Bio: Thema 10
1. Wat zijn micro-organismen
Micro-organismen=organismen enkel met licht- of elektronenmicroscoop waar te nemen
=alle eencelligen:
- Bacteriën, protozoa (vb. amoebe), eencellige algen, schimmels (vb. gisten)
Microbiologie= wetenschap doe m.o. bestudeert (ook virussen)
Louis Pasteur: ‘de rol van oneindig kleine lijkt mij oneindig groot’
Symboise
Drie soorten relaties tussen mens en m.o.:
- Parasitisme - +
Vb. verkoudsheidvirus
- Commensalisme o +
Vb. bacteriën op huid
- Mutualisme + +
Vb. darmbacteriën
Steriliseren= het doden van alle m.o. in vloeistoffen of voorwerpen door ze langdurig aan heel hoge
temperatuur bloot te stellen.
Wordt weinig toegepast in de voedselindustrie omdat de smaak wordt gewijzigd.
Pasteuriseren= schadelijke m.o. in voedselmiddelen worden vernietigd door het voedselproduct
kortstondig te verhitten.
De smaak blijft ongewijzigd
Niet alle m.o. worden vernietigd
2. Parasitaire micro-organismen als oorzaak van infecties
2.1. Onderscheid tussen besmetting en infectie
Besmetting= ziekteverwekker komt in contact met je lichaam (vermijden door mondmasker).
Infectie= ziekteverwekker vermenigvuldigd..
Ontsteking= Reactie van het lichaam op beschadiging van weefsel of op prikkels van buiten het
lichaam.
2.2. Incubatietijd
Incubatietijd= Tijd tussen besmetting een eerste
ziekteverschijnselen of symptomen.
, 2.3. Epidemie en pandemie
Epidemie= Infectieziekte treft veel mensen tegelijkertijd
Pandemie= Epidemie op wereldschaal
2.4. Besmettingswegen
2.4.1 Besmetting door inname van voedsel
voedselinfectie= Je wordt ziek door eten van besmet voedsel. Ziekteverwekker vermenigvuldigt zich
in het lichaam Vb. salmonella
Symptomen? Koorts, misselijk, braken, buikkrampen en diarree.
Hoe voorkomen? Voedsel verhitten boven 75°C
Cholera= ziekte in ontwikkelingslanden die nog vaak als epidemie voorkomt (vooral na
overstromingen), is een voorbeeld van voedselinfectie of infectie met besmet water.
Voedselvergiftiging= Je wordt ziek door eten van voedsel met een ziekmakende stof erin.
Gifstoffen= toxinen Vb. botulisme
Gifstof: botuline (1g= dodelijk voor 1.106 mensen)
Symptomen? Blokkade van signaaloverdracht van zenuw naar spier.
Hoe voorkomen? 3-4 minuten koken.
2.4.2. bestemming via ingeademde lucht
Aerosol= Mengsel van uiterst kleine waterdruppeltjes (5 µm) in lucht waarin m.o. voorkomen
Deze deeltjes worden door een andere persoon ingeademd. Vb. griepvirus (= influenzavirus)
Vorming van aerosol door te niezen of te hoesten
Inademing van besmette speekseldruppeltjes Vb. tuberculosebacteriën
2.4.3. Besmetting via scheurtjes in slijmvliezen tijdens seksueel contact
Hiv-virus via bloed, sperma of vaginale afscheiding = soa (seksueel overdraagbare aandoening)
2.4.4. besmetting via naalden
Druggebruikers door gebruikte spuiten aan elkaar door te geven. Vb. hiv-virus
2.4.5. Besmetting via huidwonden
m.o. dringen binnen via huidwondje na contact met besmette aarde of roestige voorwerpen
Tetanus, klem of kaakkramp
Tetanustoxine veroorzaakt pijnlijke spierkrampen
1. Wat zijn micro-organismen
Micro-organismen=organismen enkel met licht- of elektronenmicroscoop waar te nemen
=alle eencelligen:
- Bacteriën, protozoa (vb. amoebe), eencellige algen, schimmels (vb. gisten)
Microbiologie= wetenschap doe m.o. bestudeert (ook virussen)
Louis Pasteur: ‘de rol van oneindig kleine lijkt mij oneindig groot’
Symboise
Drie soorten relaties tussen mens en m.o.:
- Parasitisme - +
Vb. verkoudsheidvirus
- Commensalisme o +
Vb. bacteriën op huid
- Mutualisme + +
Vb. darmbacteriën
Steriliseren= het doden van alle m.o. in vloeistoffen of voorwerpen door ze langdurig aan heel hoge
temperatuur bloot te stellen.
Wordt weinig toegepast in de voedselindustrie omdat de smaak wordt gewijzigd.
Pasteuriseren= schadelijke m.o. in voedselmiddelen worden vernietigd door het voedselproduct
kortstondig te verhitten.
De smaak blijft ongewijzigd
Niet alle m.o. worden vernietigd
2. Parasitaire micro-organismen als oorzaak van infecties
2.1. Onderscheid tussen besmetting en infectie
Besmetting= ziekteverwekker komt in contact met je lichaam (vermijden door mondmasker).
Infectie= ziekteverwekker vermenigvuldigd..
Ontsteking= Reactie van het lichaam op beschadiging van weefsel of op prikkels van buiten het
lichaam.
2.2. Incubatietijd
Incubatietijd= Tijd tussen besmetting een eerste
ziekteverschijnselen of symptomen.
, 2.3. Epidemie en pandemie
Epidemie= Infectieziekte treft veel mensen tegelijkertijd
Pandemie= Epidemie op wereldschaal
2.4. Besmettingswegen
2.4.1 Besmetting door inname van voedsel
voedselinfectie= Je wordt ziek door eten van besmet voedsel. Ziekteverwekker vermenigvuldigt zich
in het lichaam Vb. salmonella
Symptomen? Koorts, misselijk, braken, buikkrampen en diarree.
Hoe voorkomen? Voedsel verhitten boven 75°C
Cholera= ziekte in ontwikkelingslanden die nog vaak als epidemie voorkomt (vooral na
overstromingen), is een voorbeeld van voedselinfectie of infectie met besmet water.
Voedselvergiftiging= Je wordt ziek door eten van voedsel met een ziekmakende stof erin.
Gifstoffen= toxinen Vb. botulisme
Gifstof: botuline (1g= dodelijk voor 1.106 mensen)
Symptomen? Blokkade van signaaloverdracht van zenuw naar spier.
Hoe voorkomen? 3-4 minuten koken.
2.4.2. bestemming via ingeademde lucht
Aerosol= Mengsel van uiterst kleine waterdruppeltjes (5 µm) in lucht waarin m.o. voorkomen
Deze deeltjes worden door een andere persoon ingeademd. Vb. griepvirus (= influenzavirus)
Vorming van aerosol door te niezen of te hoesten
Inademing van besmette speekseldruppeltjes Vb. tuberculosebacteriën
2.4.3. Besmetting via scheurtjes in slijmvliezen tijdens seksueel contact
Hiv-virus via bloed, sperma of vaginale afscheiding = soa (seksueel overdraagbare aandoening)
2.4.4. besmetting via naalden
Druggebruikers door gebruikte spuiten aan elkaar door te geven. Vb. hiv-virus
2.4.5. Besmetting via huidwonden
m.o. dringen binnen via huidwondje na contact met besmette aarde of roestige voorwerpen
Tetanus, klem of kaakkramp
Tetanustoxine veroorzaakt pijnlijke spierkrampen
