Volledige samenvatting verzekerings- en aansprakelijkheidsrecht tweede jaar

Aansprakelijkheidsrecht
Inhoud


Inleiding
1. Strafrechtelijke en burgerlijke aansprakelijkheid
 Kunnen tezamen voorkomen
 Le criminel tient le civil en etat = het strafrechtelijk onderzoek houdt de burgerlijke
vordering, laat de burger wachten

1.1. De strafrechtelijke aansprakelijkheid/verantwoordelijkheid
 Gezag van gewijsde van de strafrechter t.a.v. van de burgerlijke rechter
 Kracht van gewijsde  op een bepaald moment is een uitspraak niet meer
aanvechtbaar
 Gezag van gewijsde  rechtbank beslissing uitspraak, voor latere uitspraken, een
latere advocaat is gebonden aan uitspraak eerste rechter
 Alcoholintoxicatie  voertuig bestuurd: 0,5 % in bloed (0,5*2,1=1 promille)
 Dronkenschap  niet meer in staat zijn om voertuig te besturen, subjectief
 Enkel bij dronkenschap kan verzekeraar sommen terugvorderen als dronken persoon
ongeval veroorzaakt tot 31,000 euro

 Misdrijf  overtreding, wanbedrijf en misdaad, nullim crimen sine kege (geen straf zonder
een strafwet)
 Verjaring strafvordering:
 Zware misdaden  20 jaar
 Andere misdaden  15/10 jaar
 Wanbedrijven  5 jaar
 Overtredingen  6 maanden (verkeer  1 jaar)
 Opmerkingen:
o Dronkenschap en intoxicatie  wanbedrijf
o Stuiting in verjaringstermijn, termijn ervoor verloopt en je start nieuwe
verjaringstermijn
o Stuiting bv. ondervragingen
o Stuiting moet binnen oorspronkelijke verjaringstermijn
 Sanctie  straf
 Vrijheidsberoving = gevangenisstraf
 Vrijheidsbeperking = rijverbod
 Aantasting patrimonium bv. geldboete
 Kenmerken:
o Geen schadevergoedend karakter
o Persoonlijk karakter
 Strafrechtelijke inbreuken worden door Openbaar Ministerie voor rechtbanken gebracht
 Strafrecht = publiekrecht
 Strafrechtbanken:
 Politierechtbank (gemengd)

Verzekerings- en aansprakelijkheidsrecht pg.1

,  Correctionele rechtbank
 Hof van Assisen
 Hof van Beroep (gemengd)
 Misdrijven meestal geen klachtmisdrijven
 Slachtoffers hebben geen klacht ingediend, parketten kunnen vermoedelijke daders
vervolgen en straffen. Bv parket komt het te weten via sociale media
 Klachtmisdrijf bv. kraken, enkel bij een klacht kan de politie iets doen.
 Ander klachtmisdrijf: last en eerroof
 Nut klachtafstand?
 Bij een klachtmisdrijf kan een slachtoffer klachtafstand doen  dader kan niet
strafrechtelijk voorkomen  gebeurt meestal wanneer slachtoffer vergoedt wordt
 Weinig zin op vlak van strafrechtelijke ah aangezien er weinig klachtmisdrijven zijn
 Wel van belang voor de strafmaat of aanhouden van burgerlijke belangen in
strafzaken
 Slachtoffer legt best klacht neer bij politie of onderzoeksrechter omdat strafrechtbank de
dader niet kan veroordelen tot straf zonder klacht slachtoffer
 Fases strafrechtelijk onderzoek:
 Opsporingsonderzoek
o O.l.v. Procureur des Konings (PK)
o Nadeel  mogelijke seponering
 Gerechtelijk onderzoek
o O.l.v. onderzoeksrechter (bv. na klacht met Burgerlijke partijstelling (BP) bij
de onderzoeksrechter)
o Voordeel  geen seponering mogelijk, onderzoek wordt afgesloten door
onderzoeksgerechten (Raadkamer + Kamer van inbeschuldigingstelling (KI))
o Opmerkingen:
- Gerechtsgebouw correctionele rechtbank is onderzoeksrechter, je
moet situatie schriftelijk op papier zetten.
- Parket wil iemand aanhouden, vragen aan onderzoeksrechter
- Waarborgsom betalen tot 1000 euro
- Geen lichte misdrijven of verkeer
 Vonnisgerechten
o de strafrechtbanken – eiser is in regel het Openbaar Ministerie (OM) –
slachtoffer kan zich Burgerlijke partij (BP) stellen om zijn schadevergoeding
te bekomen.
o Op strafrechtbank schadevergoeding vragen  BP

2. De burgerlijke of civielrechtelijke aansprakelijkheid
 = privaat recht
 Contractuele ah
 Niet nakomen overeenkomst = as ex contractu
 Buitencontractuele ah
 Onrechtmatige daad = aquiliaanse as = delictuele as = extracontractuele as
 Fout, schade en oorzakelijk verband
 B.A.  een individuele vordering
 De Wet van 28 maart 2014 voert in bepaalde gevallen de mogelijkheid tot een
groepsvordering in. Dit is de rechtsvordering tot collectief herstel: opt-in of opt-out.
 Opmerkingen:

Verzekerings- en aansprakelijkheidsrecht pg.2

,  Consumentenorganisaties kunnen een groepsvordering gebruiken
 Opt-in  groepsvordering wordt toegelaten, wordt termijn bepaald om te zeggen
dat je meedoet.
 Opt-out  Niet reageren  meedoen groepsvordering, indien je niet wenst heb je
termijn van 2 maand om neen te zeggen.
 Class action (groepsvordering)

3. Andere systemen voor schadevergoeding
 Verzekeringen
 Geen dubbele schadevergoeding mogelijk  subrogatie of indeplaatsstelling
 Sociale zekerheid
 Belangrijkste  verplichte ziekte- en invaliditeitsverzekering
 Geen dubbele schadevergoeding mogelijk  subrogatie
 Voorbeeld ander systeem: Art. 29 bis WAM-wet: zgn. zwakke weggebruiker
 Fondsen
 FEDRIS (FAO en FBZ, voor arbeidsongevallen), Asbestfonds, Fonds voor medische
ongevallen, Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds (indien voertuig geen
verzekering heeft, vergoedt enkel lichamelijke schade), Fonds tot hulp aan
slachtoffers van geweldmisdrijven, Rampenfonds, Technologisch fonds,…
 Als er geen arbeidsongevallenverzekering is  FAO vergoedt werknemer  verhaalt
vergoeding op werkgever
 Fonds voor medische ongevallen  Fout van artsen, bv. vrouw in rolstoel na
operatie terwijl dat niet de bedoeling was, voor als je niet kan bewijzen dat arts fout
heeft gemaakt, enkel bij abnormale schade
 Rampenfonds
o Per gewest
o Komt niet tussen bij natuurrampen die verplicht verzekerd zijn binnen iedere
brandverzekering eenvoudige risico’s
o Welke zijn deze natuurrampen? O.m.
- Aardverschuivingen of grondverzakkingen

Deel II. De belangrijkste verschilpunten tussen de
contractuele en de buitencontractuele
aansprakelijkheid
 Contractuele aansprakelijkheid
 Verbintenissenrecht en contractenrecht
 Bekijken per contract
 Precontractuele ah = culpa incontrahenda = buiten-contractuele ah  bij fout in
onderhandelingsfase
 Onderhandelen voor contract (lang/kort)
 Uitwerking overeenkomst:
o Principe van de relativiteit van overeenkomsten m.a.w. contracten gelden
enkel tussen twee personen, niet met derden
o Tussen partijen:
- Interne gevolgen gelden enkel tussen twee partijen en niet tov
derden
- Overeenkomst is de wet tussen twee partijen

Verzekerings- en aansprakelijkheidsrecht pg.3

, - Contractuele wanprestatie  vanaf culpa levis (= kleine schuld/lichte
fout), resultaats- vs. inspanningsverbintenis aanmaning of
ingebrekestelling vereist
- Geen ah bij definitieve overmacht (bv. corona, schorsing
overeenkomst)
- Sanctie contractuele ah:
 Uitvoering in natura + eventuele schadevergoeding
 Uitvoering door derde + eventuele schadevergoeding
 Vervangende schadevergoeding
 Opmerkingen:
 Schadevergoeding is enkel de voorzienbare schade
op moment sluiten contract, behalve bij opzet
 Uitwerking t.o.v. derden
o Onderscheid maken tussen de gevolgen en het bestaan van de overeenkomst
o Interne gevolgen:
- Enkel tussen partijen
- Uitzonderingen:
 10-jarige ah
 Professionele verkoop tegen verborgen gebreken
 Niet-concurrentie bij handelszaak
 Derdenbeding
 De rechtstreekse vordering
 Bestaan van de overeenkomst
o Derden moeten overeenkomst erkennen
o Soms formaliteiten vervullen  vaste datum
o Theorie van de derde-medeplichtigheid aan contractbreuk: gebaseerd op de
buitencontractuele aansprakelijkheid
o Opmerking:
- Als je kennis hebt van overeenkomst, werk niet mee aan
contractbreuk van iemand anders  anders ben je in fout en kan je
aangesproken worden tot het betalen van een schadevergoeding
 Buitencontractuele aansprakelijkheid
 Idem contractuele ah + hieronder
 Uitwerking overeenkomst:
o Contractuele wanprestatie  vanaf culpa levissima (=lichtste fout)
o Schadevergoeding is de voorziene en niet voorziene schade
 Belangrijkste verschillen:

Contractueel Buitencontractueel
Fout Lichte fout Lichtste fout
Exoneratieclausules Mogelijk In principe niet mogelijk
Schade Voorzienbare schade Onvoorzienbare schade
Verjaringstermijn 10 jaar, uitzonderingen 5 jaar vanaf schade + op
hoogte identiteit
aansprakelijke persoon
(max.20 jaar)
Bewijs Contract, bewijs Bewijs is vrij
gereglementeerd (waarde

Verzekerings- en aansprakelijkheidsrecht pg.4