manier je omgaat met die kennis.
(Jeugd)criminaliteit is ook een sociaal construct
Afhankelijk van opvoeding, tijdsgeest, regels, cultuur…
A. Jeugddelinquent historisch perspectief
2 grote verschuivingen:
1) Vechten hoorde erbij (Hinderlijk, onaangepast gedrag, ‘straatschenderij’ en vechten veel
minder gecriminaliseerd)
o Geweld was normaal (ook in huishoudens)
o Te ver? Onmiddellijke reactie omgeving
o Rol staat minder prominent
2) Karakter overheidsbemoeienissen Bestraffen van kinderen (strafrechtelijk)
o Vroeger (voor 20ste E): als gewone mensen (‘misdadiger in het klein’)
o 20ste E: opvoeding ipv straf
Zowel kinderen beschermen tegen maatschappij ALS maatschappij
beschermen tegen kinderen
Kinderen worden heropgevoed
o Rol overheid is prominenter
Gedetailleerder:
19e eeuw:
Sterke toename zorg en bemoeienis van het kind
- Sociale enquête zorgt voor
o Eerste wetten kinderarbeid
o ‘slechte’ milieu was verklaring delinquent gedrag
o Normaliteit geweld ↓
o Leeftijd werd als ‘verzachtende omstandigheid’ gezien
o NIEUW INZICHT: ontdekking jeugdcriminaliteit als maatschappelijk probleem
- Jeugdgevangenis
o Gevangenis heel slechte reputatie => jongeren uit gevangenis halen, want omgeving
heeft invloed op jongeren
Dus hoe slechter de omgeving, hoe meer gecriminaliseerd ze zullen worden
o Ontstaan: jeugdgevangenissen
- Van platteland naar grote stad
o 1ste helft 19e E: voornamelijk plattelandscriminaliteit
Bv. hout stelen, schapen hoeden op andermans veld, ..
o 2e helft 19e E: stijging stedelijke criminaliteit
o Eind 19e E: accent volledig op stedelijke criminaliteit
- Rondzwervende jeugd
o Toenemende ergernis in grootsteden
o Weglopen is van alle tijden, maar betekenis is tijd en cultuurgebonden
o 1ste helft 19e E: weglopen erkend als maatschappelijk probleem
Ontstaat verbod rondzwerven
2
, Jeugdcriminologie 2021-2022
Ontstaat term ‘verwaarloosd kind’
Gevolg: oprichting tehuizen voor kinderen
o Eind 19e E: ‘wereld vd kinderbescherming‘
Na 1945 (WO II)
- Zedelijkheid
o Stijgend aantal tienermoeders
o Stijging meisjes onzedelijk gedrag
Veronderstelling: meisjes seksueel actiever geworden na WO II
o Ook aandacht jongens, maar voornamelijk ‘abnormaal gedrag’: homoseksualiteit
- Bedelarij en landloperij
o Zwerven nam niet af
Nieuw fenomeen: ‘vlucht naar het zuiden’ (op avontuur gaan)
Intrede van ‘het liften’ => met zijn gevaren
B. Documentaire Gypsy Blood
Sociaal construct vnml opvoeding:
Kinderen worden opgevoed om te vechten wanneer er een conflict is
o Geweld: groot deel van hun leven en doen dit voor hun plezier
o Behoort tot hun waarden en normen
Mogelijke invloed van geweld op opvoeding en later gedrag?
- Kinderen worden opgevoed met idee dat agressie normaal is => doorgetrokken naar toekomst
o Gaan agressie zien als iets dat normaal is/ iets dat erbij hoort. Het maakt deel uit van
conflictoplossing
Waarden en normen pallet
Artikel ‘uitgebuit als Roma-kind; bij mijn eerste inbraak was ik zeven
Milo werd uitgebuit door familie => moest al vroeg in criminaliteit en ging niet naar school. Als er
gevraagd werd waarom hij niet naar school ging/… vertrokken (vluchtte) ze snel met caravond of loog
de familie.
Nu zit Milo zelf in de hulpverlening en probeert Romakinderen uit criminaliteit te halen en daar meer
aandacht aan te besteden
Wat haal je hieruit??
Het gaat over jonge kinderen die door hun ouders worden verplicht/Aangezet om te stelen. Ze krijgen
tijdens hun opvoeding mee dat stelen normaal is. Kinderen moeten meer gezien worden als slachtoffer,
dan als dader. Ze zijn slachtoffer van een slechte opvoeding. De opvoeding is dus belangrijk!!
leert artikel ons?
Het is niet makkelijk om een sociaal construct te veranderen, het is een cultureel of historisch concept.
Het is een overtuiging van mensen dat diep in hen in ingeslepen.
Bv. pedagogische tik is diepingelseten in België (verwijzingen FB)
Desondanks rationele argumenten, wijken mensen moeilijk af van hun conservatieve ideeën
3
, Jeugdcriminologie 2021-2022
2. Interactionistisch model (Van der Poel)
2 factoren invloed hebben op gedrag:
- Risicofactoren
- Beschermende factoren
Probleemgedrag: een wisselwerking tussen persoonlijke en omgevingsfactoren
- Probleemgedrag kan ontstaan op grond van meerdere oorzaken:
o Vaak combinatie van factoren
o Factoren kunnen elkaar versterken maar ook afzwakken/compenseren
Meervoudig risicomodel (Van der Poel)
= weergave van bedreigende en protectieve factoren
Beïnvloeding van het kind in omgeving (gezin, school, vrije tijd)
Aandacht voor traumatische gebeurtenissen en sociale steun
Factoren in kind zelf
o Persoonlijkheid
o Psychische problematiek
Aandachtspunt: alle invloeden en gedrag staan in verbinding met elkaar => beïnvloeden elkaar
Multivariate karakter
o = geheel is meer dan de som vd delen
Interacties hebben gezamenlijk meer verklaringskarater voor ontstaan
probleemgedrag
Probleem op alle niveaus bekijken!
Traumatische gebeurtenissen
School
Schoolbeleving
Schooluitval
Schooloptreden
Schoolkenmerken
Probleemgedrag
Internaliserende
problemen, zoals
Gezin
Persoonlijkheid angst en depressie
Opvoedingsstijl
Zelfhandhaving Externaliserende
Gezinsinteracties
Zelfbeeld problemen, zoals
Gezinsfunctioneren
Zelfbeschikking agressie en
Problemen ouders
Zelfcontrole hyperactiviteit
Vrije tijd
Vrijetijdsbesteding
Leefstijl
Riskant gedrag 4
Vrienden
Inleiding
1. Jeugdcriminologie
Relatief begrip = cultureel- en tijdsgebonden
o Bv. homoseksualiteit nog niet lang uit DSM als psychische stoornis
Inzichten krijgen in causaliteit (oorzaak-gevolg)
o >< correlatie = verband maar geen oorzakelijk
Mogelijke oorzaken jeugdcriminologie:
o Nature
Bv. hersenschade
Bv. niet goed verbanden leggen gevolgen niet goed inschatten
Bekrachtigingsschema heeft geen effect
o Nurture
Bv. imitatieleren (bobo-doll experiment)
Deviant gedrag: Afhankelijk van risico- en beschermingsfactoren en onderlinge interactie
o Bv risico: adhd
o Bv beschermende: ondersteunende ouders
Wat maakt (jeugd)criminologie zo moeilijk??
Is afhankelijk van risico- en beschermingsfactoren en de onderlinge interactie met elkaar
o Met verschillende factoren rekening houden
Bv. vrienden, geschiedenis, klimaat, adhd, …
Onthoud:
- Peer-group (vrienden) heel belangrijk => grote impact
- Media grote invloed
2. Neemt jeugdcriminaliteit toe??
Er heerst een moreel paniek dat jeugdcriminaliteit toeneemt, maar is dat ook zo??
Neen, in het verleden ook al, maar anders
o Bv. internet heeft veel verandering met zich meegebracht
(Jeugd)criminaliteit = relatief begrip (cultureel- en tijdsgebonden)
Bv. homoseksualiteit
o Voor 1978: homoseksualiteit in DSM als parafilie (= ongewone seksuele
interesse/activiteit)
Het werd gezien als ziekte
o 1978: geen ziekte meer
Bv. seks binnen huwelijk
o Vroeger: verplichting => verkrachting was niet mogelijk, seks hoorde bij het huwelijk
o Nu: ‘neen is neen’
…
WWW.JEUGDCRIMINALITEIT.COM
1
, Jeugdcriminologie 2021-2022
1. Inleiding – jeugdcriminologie als sociaal construct
Sociaal construct = manier waarop SL is opgebouwd en welke waarden en normen hieraan verbonden
zijn. Hoe je omgeving jou kan beïnvloeden en op welke manier je omgaat met die kennis.
(Jeugd)criminaliteit is ook een sociaal construct
Afhankelijk van opvoeding, tijdsgeest, regels, cultuur…
A. Jeugddelinquent historisch perspectief
2 grote verschuivingen:
1) Vechten hoorde erbij (Hinderlijk, onaangepast gedrag, ‘straatschenderij’ en vechten veel
minder gecriminaliseerd)
o Geweld was normaal (ook in huishoudens)
o Te ver? Onmiddellijke reactie omgeving
o Rol staat minder prominent
2) Karakter overheidsbemoeienissen Bestraffen van kinderen (strafrechtelijk)
o Vroeger (voor 20ste E): als gewone mensen (‘misdadiger in het klein’)
o 20ste E: opvoeding ipv straf
Zowel kinderen beschermen tegen maatschappij ALS maatschappij
beschermen tegen kinderen
Kinderen worden heropgevoed
o Rol overheid is prominenter
Gedetailleerder:
19e eeuw:
Sterke toename zorg en bemoeienis van het kind
- Sociale enquête zorgt voor
o Eerste wetten kinderarbeid
o ‘slechte’ milieu was verklaring delinquent gedrag
o Normaliteit geweld ↓
o Leeftijd werd als ‘verzachtende omstandigheid’ gezien
o NIEUW INZICHT: ontdekking jeugdcriminaliteit als maatschappelijk probleem
- Jeugdgevangenis
o Gevangenis heel slechte reputatie => jongeren uit gevangenis halen, want omgeving
heeft invloed op jongeren
Dus hoe slechter de omgeving, hoe meer gecriminaliseerd ze zullen worden
o Ontstaan: jeugdgevangenissen
- Van platteland naar grote stad
o 1ste helft 19e E: voornamelijk plattelandscriminaliteit
Bv. hout stelen, schapen hoeden op andermans veld, ..
o 2e helft 19e E: stijging stedelijke criminaliteit
o Eind 19e E: accent volledig op stedelijke criminaliteit
- Rondzwervende jeugd
o Toenemende ergernis in grootsteden
o Weglopen is van alle tijden, maar betekenis is tijd en cultuurgebonden
o 1ste helft 19e E: weglopen erkend als maatschappelijk probleem
Ontstaat verbod rondzwerven
2
, Jeugdcriminologie 2021-2022
Ontstaat term ‘verwaarloosd kind’
Gevolg: oprichting tehuizen voor kinderen
o Eind 19e E: ‘wereld vd kinderbescherming‘
Na 1945 (WO II)
- Zedelijkheid
o Stijgend aantal tienermoeders
o Stijging meisjes onzedelijk gedrag
Veronderstelling: meisjes seksueel actiever geworden na WO II
o Ook aandacht jongens, maar voornamelijk ‘abnormaal gedrag’: homoseksualiteit
- Bedelarij en landloperij
o Zwerven nam niet af
Nieuw fenomeen: ‘vlucht naar het zuiden’ (op avontuur gaan)
Intrede van ‘het liften’ => met zijn gevaren
B. Documentaire Gypsy Blood
Sociaal construct vnml opvoeding:
Kinderen worden opgevoed om te vechten wanneer er een conflict is
o Geweld: groot deel van hun leven en doen dit voor hun plezier
o Behoort tot hun waarden en normen
Mogelijke invloed van geweld op opvoeding en later gedrag?
- Kinderen worden opgevoed met idee dat agressie normaal is => doorgetrokken naar toekomst
o Gaan agressie zien als iets dat normaal is/ iets dat erbij hoort. Het maakt deel uit van
conflictoplossing
Waarden en normen pallet
Artikel ‘uitgebuit als Roma-kind; bij mijn eerste inbraak was ik zeven
Milo werd uitgebuit door familie => moest al vroeg in criminaliteit en ging niet naar school. Als er
gevraagd werd waarom hij niet naar school ging/… vertrokken (vluchtte) ze snel met caravond of loog
de familie.
Nu zit Milo zelf in de hulpverlening en probeert Romakinderen uit criminaliteit te halen en daar meer
aandacht aan te besteden
Wat haal je hieruit??
Het gaat over jonge kinderen die door hun ouders worden verplicht/Aangezet om te stelen. Ze krijgen
tijdens hun opvoeding mee dat stelen normaal is. Kinderen moeten meer gezien worden als slachtoffer,
dan als dader. Ze zijn slachtoffer van een slechte opvoeding. De opvoeding is dus belangrijk!!
leert artikel ons?
Het is niet makkelijk om een sociaal construct te veranderen, het is een cultureel of historisch concept.
Het is een overtuiging van mensen dat diep in hen in ingeslepen.
Bv. pedagogische tik is diepingelseten in België (verwijzingen FB)
Desondanks rationele argumenten, wijken mensen moeilijk af van hun conservatieve ideeën
3
, Jeugdcriminologie 2021-2022
2. Interactionistisch model (Van der Poel)
2 factoren invloed hebben op gedrag:
- Risicofactoren
- Beschermende factoren
Probleemgedrag: een wisselwerking tussen persoonlijke en omgevingsfactoren
- Probleemgedrag kan ontstaan op grond van meerdere oorzaken:
o Vaak combinatie van factoren
o Factoren kunnen elkaar versterken maar ook afzwakken/compenseren
Meervoudig risicomodel (Van der Poel)
= weergave van bedreigende en protectieve factoren
Beïnvloeding van het kind in omgeving (gezin, school, vrije tijd)
Aandacht voor traumatische gebeurtenissen en sociale steun
Factoren in kind zelf
o Persoonlijkheid
o Psychische problematiek
Aandachtspunt: alle invloeden en gedrag staan in verbinding met elkaar => beïnvloeden elkaar
Multivariate karakter
o = geheel is meer dan de som vd delen
Interacties hebben gezamenlijk meer verklaringskarater voor ontstaan
probleemgedrag
Probleem op alle niveaus bekijken!
Traumatische gebeurtenissen
School
Schoolbeleving
Schooluitval
Schooloptreden
Schoolkenmerken
Probleemgedrag
Internaliserende
problemen, zoals
Gezin
Persoonlijkheid angst en depressie
Opvoedingsstijl
Zelfhandhaving Externaliserende
Gezinsinteracties
Zelfbeeld problemen, zoals
Gezinsfunctioneren
Zelfbeschikking agressie en
Problemen ouders
Zelfcontrole hyperactiviteit
Vrije tijd
Vrijetijdsbesteding
Leefstijl
Riskant gedrag 4
Vrienden
