Samenvatting Vrijheid, gelijkheid en solidariteit

VRIJHEID, GELIJKHEID EN SOLIDARITEIT
Een overzicht van de belangrijkste sociale en politieke ideologieën
Sami Zemni

Inleiding


Hoofdstuk 1: De ontrafeling van de middeleeuws orde (1450-
1650)

Hoofdstuk 2: De Europese Verlichting en het tijdperk van
revoluties (1650-1800)

Hoofdstuk 3: Het ontstaan van de moderne politiek: industriële
revolutie en expansie van het kapitalisme (1800-1914)

Hoofdstuk 4: Van crisis naar de wereldoorlogen (1900-1945)

Hoofdstuk 5: Na de Tweede wereldoorlog: heropbouw,
vertwijfeling en revolutionaire idealen

Hoofdstuk 6: Het einde van de Koude Oorlog en de ideologische
verwarring



Besluit: De eerste tekenen van de postwesterse wereld




Samenvatting sociale en politieke leerstelsels (2021-2022)

,Inleiding




 In elke maatschappij bestaat:
o Ongelijkheid: gaat gepaard met onrechtvaardigheid
o Emancipatie:
 Impliceert dat mensen meer grip krijgen op eigen
levensomstandigheden
 We hebben een enorme vooruitgang en ontwikkeling
gekend doorheen GE
 Zowel materiële als immateriële zaken
 Is het streven naar een volwaardige plaats in de
samenleving vanuit een achtergestelde positie. Dit kan
via gelijkgerechtigdheid, zelfstandigheid of de formele
toekenning van gelijke rechten, gelijkstelling voor de
wet.
o Vooruitgang:
 In elke maatschappij kom je discoursen tegen, alles wat
er is is goed  hier is ook tegengroep in
 Betekent niet dat we moeten blind zijn voor
onrechtvaardigheden die er zijn
 Kloof tussen rijk en arm groter, armoede in globale
zuiden neemt af maar binnen verschillende
maatschappijen ontstaat er groter wordende
ongelijkheid
 Foto’s sociale media:
o Ideologische standpunten, wanneer je inzet op bepaald thema
zet je niet in op ander thema, iedereen kiest voor zz bepaald
thema, toch zien we duidelijk bepaalde tendensen

 Doel cursus: inleiding tot geschiedenis van politieke theorieën en
ideologieën
o Politieke strijd met:
Samenvatting sociale en politieke leerstelsels (2021-2022)

, o ongelijkheden
 Taal: mensen via lezingen en sociale media overtuigen
van standpunt
 Maatschappelijk engagement: bewegingen met of
zonder geweld
 Emancipatie, vrijheid en gelijkheid zijn ongelijk
verdeeld over wereld
 Armoede daalt maar toch nog zotte ongelijkheid
o Piketti zegt dat dit gelegitimeerd wordt want
wordt afgespeeld als normaliteit
 Stelt vraag of systeem niet kan
overgeworpen worden
 Tijdens grote welvaart na oorlog: laagste 5% mens
stijgt 122% in welvaart
 Vanaf grote regressie in ’80 zakt laagste 5% naar -
4%
 Ongelijkheid wereld ook te maken met voedselveiligheid
 Bv Afrika moet voorzichtig zijn want enorm
afhankelijk van weer, bij mislukking oogst geen
eten
 Ongelijkheid wereld door abortuswetten
 Aantal vrouwen die sterft bij zwangerschap

 Ideologie: geheel van ideeën en opvattingen dat aan soc-pol
verhoudingen vorm wilt geven. Omvat opvattingen die descriptief en
normatief zijn: is poging om vat te krijgen op sociopolitieke
omgeving zoals die is en hoort te zijn
o Ontstaan: Tracy gebruikt als eerste deze term: =wetenschap
van het denken
o Humane wet: rechten, psychologie en pedagogie, pol en soc,
letteren, economie
o Er moet geheel van opvattingen zijn waaruit je bepaalde
argumenten gaat vormen over hoe we als mens samen
samenleving organiseren
o Is geen wetenschap maar omvat wel wetenschappelijke
inzichten
o Vraagstukken grenzen: slaaf-baas
o Vraagstukken eigendom: dingen hebben (lijkt normaal,
sommigen hebben meer dan anderen), wie mag bezitten en
hoeveel mag? Diefstal niet toegelaten, op markt verkopen wel
toegelaten
o Ongelijkheden wordt door sommige ideologisten
aangemoedigd en door anderen tegengesproken  hangt af
van strekking

 Ideologische strijd:
o Verschillende centrale concepten: bv Pareto vs Marx


Samenvatting sociale en politieke leerstelsels (2021-2022)

,  M: centraal concept is klassenbegrip, strijd tussen
klassen
 P: verwerpt elke vorm van socialistisch denken, stelt
voor om te spreken over elites
 Heersende elite
 Niet-heersende elite

o Verschillende interpretaties van zelfde concepten
o Bv 2008: financiële crisis
 Gennez: voorzitster spa
 Pleit voor herregullering markt, zodat we zo een
crisis niet meemaken, vrije markt inperken zodat
geen wilde fluctuaties meer voorkomen
 Boeckaert en Francois: tegenovergestelde van Gennez
 Zien geen probleem met vrije markt, het loopt fout
net door tussenkomst staat

o  =ideologische strijd, zorgt ervoor dat ideologieën
dynamisch zijn
 bv financiële markt:
 voor ’80: weinig aandacht voor financiële poot 
nu moeten ideologieën zich aanpassen en zich
verdiepen in de economische macht
o doctrines= vastgeroeste ideeën
o die invalshoek op ideologie breekt met
marxistische visie op ideologie
 Marx vond ideologie voornamelijk:
enige reden dat maatschappij kan
voortbestaan zoals ze is (in tijden van
zoveel onrecht), datgene is wat
mensen overtuigt dat ze de ware aard
van maatschappij niet zien
 Marx dacht dat socialisme wetenschap
was: is dat slecht? Nee  toont aan
dat ze gegevens checken enzo

 Wetenschappelijk theorie en ideologie:




Samenvatting sociale en politieke leerstelsels (2021-2022)