Handelen vanuit duurzaamheid
1. Hoe staan we ervoor? De ecologische dimensie
De meest cruciale domeinen als het gaat over duurzaamheid ( Terra Reversa, de transitie
naar rechtvaardige duurzaamheid, 2009)
- Productie : de drie sectoren met de hoogste directe emissies (samen 50 tot 63%) aan
productiezijde : landbouw, transport en productie en distributie van elektriciteit, gas,
stoom en warm water
- Consumptie : Mobiliteit, voeding, toerisme en wonen ( 80% van de totale CO2
uitstoot) aan consumptiezijde
Aandacht voor consumptie = aandacht voor gedrag ! => leidt vaak tot denken in termen van
individuele gedragsaanpassing als oplossing ( wat kunnen we zelf doen)
2. Ecologische voetafdruk- globaal perspectief
Op 22 augustus is het Earth Overshoot Day 2020: De dag waarop we, als mensheid, collectief meer
van de natuur hebben verbruikt dan de Aarde in één jaar kan vernieuwen.
Simpel gezegd betekent dit dat we vanaf die dag tot 31 december van dit jaar in het rood staan bij
onze planeet. We hebben ons budget voor dit jaar er te snel doorheen gejaagd.
Evolutie earth overshoot day
• 1970: 29 december
• 1985: 4 november
• 2000: 23 september
• 2015: 6 augustus
• 2018: 1 augustus
• 2019: 29 juli
• 2020: 22 augustus
• 2021 : 29 juli
• Als we elk jaar 5 dagen opschuiven in de goede richting zijn we er in 2050
• België : … wat denk je
3. Hoe staan we ervoor- sociaal duurzame
rechtvaardigheid
Ecologische voetafdruk : gelijk verdelen = iedere wereldburger : 1.7 ha.
Verbruik in 2019 : Gemiddelde over alle mensen = 2.8 ha (ongeveer 1,6 aardbol)
Gemiddelde Belg = 7,4 ( 4 of meer aardbollen).
, Gemiddeld … maar grote ongelijke verdeling niet alleen binnen, maar ook tussen
naties
o 1% rijksten : 16% van het gemiddelde en 30 keer te hoog als we de planeet
leefbaar willen houden …
o Willen ze hun uitstoot beperken tot wat moet … 97% minder uitstoten dan ze
nu doen
Historisch – klimaatracisme
KLIMAATRACISME EN (NEO) KOLONIALISME
klimaatracisme : het als een raciaal onrecht gepresenteerde verschijnsel dat volkeren in de
opkomende wereld die door hun achtergebleven welvaart een geringe bijdrage hebben
geleverd aan de uitstoot van broeikasgassen zwaar getroffen worden door de gevolgen van
klimaatverandering, zoals verwoestijning en zeespiegelstijging
• Terwijl de grootste uitstoters gemiddeld genieten van een bbp dat 10 procent hoger
ligt dankzij de klimaatverandering, worden de kleinste uitstoters gehinderd met zo’n
25 procent.
• Het noorden is verantwoordelijk voor 92% van de emissies met 19% van de bevolking
PLANETAIRE GRENZEN: STOCHHOLM RESILIENCE CENTER
Het begrip planetaire grenzen in 2009 in het wetenschappelijk tijdschrift Nature.
Negen planetaire grenzen vast waarbinnen de mensheid moet navigeren om duurzaam
gebruik te kunnen blijven maken van de hulpbronnen van de planeet Aarde.
1) Klimaatverandering
2) Verlies aan biodiversiteit
3) Biogeochemische stromen
4) Stratosferische ozonconcentratie
5) Verzuring oceanen
6) Zoetwatergebruik
7) Verandering landgebruik
8) Chemische verontreiniging
9) Aerosols in de atmosfeer
1. Hoe staan we ervoor? De ecologische dimensie
De meest cruciale domeinen als het gaat over duurzaamheid ( Terra Reversa, de transitie
naar rechtvaardige duurzaamheid, 2009)
- Productie : de drie sectoren met de hoogste directe emissies (samen 50 tot 63%) aan
productiezijde : landbouw, transport en productie en distributie van elektriciteit, gas,
stoom en warm water
- Consumptie : Mobiliteit, voeding, toerisme en wonen ( 80% van de totale CO2
uitstoot) aan consumptiezijde
Aandacht voor consumptie = aandacht voor gedrag ! => leidt vaak tot denken in termen van
individuele gedragsaanpassing als oplossing ( wat kunnen we zelf doen)
2. Ecologische voetafdruk- globaal perspectief
Op 22 augustus is het Earth Overshoot Day 2020: De dag waarop we, als mensheid, collectief meer
van de natuur hebben verbruikt dan de Aarde in één jaar kan vernieuwen.
Simpel gezegd betekent dit dat we vanaf die dag tot 31 december van dit jaar in het rood staan bij
onze planeet. We hebben ons budget voor dit jaar er te snel doorheen gejaagd.
Evolutie earth overshoot day
• 1970: 29 december
• 1985: 4 november
• 2000: 23 september
• 2015: 6 augustus
• 2018: 1 augustus
• 2019: 29 juli
• 2020: 22 augustus
• 2021 : 29 juli
• Als we elk jaar 5 dagen opschuiven in de goede richting zijn we er in 2050
• België : … wat denk je
3. Hoe staan we ervoor- sociaal duurzame
rechtvaardigheid
Ecologische voetafdruk : gelijk verdelen = iedere wereldburger : 1.7 ha.
Verbruik in 2019 : Gemiddelde over alle mensen = 2.8 ha (ongeveer 1,6 aardbol)
Gemiddelde Belg = 7,4 ( 4 of meer aardbollen).
, Gemiddeld … maar grote ongelijke verdeling niet alleen binnen, maar ook tussen
naties
o 1% rijksten : 16% van het gemiddelde en 30 keer te hoog als we de planeet
leefbaar willen houden …
o Willen ze hun uitstoot beperken tot wat moet … 97% minder uitstoten dan ze
nu doen
Historisch – klimaatracisme
KLIMAATRACISME EN (NEO) KOLONIALISME
klimaatracisme : het als een raciaal onrecht gepresenteerde verschijnsel dat volkeren in de
opkomende wereld die door hun achtergebleven welvaart een geringe bijdrage hebben
geleverd aan de uitstoot van broeikasgassen zwaar getroffen worden door de gevolgen van
klimaatverandering, zoals verwoestijning en zeespiegelstijging
• Terwijl de grootste uitstoters gemiddeld genieten van een bbp dat 10 procent hoger
ligt dankzij de klimaatverandering, worden de kleinste uitstoters gehinderd met zo’n
25 procent.
• Het noorden is verantwoordelijk voor 92% van de emissies met 19% van de bevolking
PLANETAIRE GRENZEN: STOCHHOLM RESILIENCE CENTER
Het begrip planetaire grenzen in 2009 in het wetenschappelijk tijdschrift Nature.
Negen planetaire grenzen vast waarbinnen de mensheid moet navigeren om duurzaam
gebruik te kunnen blijven maken van de hulpbronnen van de planeet Aarde.
1) Klimaatverandering
2) Verlies aan biodiversiteit
3) Biogeochemische stromen
4) Stratosferische ozonconcentratie
5) Verzuring oceanen
6) Zoetwatergebruik
7) Verandering landgebruik
8) Chemische verontreiniging
9) Aerosols in de atmosfeer
