MONDZORGPLAN
1 Wat is het doel van een mondzorgplan?
Doel mondzorgplan:
Een mondzorgplan is een mondzorgtraject om een goed mondmilieu te verkrijgen, te handhaven en te
bevorderen.
3 vereisten van een goed mondzorgplan:
- Individueel
- Holistisch
- patiëntgericht
1.1 Individueel, hoezo?
Een mondzorgplan is specifiek gemaakt per persoon. Belangrijk om met verschillende factoren
rekening te houden:
- Persoonlijkheid, leeftijd, …
- Zorgvraag, verwachtingen en wensen (bv: patiënt wil tanden laten bleken)
- Dentale en medische voorgeschiedenis (bv: patiënt heeft vaak cariës gehad)
- Huidige gebits- en gezondheidssituatie (bv: patiënt heeft kanker)
- Mondhygiëne (bv: poetst en flost de patiënt regelmatig?)
- Eet- en drinkgewoonten (bv: patiënt drinkt veel cola en koffie)
- Sociaal economische status of achtergrond (bv: heeft de patiënt kinderen?)
Hoe het mondzorgplan opgesteld wordt is ook afhankelijk van de verschillende setting:
- Algemene tandheelkunde - Verpleeg en verzorgingstehuizen
- Praktijken voor parodontologie en - Woonzorgcentra
orthodontie - Gehandicaptenzorg
- Verzorging chronische ziekten of - …
kwetsbare ouderen
1.2 Een holistische benadering
Een holistische benadering neemt de totaliteit van de persoon in beschouwing. De bekijken de patiënt
als het centrum en houden rekening met het geheel.
- Mentaal - Sociaal
- Emotioneel - Omgevingsfactoren
- Fysische - …
1.3 Patiëntgerichte zorgen
De patiënt staat ten allen rijde centraal in het mondzorgplan:
- Wordt actief betrokken in de besluitvorming
- Wordt in zijn keuzes gerespecteerd
- Op deze manier draagt de patiënt medeverantwoordelijkheid voor zijn eigen zorgtraject
De patiënt begaat zo “Informed Consent” (= geïnformeerde toestemming)
1
,1.4 The power patiënt
Voordelen:
- Betere behandelresultaten
- Minder neveneffecten
- Grotere gezondheidswinst
- Betere diagnostiek
- Vermijden van tunnelvisie
- Betere therapiebouw -> betere opvolging adviezen
Hoe?
- Mondhygiënist en patiënt zijn een team
- Betrek patiënt actief bij diagnose
- Geef uitleg bij verschillende opties
- Kom tot een gemeenschappelijke oplossing
2 Wat staat er nog in een mondzorgplan?
- Taakverdeling en timing
Multidisciplinair overleg
Curatieve zorg (= gericht op genezing ziekten en kwalen)
Behandelplan
Preventieve zorg (= gericht op voorkomen ziekten)
Patiënt adviseren en motiveren tot gedragsverandering
- Evaluatie en bijsturing
3 Mondzorgplan = continue proces
analyse/bijsturing
3.1 Gegevensverzameling
3.1.1 Administratieve gegevens
Verplichte gegevens (eID)
- Naam
- Voornaam
- Geboortedatum
2
,Contactgegevens (ev. Ouders)
- Adres, woonplaats
- Telefoon/GSM
- E-mailadres
Allerlei
- Verzekerbaarheid
- Familie
- Contactpersonen:
Doorverwijzer Stomatoloog
Huisarts Orthodontist
Tandarts …
3.1.2 Medische anamnese (aparte bijlage)
Nieuwe patiënt
Aan elke nieuwe patiënt wordt gevraagd een medische vragenlijst in te vullen.
Een EMRRH
= European Medical Risk Related History (= Medisch Risico Registrerende Anamnese)
ASA score
= Het resultaat van deze vragenlijst is uitgedrukt in ASA score (= Risicobepaling door American Society
of Anaesthesiologists)
mASA
Er bestaat ook zoiets als de gemodificeerde ASA (mASA). Deze is voor toepassing in de
tandartspraktijk. Hieronder vind je de scores en enkele maatregelen:
- I: Gezonde patiënt = iedere behandeling mogelijk
- II: Lichte systemische afwijking zonder beperking van de dagelijkse activiteit
Een patiënt met een milde medische situatie die onder controle is en zonder weerslag op het dagelijks
functioneren: zwangerschap, milde COPD, hypertensie of diabetes mellitus die goed onder controle is.
Enige beperking bijvoorbeeld:
▪ Behandelingsduur beperken
▪ Stress reduceren
▪ Profylactische maatregelen
▪ Het preventief klaar houden van medicatie
▪ Het tijdstip van behandelen aanpassen
- III: Systemische ziekte met beperking v/d dagelijkse activiteit
Een patiënt met een ernstige medische aandoening of één of meer matige tot ernstige aandoeningen:
bijvoorbeeld, COPD, actieve hepatitis, niet gereguleerde hypertensie, diabetes mellitus, recent CVA.
Beperkte behandeling (strikte voorwaarden!!)
- IV: Ernstige levensbedreigende systemische afwijking = enkel noodvoorzieningen
Bestaande patiënt
Aan een bestaande patiënt wordt 1 vraag gesteld:
“Is er de afgelopen periode iets veranderd aan uw gezondheidstoestand en medicatiegebruik?”
Dit moet op de fiche genoteerd te worden als volgt: DATUM JA/NEE en uitleg bij “JA”
3
, Waarom is de medische anamnese noodzakelijk?
ENERZIJDS: ziekten en medicatie ENDERZIJDS: mondpathologie
- Invloed op mondgezondheid - Invloed op algemene gezondheid
- Voorzorgsmaatregelen bij
tandheelkundige behandelingen
3.1.3 Intakegesprek
Tijdens een intakegesprek willen we meer te weten komen over de patiënt:
- Zorgvraag:
Wat wil de patiënt?
Heeft hij klachten?
Heeft de patiënt specifieke wensen?
Wat verwacht de patiënt?
- Bespreking en uitdieping medische anamneseformulier
- Dentale voorgeschiedenis = dentale anamnese
- Varia:
Mondhygiëne
Voedingsgewoonten
Rookt de patiënt? Alcoholconsumptie?
- Randvoorwaarden en belemmerende factoren
Taal- en cultuurbarrières?
Mobiliteitsproblemen?
Angsten?
Financiële mogelijkheden?
Motivatie?
Sociaal netwerk?
3.1.4 Klinisch onderzoek
Klinisch onderzoek - overzicht:
- Extra-oraal
- Intra-oraal
Algemeen – weke weefsels
Status praesens
▪ Elementen aanwezig, ontbrekend, wortelresten
▪ Vullingen – fissuurverzegeling
▪ Prothese
Specifiek dentaal (aparte bijlage)
▪ Cariës
▪ Tandslijtage
▪ Glazuurstoornissen
▪ Verkleuringen
Specifiek paradontaal (aparte bijlage)
Specifiek tand- en kaakstand / tandwisseling (aparte bijlage)
4
1 Wat is het doel van een mondzorgplan?
Doel mondzorgplan:
Een mondzorgplan is een mondzorgtraject om een goed mondmilieu te verkrijgen, te handhaven en te
bevorderen.
3 vereisten van een goed mondzorgplan:
- Individueel
- Holistisch
- patiëntgericht
1.1 Individueel, hoezo?
Een mondzorgplan is specifiek gemaakt per persoon. Belangrijk om met verschillende factoren
rekening te houden:
- Persoonlijkheid, leeftijd, …
- Zorgvraag, verwachtingen en wensen (bv: patiënt wil tanden laten bleken)
- Dentale en medische voorgeschiedenis (bv: patiënt heeft vaak cariës gehad)
- Huidige gebits- en gezondheidssituatie (bv: patiënt heeft kanker)
- Mondhygiëne (bv: poetst en flost de patiënt regelmatig?)
- Eet- en drinkgewoonten (bv: patiënt drinkt veel cola en koffie)
- Sociaal economische status of achtergrond (bv: heeft de patiënt kinderen?)
Hoe het mondzorgplan opgesteld wordt is ook afhankelijk van de verschillende setting:
- Algemene tandheelkunde - Verpleeg en verzorgingstehuizen
- Praktijken voor parodontologie en - Woonzorgcentra
orthodontie - Gehandicaptenzorg
- Verzorging chronische ziekten of - …
kwetsbare ouderen
1.2 Een holistische benadering
Een holistische benadering neemt de totaliteit van de persoon in beschouwing. De bekijken de patiënt
als het centrum en houden rekening met het geheel.
- Mentaal - Sociaal
- Emotioneel - Omgevingsfactoren
- Fysische - …
1.3 Patiëntgerichte zorgen
De patiënt staat ten allen rijde centraal in het mondzorgplan:
- Wordt actief betrokken in de besluitvorming
- Wordt in zijn keuzes gerespecteerd
- Op deze manier draagt de patiënt medeverantwoordelijkheid voor zijn eigen zorgtraject
De patiënt begaat zo “Informed Consent” (= geïnformeerde toestemming)
1
,1.4 The power patiënt
Voordelen:
- Betere behandelresultaten
- Minder neveneffecten
- Grotere gezondheidswinst
- Betere diagnostiek
- Vermijden van tunnelvisie
- Betere therapiebouw -> betere opvolging adviezen
Hoe?
- Mondhygiënist en patiënt zijn een team
- Betrek patiënt actief bij diagnose
- Geef uitleg bij verschillende opties
- Kom tot een gemeenschappelijke oplossing
2 Wat staat er nog in een mondzorgplan?
- Taakverdeling en timing
Multidisciplinair overleg
Curatieve zorg (= gericht op genezing ziekten en kwalen)
Behandelplan
Preventieve zorg (= gericht op voorkomen ziekten)
Patiënt adviseren en motiveren tot gedragsverandering
- Evaluatie en bijsturing
3 Mondzorgplan = continue proces
analyse/bijsturing
3.1 Gegevensverzameling
3.1.1 Administratieve gegevens
Verplichte gegevens (eID)
- Naam
- Voornaam
- Geboortedatum
2
,Contactgegevens (ev. Ouders)
- Adres, woonplaats
- Telefoon/GSM
- E-mailadres
Allerlei
- Verzekerbaarheid
- Familie
- Contactpersonen:
Doorverwijzer Stomatoloog
Huisarts Orthodontist
Tandarts …
3.1.2 Medische anamnese (aparte bijlage)
Nieuwe patiënt
Aan elke nieuwe patiënt wordt gevraagd een medische vragenlijst in te vullen.
Een EMRRH
= European Medical Risk Related History (= Medisch Risico Registrerende Anamnese)
ASA score
= Het resultaat van deze vragenlijst is uitgedrukt in ASA score (= Risicobepaling door American Society
of Anaesthesiologists)
mASA
Er bestaat ook zoiets als de gemodificeerde ASA (mASA). Deze is voor toepassing in de
tandartspraktijk. Hieronder vind je de scores en enkele maatregelen:
- I: Gezonde patiënt = iedere behandeling mogelijk
- II: Lichte systemische afwijking zonder beperking van de dagelijkse activiteit
Een patiënt met een milde medische situatie die onder controle is en zonder weerslag op het dagelijks
functioneren: zwangerschap, milde COPD, hypertensie of diabetes mellitus die goed onder controle is.
Enige beperking bijvoorbeeld:
▪ Behandelingsduur beperken
▪ Stress reduceren
▪ Profylactische maatregelen
▪ Het preventief klaar houden van medicatie
▪ Het tijdstip van behandelen aanpassen
- III: Systemische ziekte met beperking v/d dagelijkse activiteit
Een patiënt met een ernstige medische aandoening of één of meer matige tot ernstige aandoeningen:
bijvoorbeeld, COPD, actieve hepatitis, niet gereguleerde hypertensie, diabetes mellitus, recent CVA.
Beperkte behandeling (strikte voorwaarden!!)
- IV: Ernstige levensbedreigende systemische afwijking = enkel noodvoorzieningen
Bestaande patiënt
Aan een bestaande patiënt wordt 1 vraag gesteld:
“Is er de afgelopen periode iets veranderd aan uw gezondheidstoestand en medicatiegebruik?”
Dit moet op de fiche genoteerd te worden als volgt: DATUM JA/NEE en uitleg bij “JA”
3
, Waarom is de medische anamnese noodzakelijk?
ENERZIJDS: ziekten en medicatie ENDERZIJDS: mondpathologie
- Invloed op mondgezondheid - Invloed op algemene gezondheid
- Voorzorgsmaatregelen bij
tandheelkundige behandelingen
3.1.3 Intakegesprek
Tijdens een intakegesprek willen we meer te weten komen over de patiënt:
- Zorgvraag:
Wat wil de patiënt?
Heeft hij klachten?
Heeft de patiënt specifieke wensen?
Wat verwacht de patiënt?
- Bespreking en uitdieping medische anamneseformulier
- Dentale voorgeschiedenis = dentale anamnese
- Varia:
Mondhygiëne
Voedingsgewoonten
Rookt de patiënt? Alcoholconsumptie?
- Randvoorwaarden en belemmerende factoren
Taal- en cultuurbarrières?
Mobiliteitsproblemen?
Angsten?
Financiële mogelijkheden?
Motivatie?
Sociaal netwerk?
3.1.4 Klinisch onderzoek
Klinisch onderzoek - overzicht:
- Extra-oraal
- Intra-oraal
Algemeen – weke weefsels
Status praesens
▪ Elementen aanwezig, ontbrekend, wortelresten
▪ Vullingen – fissuurverzegeling
▪ Prothese
Specifiek dentaal (aparte bijlage)
▪ Cariës
▪ Tandslijtage
▪ Glazuurstoornissen
▪ Verkleuringen
Specifiek paradontaal (aparte bijlage)
Specifiek tand- en kaakstand / tandwisseling (aparte bijlage)
4
