NEDERLANDS:
SCHRIJVEN
[Ondertitel van document]
JULIE VALKENBORGH
LLO 2B
2021 – 2022
,Inhoud
1. Leesbevordering.................................................................................................................................2
1.1. Literaire functies..........................................................................................................................2
1.2. Non-fictie: criteria........................................................................................................................3
1.3. Literaire argumenten...................................................................................................................3
1.4. Recensies.....................................................................................................................................4
1.4.1. Recensies: het kader van Krikhaar & Ros..............................................................................4
1.5. Stijl...............................................................................................................................................4
2. Aanvankelijk schrijven........................................................................................................................5
2.1. leerlijn (in stijgende moeilijkheidsgraad).....................................................................................5
2.2. Schrijfhouding..............................................................................................................................5
2.3. leerlijn..........................................................................................................................................6
2.3.1. leerlijn – doelstellingen.........................................................................................................6
2.3.2. lesdoelen..............................................................................................................................6
2.4. lesfasen........................................................................................................................................6
2.4.1. introductie............................................................................................................................6
2.4.2. instructie...............................................................................................................................7
2.4.3. inoefening (klassikaal)...........................................................................................................7
2.4.4. verwerking (individueel).......................................................................................................7
2.4.5. Reflectie................................................................................................................................7
2.5. evaluatie......................................................................................................................................7
3. Creatief schrijven................................................................................................................................8
3.1. Wat is schrijven?..........................................................................................................................8
3.2. Waarom inzetten op schrijven?...................................................................................................9
3.3. Hoe leren leerlingen schrijven?.................................................................................................10
3.3.1. De beginsituatie..................................................................................................................10
3.3.2. De doelen en eindtermen...................................................................................................10
3.3.3. De schrijfdidactiek: algemene aanpak................................................................................11
3.3.4. Schrijfvaardigheden............................................................................................................12
3.3.5. inhoudsanalyse...................................................................................................................14
3.3.6. Instructiemethodes.............................................................................................................16
3.3.7. Werkvormen & leermiddelen.............................................................................................17
3.3.8. 5 lesfasen............................................................................................................................18
3.3.9. evalueren................................................................................................................................18
3.3.10. Hoe voeren we een goed schrijfbeleid.................................................................................19
, 3.3.11. Mythes en misverstanden....................................................................................................19
4. Spelling.............................................................................................................................................20
4.1. Het verschil tussen technisch lezen en spelling.........................................................................20
4.2. De basis van de Nederlandse spelling........................................................................................20
4.2.1. 4 basisbeginselen/principes................................................................................................21
4.3. waarom inzetten op spelling......................................................................................................21
4.4. Hoe leren leerlingen technisch lezen.........................................................................................22
5. Taalbeschouwing..............................................................................................................................22
5.1. Wat is taalbeschouwing?...........................................................................................................22
5.2. Waarom taalbeschouwing?.......................................................................................................23
5.3. hoe taalbeschouwing leren?.....................................................................................................24
5.3.1. instructieprincipes..............................................................................................................27
5.3.2. algemene didactiek – taalkrachtige leeromgeving creëren................................................28
5.3.3. talensensibilisering en (inter) culturele competenties........................................................28
5.3.4. taalbeschouwelijke activiteiten..........................................................................................29
5.4. Hoe taalbeschouwing evalueren?..............................................................................................29
5.5. beleid in verband met taalbeschouwing....................................................................................29
5.6. Mythes en misverstanden.........................................................................................................30
6. Poëzie in de lagere school................................................................................................................30
6.1. Niveaus van taal en taalspel......................................................................................................30
6.2. soorten gedichten......................................................................................................................32
6.3. Poëzie in het lager onderwijs.....................................................................................................32
6.4. Lessuggesties.............................................................................................................................33
6.5. poëzie schrijven.........................................................................................................................34
1. Leesbevordering
1.1. Literaire functies
Ontspannend functie
, - Humor
- Spanning
Emotieve functie
- Jezelf inleven in het personage
- Identificeren: omdat je het zelf ook al hebt meegemaakt
- Inleven in iemand anders
Zingevende functie
- Waarden en normen: niet stelen – samenwerken – vriendschap
Creatieve functie (deze functie is minder voor de strips)
- Prenten
- Onderwerp waar niet veel van vertelt wordt
- HET IS GEEN cliché: verrassend, andere invalshoek,
Literaire-esthetische functie (spelen met de naam van de personages;
nonenswoorden; klanknabootsingen)
- Taalspel
- Samenhang tussen taal en afbeeldingen
- De eigen indruk: pakkend verhaal
1.2. Non-fictie: criteria
Informatieve boeken worden beoordeeld op het vlak van inhoud, vorm en taal.
Inhoud: als je er veel informatie uit kan halen + nuttige informatie (iets bijleren) + juiste
informatie + toegankelijke manier gegeven worden (geen blokken tekst + verstaanbaar
voor kinderen)
Taal: verstaanbaar voor kinderen
vorm:
- Autoriteit: informatie is juist – auteur weet waar die het over heeft – de
auteur heeft kennis van zaken
- Accuraat: de info is correct en volledig
- Actueel: informatie is up-to-date (controleer het jaar van uitgave bv. voor
boeken over techniek)
- Aangepast: de inhoud past bij de doelgroep
- Aantrekkelijk: heet boek is mooi vormgegeven, kan ook over de taal gaan
- Aangenaam om te lezen: de taal/stijl spreekt aan.
BOEKEN VOOR ALLE VAKKEN DIA 15 – 21 zie inspiratie voor stagelessen
1.3. Literaire argumenten
- realistische argumenten: de werkelijkheid in een boek wordt goed
weergegeven
- goed omdat de realiteit wordt weergegeven
- Niet realistisch: geen echt beeld van de werkelijkheid, eerder zwart-
wit
- Emotieve argument: het boek raakt ons
SCHRIJVEN
[Ondertitel van document]
JULIE VALKENBORGH
LLO 2B
2021 – 2022
,Inhoud
1. Leesbevordering.................................................................................................................................2
1.1. Literaire functies..........................................................................................................................2
1.2. Non-fictie: criteria........................................................................................................................3
1.3. Literaire argumenten...................................................................................................................3
1.4. Recensies.....................................................................................................................................4
1.4.1. Recensies: het kader van Krikhaar & Ros..............................................................................4
1.5. Stijl...............................................................................................................................................4
2. Aanvankelijk schrijven........................................................................................................................5
2.1. leerlijn (in stijgende moeilijkheidsgraad).....................................................................................5
2.2. Schrijfhouding..............................................................................................................................5
2.3. leerlijn..........................................................................................................................................6
2.3.1. leerlijn – doelstellingen.........................................................................................................6
2.3.2. lesdoelen..............................................................................................................................6
2.4. lesfasen........................................................................................................................................6
2.4.1. introductie............................................................................................................................6
2.4.2. instructie...............................................................................................................................7
2.4.3. inoefening (klassikaal)...........................................................................................................7
2.4.4. verwerking (individueel).......................................................................................................7
2.4.5. Reflectie................................................................................................................................7
2.5. evaluatie......................................................................................................................................7
3. Creatief schrijven................................................................................................................................8
3.1. Wat is schrijven?..........................................................................................................................8
3.2. Waarom inzetten op schrijven?...................................................................................................9
3.3. Hoe leren leerlingen schrijven?.................................................................................................10
3.3.1. De beginsituatie..................................................................................................................10
3.3.2. De doelen en eindtermen...................................................................................................10
3.3.3. De schrijfdidactiek: algemene aanpak................................................................................11
3.3.4. Schrijfvaardigheden............................................................................................................12
3.3.5. inhoudsanalyse...................................................................................................................14
3.3.6. Instructiemethodes.............................................................................................................16
3.3.7. Werkvormen & leermiddelen.............................................................................................17
3.3.8. 5 lesfasen............................................................................................................................18
3.3.9. evalueren................................................................................................................................18
3.3.10. Hoe voeren we een goed schrijfbeleid.................................................................................19
, 3.3.11. Mythes en misverstanden....................................................................................................19
4. Spelling.............................................................................................................................................20
4.1. Het verschil tussen technisch lezen en spelling.........................................................................20
4.2. De basis van de Nederlandse spelling........................................................................................20
4.2.1. 4 basisbeginselen/principes................................................................................................21
4.3. waarom inzetten op spelling......................................................................................................21
4.4. Hoe leren leerlingen technisch lezen.........................................................................................22
5. Taalbeschouwing..............................................................................................................................22
5.1. Wat is taalbeschouwing?...........................................................................................................22
5.2. Waarom taalbeschouwing?.......................................................................................................23
5.3. hoe taalbeschouwing leren?.....................................................................................................24
5.3.1. instructieprincipes..............................................................................................................27
5.3.2. algemene didactiek – taalkrachtige leeromgeving creëren................................................28
5.3.3. talensensibilisering en (inter) culturele competenties........................................................28
5.3.4. taalbeschouwelijke activiteiten..........................................................................................29
5.4. Hoe taalbeschouwing evalueren?..............................................................................................29
5.5. beleid in verband met taalbeschouwing....................................................................................29
5.6. Mythes en misverstanden.........................................................................................................30
6. Poëzie in de lagere school................................................................................................................30
6.1. Niveaus van taal en taalspel......................................................................................................30
6.2. soorten gedichten......................................................................................................................32
6.3. Poëzie in het lager onderwijs.....................................................................................................32
6.4. Lessuggesties.............................................................................................................................33
6.5. poëzie schrijven.........................................................................................................................34
1. Leesbevordering
1.1. Literaire functies
Ontspannend functie
, - Humor
- Spanning
Emotieve functie
- Jezelf inleven in het personage
- Identificeren: omdat je het zelf ook al hebt meegemaakt
- Inleven in iemand anders
Zingevende functie
- Waarden en normen: niet stelen – samenwerken – vriendschap
Creatieve functie (deze functie is minder voor de strips)
- Prenten
- Onderwerp waar niet veel van vertelt wordt
- HET IS GEEN cliché: verrassend, andere invalshoek,
Literaire-esthetische functie (spelen met de naam van de personages;
nonenswoorden; klanknabootsingen)
- Taalspel
- Samenhang tussen taal en afbeeldingen
- De eigen indruk: pakkend verhaal
1.2. Non-fictie: criteria
Informatieve boeken worden beoordeeld op het vlak van inhoud, vorm en taal.
Inhoud: als je er veel informatie uit kan halen + nuttige informatie (iets bijleren) + juiste
informatie + toegankelijke manier gegeven worden (geen blokken tekst + verstaanbaar
voor kinderen)
Taal: verstaanbaar voor kinderen
vorm:
- Autoriteit: informatie is juist – auteur weet waar die het over heeft – de
auteur heeft kennis van zaken
- Accuraat: de info is correct en volledig
- Actueel: informatie is up-to-date (controleer het jaar van uitgave bv. voor
boeken over techniek)
- Aangepast: de inhoud past bij de doelgroep
- Aantrekkelijk: heet boek is mooi vormgegeven, kan ook over de taal gaan
- Aangenaam om te lezen: de taal/stijl spreekt aan.
BOEKEN VOOR ALLE VAKKEN DIA 15 – 21 zie inspiratie voor stagelessen
1.3. Literaire argumenten
- realistische argumenten: de werkelijkheid in een boek wordt goed
weergegeven
- goed omdat de realiteit wordt weergegeven
- Niet realistisch: geen echt beeld van de werkelijkheid, eerder zwart-
wit
- Emotieve argument: het boek raakt ons
