Volledige samenvatting groepsdynamica

Groepen en teams
Groepen en teams
Wat is een groep?
Iedereen behoort op elk moment in zijn leven tot verschillende groepen
 je hele leven veranderen groepen waartoe je behoort

Kenmerken van groep:

 Doel
 Onderlinge afhankelijkheid
 Interactie
 Sociale eenheid
 Wederzijdse beïnvloeding
 Normen en rollen

Een doel

Groep = verzameling mensen die gezamenlijk bepaald doel willen bereiken
 met groep meer kans maken om doel te bereiken dan als individu
 geheel is meer dan soms van de delen

Een onderlinge afh ankelijkheid

Groep = verzameling individuen die op bepaalde manier van elkaar afhankelijk zijn
 niet alleen individu beïnvloedt, maar hele groep

Interacti e

Groep = verzameling individuen die directe contacten met elkaar onderhouden
 interactie tussen groepsleden

Een sociale eenheid

Groep = sociale eenheid die uit 2 of meer personen bestaat die zichzelf als lid van groep beschouwen
 pas spreken van groep als individuen zichzelf zien als deel van die groep

Wederzijdse beïnvloeding

Groep = verzameling individuen die elkaar beïnvloeden

Normen en rollen

Groep = verzameling individuen van wie interacties door aantal normen en rollen gestructureerd worden
 rollen en normen kunnen schriftelijk/mondeling vastgelegd zijn

Groepsnormen = gedragsregels die voor ieder individu in groep gelden
 overtreding wordt opgemerkt en al dan niet afgekeurd

Conformiteit = mate waarin groepsleden zich aanpassen aan geldende groepsnormen
Uniformiteit = met elkaar in overeenstemming zijn, eenheid of samenhang

,Wat is een team?
Kozlowski & Ilgen:
Team = 2 of meer individuen waartussen er sociale interactie is en die 1 of meer gemeenschappelijke doelen
hebben. Personen zijn afhankelijk van elkaar en iedereen heeft eigen toegewezen specifieke rollen of functies

Verschil tussen groep en team
= team heeft geleerd zich te ‘verbinden’, samen te werken aan bepaald doel
= binnen team is bij leden besef aanwezig dat ze door samen te werken in staat zijn doel te bereiken dat groter is
dan ieders individuele kracht

Groep wordt team als:

 Teambelang voorgaat op eigenbelang
 grotere doel boven dat van individu + teamleden gemotiveerd om teamdoel te halen & handelen doelgericht
 Er cohesie is
 verbondenheid, wij-gevoel + weerstand als er van buitenaf geprobeerd wordt cohesie te doorbreken
 Iedereen bijdraagt aan gezamenlijke doel
 taken, rollen of functies in team zijn bekend + begrip voor elkaar + geen eilandjes
 Er goede samenwerking is
 goede sfeer en leden kunnen elkaar aanspreken
 Iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt
 wijzen niet naar leider of schuiven verantwoordelijkheid niet af als het moeilijk wordt
 Iedereen elkaar waardeert
 ieders inbreng, ervaring en kennis gewaardeerd en ingezet + team betrokken bij oplossen van problemen
 Communicatie op goede manier verloopt
 meningsverschillen mogen bestaan en conflicten worden opgelost + teamleden blijven openstaan voor
elkaar en er kan onderhandeld worden
 Successen gezamenlijk resultaat zijn
 ieders bijdrage wordt erkend en succes wordt samen gevierd

Jef Stevens:
Team = 2 of meer leden die in onderlinge afhankelijkheid en door onderling overleg de uit te voeren taken verdelen
en coördineren, met oog op of in functie van gezamenlijk doel, binnen breder organisatorisch verband

Twee of meer leden met onderlinge afh ankelijkheid

Team functioneert altijd in ruimer werkverband, op elkaar aangewezen om tak te kunnen uitvoeren om eenvoudige
reden dat volledige taak hun individuele mogelijkheden te boven gaat

Een taak vervullen

Teamleden zijn taakafhankelijk van elkaar

Taakafhankelijkheid = mate waarin teamlid informatie, materialen en ondersteuning nodig heeft en daarvoor
afhankelijk is van andere teamleden om zijn werk effectief te kunnen uitvoeren
 grotere taakafhankelijkheid = teamleden hebben elkaar in grote mate nodig om eigen bijdrage te kunnen leveren

Een gezamenlijk doel

Samenwerking vergroot vertrouwen en verbetert sfeer binnen team wanneer team dichter bij zijn doel komt

Het organisatorische verband

Team functioneert binnen visie en missie van organisatie, regelgevingen en procedures

Een team heeft gedeelde waarden en normen

 zorgen voor zekere gelijkheid in opvattingen, doelstellingen en gedragingen die mogelijk maken om beslissingen
te nemen vanuit wederzijds begrip

, De ontwikkelingsfases van Tuckman
Bespreking van het model
Model helpt om meer zicht te krijgen op groepen en kan ook nuttig zijn om groepen naar zichzelf te leren kijken

De 5 ontwikkelingsfasen van Tuckman

 Forming
 Storming
 Norming
 Performing
 Adjourning

1. Forming  team wordt gevormd
 veel aandacht aan begeleider (=groeps- of teamleider), omdat nog geen onderlinge verbondenheid of intimiteit is

Kernmerken:

 Teamleden kennen elkaar nog niet
 Teamleden zijn onwennig, onzeker en angstig  weten nog niet goed wat van hen verwacht wordt
 Sterk afhankelijk van teamleider
 Richten communicatie meestal naar teamleider
 Teamleden nemen weinig of geen initiatief
 Communiceren beleefd
 Voeren opdrachten netjes uit
 Houden eigen mening vaak nog voor zich
 Relativeren latente conflicten

Einde aan vormfase wanneer teamleden afwachtende houding loslaten en spontaner reageren op elkaar. Leden
beginnen zichzelf te zien als onderdeel van groep

2. Storming  team wordt hechter en winnen vertrouwen
 teamleider heeft begeleidende rol: teamleden stimuleren om vrijuit te spreken en open te staan voor elkaar
 teamleden lossen mogelijke conflicten zelf op

Kenmerken:

 Rollen worden duidelijk bepaald en afgebakend
 Ontstaan onderlinge irritaties en conflicten
 Leden komen op voor hun eigen belangen
 Ik-gevoel is sterker aanwezig dan wij-gevoel
 Teamleider wordt bekritiseerd
 Grenzen worden uitgetest
 Coalities worden gevormd om eigen belangen te verdedigen
 Verzet groeit tegen uitvoeren van taken of tegen leiderschap
 Onderlinge kritiek wordt geuit
 Gebeurtenissen worden in kleine groepjes besproken

Einde aan stormfase wanneer er structuur en/of hiërarchie ontstaat




3. Norming  team gaat op volwaardige manier samenwerken
 kritiek wordt niet meer als persoonlijke aanval gezien, maar als constructief en taakgericht