Samenvatting doelgroepen A

Doelgroepen A
Hoofdstuk 1: Verstandelijke beperking
Definitie: er zijn twee invalshoeken
 1. Defectmodel: probleem in de persoon
 2. Sociaal ecologisch model: probleem in interactie persoon-omgeving

AAIDD
Een verstandelijke beperking wordt gekenmerkt door 3 kernelementen:

 Significante beperking in het intellectuele functioneren
 Significante beperking in het adaptief gedrag
 Beperking ontstaan voor 18 jaar

DSM5
Een verstandelijke beperking is een stoornis:

 Ontstaan tijdens de ontwikkelingsperiode
 Omvat beperkingen in het intellectuele functioneren
 Omvat beperkingen in adaptieve functioneren op conceptueel, sociaal en praktisch vlak

Kernelement1: significante beperking in intellectuele functioneren
Wechsler, 1939 auteur van de IQ-tests

Intelligentie = globale capaciteit van het individu om:

 Doelgericht te handelen
 Rationeel te denken
 Effectieve wijze om gaan met omgeving

Hogere orde cognitieve vaardigheden:

 Redeneren
 Plannen
 Problemen oplossen
 Abstract denken
 Complexe ideeën begrijpen
 Leren op basis van instructie en ervaring
 Oordelen

Kernelement 2: significante beperking in adaptieve vaardigheden
Adaptief gedrag (verzamelbegrip) = effectiviteit en mate waarin iemand beantwoordt aan eisen van
persoonlijke onafhankelijkheid en sociale verantwoordelijkheid, verwacht wordt op een leeftijd in
een cultuur.

Adaptief gedrag omvat 3 groepen vaardigheden nodig:

 Kunnen Functioneren in dagelijks leven
 Kunnen aanpassen veranderde omstandigheden

,3 groepen vaardigheden:
Conceptueel Sociaal Praktisch
 Lezen en schrijven  Interpersoonlijke  Dagelijkse activiteiten
 Taal vaardigheden  Vaardigheden mbt
 Rekenen  Sociale huishouden en werk
 Begrip van geld verantwoordelijkheid  Omgaan met geld
 Tijd  Zelfwaardering  Veiligheid inschatten
 Getalbegrip  Zich houden aan regels  Gezondheidszorg
 Vermijden om terecht  Mobiliteit en openbaar
te komen in een vervoer
slachtofferrol  Houden aan routine
 Sociaal 
probleemoplossend
vermogen


Kernelement 3: beperking ontstaan tijdens ontwikkelingsperiode
 Periode conceptie/geboorte en 18 jaar
 Verstandelijke beperking = ontwikkelingsstoornis

Sociaal-ecologisch referentiekader

 International classification of functioning, disability and health van de WHO 2002;2008
 VN – verdrag inzake rechten van personen met een beperking 2006

VAPH
= een handicap is elk langdurig en belangrijk participatieprobleem persoon dat te wijten is aan het
samenspel tussen functiestoornissen van mentale, psychische, lichamelijke of zintuigelijke aard,
beperkingen bij uitvoeren activiteiten & persoonlijke & externe factoren.

Verdrag van de verenigde naties inzake rechten van personen met
een handicap
= personen met een handicap zijn personen met langdurige fysieke, mentale, verstandelijke of
zintuigelijke beperkingen die hen un wisselwerking met diverse drempels kunnen beletten volledig,
daadwerkelijk en op voet van gelijkheid met anderen te participeren in samenleving.

, VN conventie 2006
= handicap niet langer beschouwd kenmerk individu, maar afstemmingsprobleem tussen persoon
met functionele beperking & mogelijkheden enerzijds & samenleving anderzijds

Uitgangspunten:

 Zelf invulling geven aan leven, aansluitend persoonlijke keuzes, wensen & behoeften
 Eigen levenstraject uitstippelen
 Kwaliteitsvol leven
 Volwaardig deelnemen samenleving
 Betekenisvolle activiteiten & relaties
 Attitudes medeburgers wijzigen
 Maatschappelijke belemmeringen wegwerken
 Gelijkwaardige participatie aan samenleving
 Inzetten toegankelijkheid, technologische hulpmiddelen & adequate ondersteuning

AAIDD – model