Samenvatting OMI LES GENTLE TEACHING

OMI: Gentle Teaching
Inleiding

 Definitie:
o Een manier van onvoorwaardelijk werken, om vanuit een begripvolle en liefdevolle
manier om te gaan met cliënten, zodat cliënten zich verbonden voelen met hun
begeleiders en andersom

 Relatie cliënt-begeleider staat centraal:
o De relatie blijkt cruciaal voor de effectiviteit en kwaliteit een geboden begeleiding
o Belang ve goede relatie cliënt-begeleider is in veel denkkaders belangrijk
o Gentle Teaching: omschrijft die relatie heel specifiek als een zoektocht naar
verbondenheid tussen jou en de cliënt die je begeleidt én de relatie tussen
begeleider en cliënt als centrale uitgangspunt én als doelstelling vooropstelt

 De 4 pijlers v teaching (relatie C-B wordt vormgegeven dr de 4 pijlers v G-T):
o Safe: veiligheid en vertrouwen; zich veilig voelen
o Love: geliefd; zich graag gezien voelen
o Loved: liefdevol; het vermogen om anderen graag te zien
o Engagement: menselijk engagement of wederkerigheid
(= dingen doen vr elkaar uit verbondenheid)
o  Deze zijn ook de doelstellingen die we willen bereiken in ons werk met cliënten
o  Vormen de basis voor de relatie die we aangaan met onze cliënten

 Kern en periferie:
o Kern: de binnenkant van iemand, zijn of haar emoties  niet meteen zichtbaar; we
kunnen nt altijd makkelijk aan iemand aflezen welke gedachten/gevoelens die heeft
o Periferie: de zichtbare buitenkant; het gedrag dat mensen stellen



John McGee

 Grondlegger gentle teaching

 Psycholoog  laten inspireren door 3 inspiratiebronnen

 Werkte aantal jaren id sloppenwijken in Brazilië met zeer kwetsbare mensen die in armoede
leefden: straatkinderen, mensen met psychische problemen, prostituees,… Het viel hem op
dat zij, ondanks alles, een gemeenschap vormden v mensen met hechte relaties die steun en
veiligheid bij elkaar vonden  hij zag gekwetste mensen die voor elkaar trachten te zorgen

,  Id jaren ’70 keerde hij terug naar de USA en ging aan de slag in de ondersteuning voor
mensen met een beperking; stelde vast dat het klimaat daar heel anders was hij werd
geconfronteerd met ‘a culture of death’; een cultuur v macht, dwang en overheersing.
Hechte relaties tssn begeleiders en cliënten waren ver te zoeken  toen hij aan de slag ging
als directeur ve grote stichting v mensen met een verstandelijke beperking, stelde hij vast dat
er mensen opgesloten werden, dat er tegen hen werd geroepen en geschreeuwd, dat
mensen afgedreigd werden en voortdurend kritiek kregen  McGee besloot dat het anders
moest en maakte een lijst v zaken die hij niet meer wilde zien in zijn organisatie en wat hij
dan wél wilde zien; dit werd de geboorte van Gentle Teaching

 Werd na zijn dood (2012) opgevolgd door Michael Vincent als voorzitter vd vereniging Gentle
Teaching International (GTI) -> in België vooral via Karel De Corte en Karel Schoonjans



Inspiratiebronnen gentle teaching

 Paulo Freire:
o ‘Bij alles wat we doen met cliënten, moeten we vertrekken vanuit de ervaring (het
gevoel) vd cliënt zelf, en niet vanuit onze ervaring of ons gevoel als begeleider’

 Bevrijdingstheologie:
o Inspiratie vanuit bevrijdingstheologie: ‘alle mensen zijn gelijkwaardig’

 Hechtingstheorieën:
o Hoe gaat een moeder/vader om met een huilende baby?= inspiratie voor gentle
teaching in omgang met volwassenen met probleemgedrag
o Ontvangen van diepe affectie is cruciaal



Gentle teaching is een methodiek met
methodische aspecten

 Onderscheid methodiek en methode:
o Methodiek: een geheel v praktijkinzichten en uitgangspunten die richting geven aan
ons gedrag
o Methode: een concreet stappenplan dat stap voor stap uitstippelt wat je in elke fase
vh begeleidingstraject dient te doen als begeleider

 Gentle Teaching:
o = een verzameling van praktijkinzichten, uitgangspunten en algemene concepten die
richting moeten geven aan jouw gedrag als begeleider

o De uitgangspunten (4 pijlers) vormen géén stap-voor-stap beschrijving v hoe je exact
moet handelen, maar geven wél een algemene beschrijving vd grondhouding die je

, als begeleider dient aan te nemen om cliënten te begeleiden

o Alles wat je doet als Gentle Teacher, dien je af te toetsen aan de algemene
concepten binnen gentle teaching: de uitgangspunten en de relationele bouwstenen;
‘Als ik dit doe, geef ik dan een gevoel v veiligheid aan mijn cliënt?’, ‘Als ik dat doe, is
dit dan onvoorwaardelijk of voorwaardelijk?’

o Er zijn ook enkele specifieke methoden die kunnen gebruikt worden binnen gentle
teaching; zij vormen wél een meer concreet stappenplan om fase per fase te werken.
Gentle teaching is in de eerste plaats een methodiek, met enkele methodische
aspecten  methodische aspecten:
 Totale dialoog
 Stretchen vd relatie
 Ondersteunende interventies
 Reflectie



Gentle teaching is een grondhouding

 Gentle teaching is een grondhouding; het is een overtuiging en een manier van zijn

 Het begrip grondhouding refereert naar ‘ons gehele zijn’ als ondersteuners

 Een grondhouding gaat over de diepste overtuigingen waar jij vorm wil aan geven tijdens de
ondersteuning van mensnen

 Binnen gentle teaching staat die grondhouding oa voor geweldloosheid,
onvoorwaardelijkheid, gelijkwaardigheid, acceptatie, waardering, reflectie en liefdevol
ondersteunen



Gentle teaching is tegengesteld aan een
gedragsmatige benadering

 De gedragsmatige aanpak: (overheersend handelen is) een diep ingesleten gewoonte
o Als… dan…
o Straffen en belonen
o Dreigen bij nt luisteren
o Negeren
o Time-out
o Isoleren
o Fixeren
o Hij moet luisteren
o Zij doet lastig
o Hij wil aandacht

, o Medicatiegebruik, DSM en diagnose
o  een gedragsmatige aanpak staat voor overheersende interventies, terwijl een
aanpak vanuit gentle teaching staat voor ondersteunende interventies

 Schema 1 gentle teaching vs behaviourisme:
o Behaviourisme van vroeger: overheersend handelen;
 Focus op gedrag en gedrag corrigeren
 Voorwaardelijk werken
 Gebruik van macht en dwang, overheersend
 Overdreven medicatiegebruik

GENTLE TEACHING BEHAVIOURISME
Focus op KERN Focus op GEDRAG
Probleemgedrag ontstaan uit vnl angst Probleemgedrag moet stoppen
Doel: ontwikkelen wederkerige relatie Doel: afleren v probleemgedrag
Aanpak: positieve respons en onvoorwaardelijk: Aanpak: negatieve respons en voorwaardelijk:
- Companionship genereren - Wederkerigheid is géén thema
- Ondersteunende interventies - Overheersende interventies
Moraliteit van verbondenheid: psychologie van Moraliteit van consequenties: positief gedrag
de onderlinge afhankelijkheid wordt beloond, negatief gedrag wordt bestraft
Grondhouding: wederzijdse betrokkenheid: Grondhouding: afstand bewaren:
- Niet weten is ook een vorm van weten - Alwetende, objectieve professional
- Gelijkwaardigheid - Niet gelijkwaardig
- Acceptatie - Moeten veranderen
- Onvoorwaardelijkheid - Voorwaardelijkheid
- Gratis waardering - Verdiende waardering (= beloning)
- Geweldloos - Macht en dwang
 Misbruik van psychiatrische labels



Uitgangspunten ( axioma’s) van gentle teaching

 Psychologie van de onderlinge afhankelijkheid:
o ‘Happiness is only real when shared’
o ‘I am because we are’
o Het idee dat elke mens het verlangen heeft om zich verbonden te voelen
o Mensen zijn afhankelijk v elkaar om zich goed te voelen en te groeien als mens
o IEDER mens verlangt naar een betekenisvolle, warme en affectieve relatie, zelfs
mensen die agressief, zelfverwondend of teruggetrokken gedrag laten zien

 Agressie en probleemgedrag ontstaan uit angst:
o ‘Don’t aim fort he head, aim for the heart’
o Angst, maar ook uit andere pijnlijke bagage (stress, verdriet, onveiligheid,…)
o Onze binnenkant vormt de basis voor ons gedrag  focus als begeleider op de
binnenkant (kern/emotie) vd cliënt, niet op zijn/haar gedrag (periferie)

 Companionship:

, o Companionship= ‘samen delen’; een oproep om het gevoel v verbondenheid aan te
leren aan de mensen die je ondersteunt (= een kerndoelstelling v gentle teaching)
o Gentle teaching is een proces, gericht op het aanleren vd waarde v menselijke
aanwezigheid
o We leren ALLE cliënten aan dat het goed is om bij ons te zijn, dat zij bij ons veilig en
geliefd zijn, zodat zij zich verbonden kunnen voelen met ons.
o Ook zij die ogenschijnlijk geen affectieve relaties willen-, zich terugtrekken-, boos op
ons zijn-, zich agressief tonen- of zichzelf verwonden
o Een gevoel v verbondenheid opwekken tussen cliënt-jou= companionship genereren



Relationele bouwstenen van gentle teaching

 Gelijkwaardigheid:
o Het feit dat we allen mens zijn, maakt ons gelijkwaardig
o We zijn gelijkwaardig, maar niet gelijk, want elk v ons is uniek
o Essentieel uitgangspunt voor empowerment en inclusie
o Implicatie 1: niet overheersen en domineren
o Implicatie 2: inspraak, empowerment, doelen zelf kiezen



 Acceptatie (= anderen niet afwijzen of willen veranderen):
o Kwetsuren aanvaarden:
 Vrede hebben met het feit dat sommige cliënten heel zwaar beschadigd zijn
en levenslang moeite zullen hebben om anderen te vertrouwen; veiligheid
bieden aan hen zal dus een levenslang werk zijn en nooit 100% lukken
 Accepteren dat sommige dingen nooit meer zullen verdwijnen, en dat we
niet alles kunnen oplossen  werkt bevrijdend en geeft in het heden meer
ruimte voor positieve ervaringen

o Mensen aanvaarden in zijn totaliteit; in kern en in periferie:
 Om niet vast te lopen in ondersteuningsrelaties; mensen aanvaarden in
zowel hun kern (bv. angst, verdriet, kwaadheid) én in hun periferie (bv.
eisen, agressie, impulsief gedrag, storend gedrag)
 We zien ook moeilijk gedrag als een deel dat hoort tot de kern vh bestaan


 Focus op de kern en periferie:
o Moeite doen om doorheen het (probleem)gedrag v cliënten te kijken, op zoek naar
hun emotie  we gaan heel bewust onze focus verleggen van gedrag naar wat onder
dat gedrag mogelijk schuilgaat. Gedrag v cliënten heeft immers een signaalfunctie!
 het geeft aan hoe ze zich voelen, of ze vertrouwen en veiligheid ervaren,…
 wie betekenis geeft aan gevoelens, ontschuldigt ook sterk. Want het hebben v
gevoelens, ook al zijn het boze, kan je nooit slecht of schuldig laten zijn

o Focus op kern: angst, traumatische ervaringen, verdriet, geen vertrouwen,…