1
Samenvatting: Fysiologie van de
Zintuigen:
Coördinatie en regulatie van de levensfunctie:
• Het zenuwstelsel:
o Geleidingssysteem
o Maakt gebruik van actiepotentialen over de celmembranen heen
▪ Zeer snel (milliseconden)
• Het endocrien stelsel:
o Transportsysteem
o Zal hormonen vervoeren via de bloedbaan (overal geraken)
▪ Intracellulaire communicatie
▪ Traag (seconden tot uren)
Indeling van het zenuwstelsel:
• Centraal zenuwstelsel:
o Gedeelte dat in de schedelholte en het ruggenmergkanaal ligt
o Bestaat uit:
▪ De grote hersenen (cerebri)
▪ De kleine hersenen (cerebellum)
▪ De hersenstam
▪ Het ruggenmerg
• Perifeer zenuwstelsel:
o Bestaat uit zenuwen die het centrale zenuwstelsel verbinden met alle organen
o 2 klassen:
▪ Craniale zenuwen (vanuit de hersenstam)
▪ Spinale zenuwen (vanuit het ruggenmerg)
Functioneel onderscheid in het perifeer zenuwstelsel:
• Sensorieel deel:
o Prikkels vanuit de periferie naar het centraal zenuwstelsel
▪ Afferente vezels
• Motorisch deel:
o Prikkels vanuit het centraal zenuwstelsel naar de periferie
▪ Efferente vezels
• Willekeurig motorisch zenuwstelsel
o Voor de skeletspieren
• Autonoom zenuwstelsel:
o Bezenuwing van het hart, de gladde spieren en de klieren
Fysiologie van de Zintuigen
, 2
Neuronen:
• Ongeveer 50%
o De grijze stof
• Basis-eenheid
o Zal de info overbrengen
• Kernen zitten in de witte stof
o Hoeveelheid 1011
Functies van de neuronen:
• Actiepotentialen genereren
• Actiepotentialen geleiden
• Actiepotentialen overdragen
Delen van een neuron:
• Receptief deel of dendriet
o Ionenstromen komen hier binnen
▪ Zal cel depolariseren of hyperpolariseren
o Drempel overschrijden zal zorgen voor een actiepotentiaal
o Ofwel geleiding ofwel reset
• Soma
o Integrator
• Geleidend deel of axon
o Kan een myelineschede of geen myelineschede bevatten
▪ Zal de snelheid regelen (met zal sneller zijn)
o Is zelfonderhoudend
• Stimulerend deel of eindvoetjes:
o Zal de prikkeloverdracht voorzien
▪ Openen van calcium-kanalen
▪ Door middel van exocytose en neurotransmitterrelease
Glia-cellen:
• Steuncellen
• Ongeveer 50%
o Witte stof
• 10 keer kleiner als de neuronen
o Hoeveelheid 1012
Fysiologie van de Zintuigen
, 3
Astrocyten:
• Zullen energie leveren aan de neuronen
• Reguleren de extracellulaire K-concentratie
• Bevatten gap junctions
• Zullen zorgen voor synthese en uptake van neurotransmitters
• Zetten trofische groeifactoren vrij
o Belangrijk voor neuronale overleving en synaptogenesis
• Moduleren de cerebrale bloedvoorziening
Oligodendrocyten:
• Verantwoordelijk voor de myeline aanmaakt
o Zie Schwann-cellen in perifeer zenuwstelsel
• Zorgen voor pH-regulering en ijzer-metabolisme
Microgliale cellen:
• Macrofagen van het centraal zenuwstelsel
o Ondersteunen afweer
o Opruimen van vreemde stoffen
Perifere zenuwen:
• Samengestelde zenuwen
o Axonen van afferente en efferente neuronen
▪ Somata bevinden zich in het CZS of in
ganglia
• Kunnen al dan niet gemyeliniseerd zijn
o Verschillende geleidingssnelheid
o ‘compound action potential’
• We onderscheiden een epineurium omheen de volledige
bundel
o Deze bevat ook bloedvaten en bindweefsel
• We onderscheiden een perineurium omheen een individuele bundel
• We onderscheiden een endoneurium omheen een individueel axon
• Verschillende gevoeligheid voor:
o Anoxie
o Lokale anesthetica
Fysiologie van de Zintuigen
, 4
Cerebrospinaal vocht:
• Aanmaak:
o Productie gebeurd in de plexus choroideus
o 25 ml per uur
▪ 4 keer per dag ververst
• Afvoer:
o Reabsorptie gebeurd in de arachnoidale villi
o Via 4de ventrikel in de subdurale ruimte
• Samenstelling:
o Zeer specifiek en constant
o Eiwitvrij
o 150 ml in totaal
• Langzame ophoping zal leiden tot
hydrocephalie (zie neuroanatomie)
o Opgelost aan de hand van shunts
Structuur en anatomie van de hersenen:
• Zie neuroanatomie
Structuur craniale zenuwen:
• Zie neuroanatomie
Motorische baan van het willekeurige zenuwstelsel:
• Alfa motorische neuronen van de skeletspier in de cornu ventralis
o Bereiken spier via gemengde spinale zenuwen
• Neuronen worden geprikkeld door:
o Vezels afkomstig van motorische zone van de hersencortex (willekeurig)
o Gevoelige vezels vanuit de spinale zenuwen (reflex)
Gevoelige zenuwbaan:
• Van prikkel via gemengde zenuw naar cornu dorsale naar het cellichaam
• Bereiken de hersenschors:
o Bewust van de gewaarwording
• Voortleiding in het ruggenmerg zal leiden tot een reflex
Wet van Bell en Magendie:
• Afferente axonen (sensiebel) via
de dorsale wortel (soma in
dorsaal ganglion)
• Efferente axonen (motorisch) via
ventrale wortel (soma in
ventrale hoorn)
Fysiologie van de Zintuigen
Samenvatting: Fysiologie van de
Zintuigen:
Coördinatie en regulatie van de levensfunctie:
• Het zenuwstelsel:
o Geleidingssysteem
o Maakt gebruik van actiepotentialen over de celmembranen heen
▪ Zeer snel (milliseconden)
• Het endocrien stelsel:
o Transportsysteem
o Zal hormonen vervoeren via de bloedbaan (overal geraken)
▪ Intracellulaire communicatie
▪ Traag (seconden tot uren)
Indeling van het zenuwstelsel:
• Centraal zenuwstelsel:
o Gedeelte dat in de schedelholte en het ruggenmergkanaal ligt
o Bestaat uit:
▪ De grote hersenen (cerebri)
▪ De kleine hersenen (cerebellum)
▪ De hersenstam
▪ Het ruggenmerg
• Perifeer zenuwstelsel:
o Bestaat uit zenuwen die het centrale zenuwstelsel verbinden met alle organen
o 2 klassen:
▪ Craniale zenuwen (vanuit de hersenstam)
▪ Spinale zenuwen (vanuit het ruggenmerg)
Functioneel onderscheid in het perifeer zenuwstelsel:
• Sensorieel deel:
o Prikkels vanuit de periferie naar het centraal zenuwstelsel
▪ Afferente vezels
• Motorisch deel:
o Prikkels vanuit het centraal zenuwstelsel naar de periferie
▪ Efferente vezels
• Willekeurig motorisch zenuwstelsel
o Voor de skeletspieren
• Autonoom zenuwstelsel:
o Bezenuwing van het hart, de gladde spieren en de klieren
Fysiologie van de Zintuigen
, 2
Neuronen:
• Ongeveer 50%
o De grijze stof
• Basis-eenheid
o Zal de info overbrengen
• Kernen zitten in de witte stof
o Hoeveelheid 1011
Functies van de neuronen:
• Actiepotentialen genereren
• Actiepotentialen geleiden
• Actiepotentialen overdragen
Delen van een neuron:
• Receptief deel of dendriet
o Ionenstromen komen hier binnen
▪ Zal cel depolariseren of hyperpolariseren
o Drempel overschrijden zal zorgen voor een actiepotentiaal
o Ofwel geleiding ofwel reset
• Soma
o Integrator
• Geleidend deel of axon
o Kan een myelineschede of geen myelineschede bevatten
▪ Zal de snelheid regelen (met zal sneller zijn)
o Is zelfonderhoudend
• Stimulerend deel of eindvoetjes:
o Zal de prikkeloverdracht voorzien
▪ Openen van calcium-kanalen
▪ Door middel van exocytose en neurotransmitterrelease
Glia-cellen:
• Steuncellen
• Ongeveer 50%
o Witte stof
• 10 keer kleiner als de neuronen
o Hoeveelheid 1012
Fysiologie van de Zintuigen
, 3
Astrocyten:
• Zullen energie leveren aan de neuronen
• Reguleren de extracellulaire K-concentratie
• Bevatten gap junctions
• Zullen zorgen voor synthese en uptake van neurotransmitters
• Zetten trofische groeifactoren vrij
o Belangrijk voor neuronale overleving en synaptogenesis
• Moduleren de cerebrale bloedvoorziening
Oligodendrocyten:
• Verantwoordelijk voor de myeline aanmaakt
o Zie Schwann-cellen in perifeer zenuwstelsel
• Zorgen voor pH-regulering en ijzer-metabolisme
Microgliale cellen:
• Macrofagen van het centraal zenuwstelsel
o Ondersteunen afweer
o Opruimen van vreemde stoffen
Perifere zenuwen:
• Samengestelde zenuwen
o Axonen van afferente en efferente neuronen
▪ Somata bevinden zich in het CZS of in
ganglia
• Kunnen al dan niet gemyeliniseerd zijn
o Verschillende geleidingssnelheid
o ‘compound action potential’
• We onderscheiden een epineurium omheen de volledige
bundel
o Deze bevat ook bloedvaten en bindweefsel
• We onderscheiden een perineurium omheen een individuele bundel
• We onderscheiden een endoneurium omheen een individueel axon
• Verschillende gevoeligheid voor:
o Anoxie
o Lokale anesthetica
Fysiologie van de Zintuigen
, 4
Cerebrospinaal vocht:
• Aanmaak:
o Productie gebeurd in de plexus choroideus
o 25 ml per uur
▪ 4 keer per dag ververst
• Afvoer:
o Reabsorptie gebeurd in de arachnoidale villi
o Via 4de ventrikel in de subdurale ruimte
• Samenstelling:
o Zeer specifiek en constant
o Eiwitvrij
o 150 ml in totaal
• Langzame ophoping zal leiden tot
hydrocephalie (zie neuroanatomie)
o Opgelost aan de hand van shunts
Structuur en anatomie van de hersenen:
• Zie neuroanatomie
Structuur craniale zenuwen:
• Zie neuroanatomie
Motorische baan van het willekeurige zenuwstelsel:
• Alfa motorische neuronen van de skeletspier in de cornu ventralis
o Bereiken spier via gemengde spinale zenuwen
• Neuronen worden geprikkeld door:
o Vezels afkomstig van motorische zone van de hersencortex (willekeurig)
o Gevoelige vezels vanuit de spinale zenuwen (reflex)
Gevoelige zenuwbaan:
• Van prikkel via gemengde zenuw naar cornu dorsale naar het cellichaam
• Bereiken de hersenschors:
o Bewust van de gewaarwording
• Voortleiding in het ruggenmerg zal leiden tot een reflex
Wet van Bell en Magendie:
• Afferente axonen (sensiebel) via
de dorsale wortel (soma in
dorsaal ganglion)
• Efferente axonen (motorisch) via
ventrale wortel (soma in
ventrale hoorn)
Fysiologie van de Zintuigen
