BENIGN PAROXYSMAL POSITIONAL VERTIGO (BPPV)
Benigne Paroxysmale Positionele Vertigo
Goedaardig, Aanvallen zijn hevig, maar Gelinkt aan een
gunstige prognose kortdurend (sec tot min.) bepaalde positie of
Draaiduizeligheid
Kan P enorm verontrusten, zeker beweging van het
Vaak self-limited
door link vegetatief systeem hoofd
(Non-vertigo) duizeligheid = is het gevoel van verstoorde of verminderde ruimtelijke oriëntatie zonder
een valse of vervormde gevoel van beweging.
(Interne) vertigo = het gevoel van bewegen zonder wordt bewogen OF een normale hoofdbeweging
die verstoord wordt waargenomen. De ‘interne’ vestibulaire sensatie wordt onderscheiden van de
‘externe’ visuele bewegingszin.
Epidemiologie:
- Het kan op iedere leeftijd voorkomen, maar met het ouder worden neemt de kans wel toe →
meer bij ouderen.
- Het komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen (1:2), in de hormonale periode kan deze
verhouding zelfs toenemen (1:3).
Etiologie:
- Idiopathisch (50%) → plotse onset
- Hoofdtrauma (20%) → vooral bij jonge mensen
- Andere aandoeningen van het evenwichtsapparaat (10%) → VIII-neuronitis, labyrinthitis,
Menière’s disease, vestibular migraine
- Inactiviteit/slaappositie/bedlederig
- Hormonaal → menopauze & pubertijd
- Ischemie → maar 1 arterie richting labyrint
- Leeftijd
- Vitamine-D deficiëntie
PATHOGENESE
1) Kristallen (=octonia) vanuit het vestibulum migreren naar één van de semicirculaire kanalen
2) Deze otoconia zijn zwaarder dan de endolymfestroom waarin ze stromen waardoor deze
stroom langer duurt dan voorheen. De beweging kan dus gedaan zijn, maar het lichaam denkt
nog dat het in beweging is door de turbulentere endolymfestroom
3) De klachten komen vaak pas op na een latentietijd van max. 30 seconden
2 vormen:
o Cupulolithiasis
• Kristallen zitten vast op de cupula
• Positie-afhankelijk
• Geen latentietijd
• Duur nystagmus: langdurend (> 45 à 60 s)
o Canalolithiasis
• Kristallen zwerven in het semicirculaire kanaal
• Positie-afhankelijk
• Latentietijd: tot 30s
• Duur nystagmus: kortdurend (< 45 à 60s)
1
, Het posterieure kanaal is het meest frequent
aangedaan, het anterieure kanaal het minst.
SYMPTOMEN
- Vertigo
- Nystagmus:
→ Primaire nystagmus
➢ Bij het uitvoeren van de testen zal nystagmus te zien zijn
→ Omgekeerde nystagmus
➢ Een normale situatie waarbij de richting van de nystagmus wijzigt als de P terug
recht komt/van positie verandert
→ Secundaire nystagmus
➢ Een abnormale situatie waarbij de nystagmus omkeert zonder dat de positie van
de P verandert
➢ Dit kan wijzen op een centraal vestibulair probleem
- Nausea Daarom is het belangrijk om het
- Posturale instabiliteit onderzoek meteen goed te doen!
- Meestal in de ochtend
- Symptomen minderen bij herhaalde beweging naar de provocerende posities:
→ Uit bed komen
→ Gaan liggen
→ Voorover buigen
→ Naar boven kijken
→ Rollen in bed
→ Rechtkomen vanuit lig
→ Niet kunnen slapen zonder het hoofdeinde te verhogen
De symptomen zijn self-limiting (tot 30% recidief) en kennen remissies en exacerbaties . Secundair
symptomen zijn: hoofdpijn, cervicale klachten of concentratieproblemen (omdat ze door de
duizeligheid hun hoofd geforceerd stil proberen te houden).
ONDERZOEK
3 belangrijke vragen:
1) Welke kant is aangedaan?
2) Welk kanaal is aangedaan?
3) Welke vorm is het (canalo-or cupulolythiasis)?
Dix Hallpike test Side lying test Roll test
Posterieur en anterieur Posterieur en anterieur kanaal
Horizontaal kanaal
kanaal Kan beter discrimineren tussen beide kanalen
2
, Belangrijk aandachtspunt bij deze testen:
- Visuele fixatie door de patiënt moet vermeden
worden
- Patiënten proberen tijdens hun klachten een vast punt
te zoeken waardoor de nystagmus verdwijnt.
Evaluatie wordt hierdoor echter moeilijk, daarom
moeten we dit vermijden d.m.v. frenzel gorgels, video-
oculoscopy of infra-red gorgels.
- Op voorhand verwittigen dat P misselijk kan worden
- De test moet meteen goed uitgevoerd worden, bij
herhaalde bewegingen nemen de klinische
symptomen af!
DIX HALLPIKE TEST
Preventief:
Nagaan of patiënt eventueel cervicale klachten heeft. Indien ja, misschien beter om te opteren voor
de side-lying test of werken met een neerwaartse geïnclineerde tafel waardoor het hoofd kan steunen.
Indien mogelijk kan je ook een Trendelenburg-tafel gebruiken.
Uitgangshouding:
Patiënt start in langzit. Zorg ervoor dat de patiënt voldoende ver richting de hoofdsteun op de tafel
zit zodat zijn hoofd wanneer hij gaat liggen niet steunt op de tafel.
Uitvoering:
1) Therapeut brengt eerst het hoofd in 45° rotatie, de zijde naar waar je roteert is afhankelijk
van welk kanaal je wil testen
2) Therapeut brengt patiënt naar ruglig waarbij het hoofd niet mag steunen op de tafel en lichtjes
geïnclineerd is
3) Houd rekening met een latentietijd van 30 seconden
Aandachtspunten:
- Bij patiënten met cervicale klachten de tafel neerwaarts laten inclineren
- Hou rekening dat patiënten eventueel kunnen braken
- Wanneer de klachten niet kunnen worden uitgelokt na 30s kan men eventueel het hoofd
schudden waardoor vastgeplakte otoconia alsnog loskomen
Interpretatie:
Het beoordelen van de test gebeurd door te kijken naar de nystagmus (snelle fase). Om dit goed te
beoordelen fixeer je je best op een bepaald punt van het oog (iris of bloedvat).
3
Benigne Paroxysmale Positionele Vertigo
Goedaardig, Aanvallen zijn hevig, maar Gelinkt aan een
gunstige prognose kortdurend (sec tot min.) bepaalde positie of
Draaiduizeligheid
Kan P enorm verontrusten, zeker beweging van het
Vaak self-limited
door link vegetatief systeem hoofd
(Non-vertigo) duizeligheid = is het gevoel van verstoorde of verminderde ruimtelijke oriëntatie zonder
een valse of vervormde gevoel van beweging.
(Interne) vertigo = het gevoel van bewegen zonder wordt bewogen OF een normale hoofdbeweging
die verstoord wordt waargenomen. De ‘interne’ vestibulaire sensatie wordt onderscheiden van de
‘externe’ visuele bewegingszin.
Epidemiologie:
- Het kan op iedere leeftijd voorkomen, maar met het ouder worden neemt de kans wel toe →
meer bij ouderen.
- Het komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen (1:2), in de hormonale periode kan deze
verhouding zelfs toenemen (1:3).
Etiologie:
- Idiopathisch (50%) → plotse onset
- Hoofdtrauma (20%) → vooral bij jonge mensen
- Andere aandoeningen van het evenwichtsapparaat (10%) → VIII-neuronitis, labyrinthitis,
Menière’s disease, vestibular migraine
- Inactiviteit/slaappositie/bedlederig
- Hormonaal → menopauze & pubertijd
- Ischemie → maar 1 arterie richting labyrint
- Leeftijd
- Vitamine-D deficiëntie
PATHOGENESE
1) Kristallen (=octonia) vanuit het vestibulum migreren naar één van de semicirculaire kanalen
2) Deze otoconia zijn zwaarder dan de endolymfestroom waarin ze stromen waardoor deze
stroom langer duurt dan voorheen. De beweging kan dus gedaan zijn, maar het lichaam denkt
nog dat het in beweging is door de turbulentere endolymfestroom
3) De klachten komen vaak pas op na een latentietijd van max. 30 seconden
2 vormen:
o Cupulolithiasis
• Kristallen zitten vast op de cupula
• Positie-afhankelijk
• Geen latentietijd
• Duur nystagmus: langdurend (> 45 à 60 s)
o Canalolithiasis
• Kristallen zwerven in het semicirculaire kanaal
• Positie-afhankelijk
• Latentietijd: tot 30s
• Duur nystagmus: kortdurend (< 45 à 60s)
1
, Het posterieure kanaal is het meest frequent
aangedaan, het anterieure kanaal het minst.
SYMPTOMEN
- Vertigo
- Nystagmus:
→ Primaire nystagmus
➢ Bij het uitvoeren van de testen zal nystagmus te zien zijn
→ Omgekeerde nystagmus
➢ Een normale situatie waarbij de richting van de nystagmus wijzigt als de P terug
recht komt/van positie verandert
→ Secundaire nystagmus
➢ Een abnormale situatie waarbij de nystagmus omkeert zonder dat de positie van
de P verandert
➢ Dit kan wijzen op een centraal vestibulair probleem
- Nausea Daarom is het belangrijk om het
- Posturale instabiliteit onderzoek meteen goed te doen!
- Meestal in de ochtend
- Symptomen minderen bij herhaalde beweging naar de provocerende posities:
→ Uit bed komen
→ Gaan liggen
→ Voorover buigen
→ Naar boven kijken
→ Rollen in bed
→ Rechtkomen vanuit lig
→ Niet kunnen slapen zonder het hoofdeinde te verhogen
De symptomen zijn self-limiting (tot 30% recidief) en kennen remissies en exacerbaties . Secundair
symptomen zijn: hoofdpijn, cervicale klachten of concentratieproblemen (omdat ze door de
duizeligheid hun hoofd geforceerd stil proberen te houden).
ONDERZOEK
3 belangrijke vragen:
1) Welke kant is aangedaan?
2) Welk kanaal is aangedaan?
3) Welke vorm is het (canalo-or cupulolythiasis)?
Dix Hallpike test Side lying test Roll test
Posterieur en anterieur Posterieur en anterieur kanaal
Horizontaal kanaal
kanaal Kan beter discrimineren tussen beide kanalen
2
, Belangrijk aandachtspunt bij deze testen:
- Visuele fixatie door de patiënt moet vermeden
worden
- Patiënten proberen tijdens hun klachten een vast punt
te zoeken waardoor de nystagmus verdwijnt.
Evaluatie wordt hierdoor echter moeilijk, daarom
moeten we dit vermijden d.m.v. frenzel gorgels, video-
oculoscopy of infra-red gorgels.
- Op voorhand verwittigen dat P misselijk kan worden
- De test moet meteen goed uitgevoerd worden, bij
herhaalde bewegingen nemen de klinische
symptomen af!
DIX HALLPIKE TEST
Preventief:
Nagaan of patiënt eventueel cervicale klachten heeft. Indien ja, misschien beter om te opteren voor
de side-lying test of werken met een neerwaartse geïnclineerde tafel waardoor het hoofd kan steunen.
Indien mogelijk kan je ook een Trendelenburg-tafel gebruiken.
Uitgangshouding:
Patiënt start in langzit. Zorg ervoor dat de patiënt voldoende ver richting de hoofdsteun op de tafel
zit zodat zijn hoofd wanneer hij gaat liggen niet steunt op de tafel.
Uitvoering:
1) Therapeut brengt eerst het hoofd in 45° rotatie, de zijde naar waar je roteert is afhankelijk
van welk kanaal je wil testen
2) Therapeut brengt patiënt naar ruglig waarbij het hoofd niet mag steunen op de tafel en lichtjes
geïnclineerd is
3) Houd rekening met een latentietijd van 30 seconden
Aandachtspunten:
- Bij patiënten met cervicale klachten de tafel neerwaarts laten inclineren
- Hou rekening dat patiënten eventueel kunnen braken
- Wanneer de klachten niet kunnen worden uitgelokt na 30s kan men eventueel het hoofd
schudden waardoor vastgeplakte otoconia alsnog loskomen
Interpretatie:
Het beoordelen van de test gebeurd door te kijken naar de nystagmus (snelle fase). Om dit goed te
beoordelen fixeer je je best op een bepaald punt van het oog (iris of bloedvat).
3
