BEGRIPPEN ECONOMIE
0. Introducti e
BBP Bruto Binnenlands Product, optelsom van alle goederen en diensten die in een
jaar geproduceerd worden binnen de landsgrenzen (en niet als input gebruikt
worden om verder afgewerkte goederen mee te maken)
Mark-up Prijs – marginale kost, geeft een idee van hoeveel macht een bedrijf heeft (hoe
hoger het verschil, hoe meer macht je hebt om een hogere prijs te vragen boven
je kost)
Marginale kost Variabele kost per geproduceerde eenheid, bijkomende productiekost per extra
geproduceerde eenheid
Killer acquisitions Grote bedrijven nemen kleine (nieuwe) bedrijven over om zo de toekomstige
concurrentie uit te schakelen
Productiviteit Maatstaf die aangeeft hoe efficiënt je bent als je een uur werkt (hoeveel output
je produceert)
Markten Plaats waar bedrijven en klanten producten vrijwillig ruilen tegen prijs die groter
is dan de productiekost om bedrijven te vergoeden voor ondernemingsinitiatief
Incentive Prikkel om je best te doen (studeren is verbonden met goede punten, zo niet:
incentive gaat verminderen)
Ecologische Productieve grond- en wateroppervlakte waar iedereen recht zou op hebben
voetafdruk (uitgedrukt in hectare)
Max: 1.8 hectare
Wereldbevolking: 2.7
Gemiddelde Belg: 7
HDI Human Development Index
1. Welvaart en marktevenwicht
WEF Wereld Economic Forum, gezondheidsstatus van economieën.
Opgedeeld in 3 groepen: basisvereisten, efficiëntiestimuli en innovatie
en sofisticatie
Moderne economie Complex systeem van productie en consumptie met beperkte middelen
Bedrijfseconoom Analyseert de operationele werking van organisatie (bedrijven en
overheden)
Econoom Bestuderen algemene globale economische systemen of belangrijke
delen van het systeem
Monetaire baten Indien hervormingen leiden tot minder werkloosheid en hogere
tewerkstelling bij bedrijven, dan spaart de overheid
werkloosheidsvergoedingen uit en kunnen bedrijven een hogere omzet
en winst realiseren (heeft met geld te maken)
Niet-monetaire baten Wanneer een onderneming na lang zoeken eindelijk voldoende
geschikte werknemers kan aantrekken, daalt werkdruk binnen de
onderneming positief voor alle werknemers (minder met geld, maar
eerder met bijvoorbeeld welzijn)
Allocatie Verdelen/toewijzen van middelen
Lifestyle diseases Ziektes ten gevolge van een slechte levensstijl
Welvaartseconomie Bestudeert hoe allocatie van middelen economische welvaart gaat
beïnvloeden (markten meestal goede manier voor een optimaliserende
allocatie)
Markt Groep kopers en verkopers van bepaald goed of dienst (al dan niet
, georganiseerd)
Koper/consument Bepaalt de vraag
Verkoper Bepaalt het aanbod
Transactie Ontstaat wanneer kopers en verkopers het eens zijn over een prijs en
hoeveelheid (zonder baat is er geen reden tot transactie)
Surplus Motief, voordeel/baat vormt het economisch surplus/motief
Wet van de vraag Bepaalt dat, ceteris paribus, de gevraagde hoeveelheid van een goed
daalt indien de prijs van dit goed stijgt
Ceteris paribus Bij ongewijzigde omstandigheden, als de rest hetzelfde
Substitutiegoederen Wanneer een prijsdaling van goed A leidt tot daling van vraag naar goed
B (voorbeeld: bier en sinaasappelsap)
Complementaire Prijsdaling van goed A leidt tot toename vraag naar goed B (voorbeeld
goederen zoute nootjes en bier)
Wet van aanbod Een stijging van de prijs leidt tot een stijging van de aangeboden
hoeveelheid, ceteris paribus
Evenwichtsprijs Prijs die de aangeboden en gevraagde hoeveelheid in evenwicht brengt
Evenwichtshoeveelhei Gevraagde en aangeboden hoeveelheid bij de evenwichtsprijs
d
Aanbodsurplus Een overschot bij de producenten, indien de prijs groter is dan de
evenwichtsprijs is er een te grote hoeveelheid (dan de gevraagde
hoeveelheid)
Wegwerken: prijs verlagen meer kopers
Aanbodstekort Indien de prijs lager is dan de evenwichtsprijs is er een kleinere
aangeboden hoeveelheid dan gevraagde hoeveelheid
Aanbieders: prijs verhogen
Bereidheid tot betalen Maximale som die een koper wil betalen voor een goed of dienst
Consumentensurplus Verschil tussen bereidheid tot betalen (maximale som) voor een bepaald
goed en het werkelijk betaalde bedrag
Producentensurplus Bedrag dat de verkoper ontvangt voor een goed min de kost om het te
produceren en op de markt te brengen
Totale surplus Consumentensurplus + producentensurplus OF waarde voor kopers –
waarde voor verkopers
Efficiëntie Eigenschap van een verdeling van middelen waarbij het totale surplus
ontvangen door de leden van een maatschappij wordt gemaximaliseerd
Prijsmaatregelen Worden meestal gebruikt wanneer de beleidsmakers geloven dat de
marktprijs niet rechtvaardig is tegenover de koper of verkoper
Prijsplafond Maximumprijs tegen de welke een goed kan verkocht worden (door de
wet opgesteld)
Prijsbodem Bij wet vastgestelde minimumprijs voor een goed
2. Behoeft en, begeerten, modellen en beelden
QALY Quality-adjusted life years: de levenskwaliteit van mensen met een ziekte of
beperking
Schaarste Middel is schaars wanneer mogelijke aanwendingen van een middel de
beschikbaarheid ervan overstijgen (meer vraag dan aanbod)
Verschil met zeldzaam: lage vraag en laag aanbod
Prosumenten Consumenten die ook goederen of diensten aanbieden in markten die
voorheen door de klassieke producten of bedrijven bespeeld werden
Behoefte Mogelijke aanwending van middelen
0. Introducti e
BBP Bruto Binnenlands Product, optelsom van alle goederen en diensten die in een
jaar geproduceerd worden binnen de landsgrenzen (en niet als input gebruikt
worden om verder afgewerkte goederen mee te maken)
Mark-up Prijs – marginale kost, geeft een idee van hoeveel macht een bedrijf heeft (hoe
hoger het verschil, hoe meer macht je hebt om een hogere prijs te vragen boven
je kost)
Marginale kost Variabele kost per geproduceerde eenheid, bijkomende productiekost per extra
geproduceerde eenheid
Killer acquisitions Grote bedrijven nemen kleine (nieuwe) bedrijven over om zo de toekomstige
concurrentie uit te schakelen
Productiviteit Maatstaf die aangeeft hoe efficiënt je bent als je een uur werkt (hoeveel output
je produceert)
Markten Plaats waar bedrijven en klanten producten vrijwillig ruilen tegen prijs die groter
is dan de productiekost om bedrijven te vergoeden voor ondernemingsinitiatief
Incentive Prikkel om je best te doen (studeren is verbonden met goede punten, zo niet:
incentive gaat verminderen)
Ecologische Productieve grond- en wateroppervlakte waar iedereen recht zou op hebben
voetafdruk (uitgedrukt in hectare)
Max: 1.8 hectare
Wereldbevolking: 2.7
Gemiddelde Belg: 7
HDI Human Development Index
1. Welvaart en marktevenwicht
WEF Wereld Economic Forum, gezondheidsstatus van economieën.
Opgedeeld in 3 groepen: basisvereisten, efficiëntiestimuli en innovatie
en sofisticatie
Moderne economie Complex systeem van productie en consumptie met beperkte middelen
Bedrijfseconoom Analyseert de operationele werking van organisatie (bedrijven en
overheden)
Econoom Bestuderen algemene globale economische systemen of belangrijke
delen van het systeem
Monetaire baten Indien hervormingen leiden tot minder werkloosheid en hogere
tewerkstelling bij bedrijven, dan spaart de overheid
werkloosheidsvergoedingen uit en kunnen bedrijven een hogere omzet
en winst realiseren (heeft met geld te maken)
Niet-monetaire baten Wanneer een onderneming na lang zoeken eindelijk voldoende
geschikte werknemers kan aantrekken, daalt werkdruk binnen de
onderneming positief voor alle werknemers (minder met geld, maar
eerder met bijvoorbeeld welzijn)
Allocatie Verdelen/toewijzen van middelen
Lifestyle diseases Ziektes ten gevolge van een slechte levensstijl
Welvaartseconomie Bestudeert hoe allocatie van middelen economische welvaart gaat
beïnvloeden (markten meestal goede manier voor een optimaliserende
allocatie)
Markt Groep kopers en verkopers van bepaald goed of dienst (al dan niet
, georganiseerd)
Koper/consument Bepaalt de vraag
Verkoper Bepaalt het aanbod
Transactie Ontstaat wanneer kopers en verkopers het eens zijn over een prijs en
hoeveelheid (zonder baat is er geen reden tot transactie)
Surplus Motief, voordeel/baat vormt het economisch surplus/motief
Wet van de vraag Bepaalt dat, ceteris paribus, de gevraagde hoeveelheid van een goed
daalt indien de prijs van dit goed stijgt
Ceteris paribus Bij ongewijzigde omstandigheden, als de rest hetzelfde
Substitutiegoederen Wanneer een prijsdaling van goed A leidt tot daling van vraag naar goed
B (voorbeeld: bier en sinaasappelsap)
Complementaire Prijsdaling van goed A leidt tot toename vraag naar goed B (voorbeeld
goederen zoute nootjes en bier)
Wet van aanbod Een stijging van de prijs leidt tot een stijging van de aangeboden
hoeveelheid, ceteris paribus
Evenwichtsprijs Prijs die de aangeboden en gevraagde hoeveelheid in evenwicht brengt
Evenwichtshoeveelhei Gevraagde en aangeboden hoeveelheid bij de evenwichtsprijs
d
Aanbodsurplus Een overschot bij de producenten, indien de prijs groter is dan de
evenwichtsprijs is er een te grote hoeveelheid (dan de gevraagde
hoeveelheid)
Wegwerken: prijs verlagen meer kopers
Aanbodstekort Indien de prijs lager is dan de evenwichtsprijs is er een kleinere
aangeboden hoeveelheid dan gevraagde hoeveelheid
Aanbieders: prijs verhogen
Bereidheid tot betalen Maximale som die een koper wil betalen voor een goed of dienst
Consumentensurplus Verschil tussen bereidheid tot betalen (maximale som) voor een bepaald
goed en het werkelijk betaalde bedrag
Producentensurplus Bedrag dat de verkoper ontvangt voor een goed min de kost om het te
produceren en op de markt te brengen
Totale surplus Consumentensurplus + producentensurplus OF waarde voor kopers –
waarde voor verkopers
Efficiëntie Eigenschap van een verdeling van middelen waarbij het totale surplus
ontvangen door de leden van een maatschappij wordt gemaximaliseerd
Prijsmaatregelen Worden meestal gebruikt wanneer de beleidsmakers geloven dat de
marktprijs niet rechtvaardig is tegenover de koper of verkoper
Prijsplafond Maximumprijs tegen de welke een goed kan verkocht worden (door de
wet opgesteld)
Prijsbodem Bij wet vastgestelde minimumprijs voor een goed
2. Behoeft en, begeerten, modellen en beelden
QALY Quality-adjusted life years: de levenskwaliteit van mensen met een ziekte of
beperking
Schaarste Middel is schaars wanneer mogelijke aanwendingen van een middel de
beschikbaarheid ervan overstijgen (meer vraag dan aanbod)
Verschil met zeldzaam: lage vraag en laag aanbod
Prosumenten Consumenten die ook goederen of diensten aanbieden in markten die
voorheen door de klassieke producten of bedrijven bespeeld werden
Behoefte Mogelijke aanwending van middelen
