Contents
Wat is Fysiologie........................................................................................................................................................2
Wat is «leven» ?........................................................................................................................................................2
Opbouw organisme...................................................................................................................................................2
Functionele eenheid cel............................................................................................................................................3
Bouw van de cel (cel heeft verschillende functies)..................................................................................................3
Cel membraan.......................................................................................................................................................4
Anatomische indeling................................................................................................................................................8
Centraal zenuwstelsel (CZS)..................................................................................................................................9
Perifeer zenuwstelsel (PZS)..................................................................................................................................9
Fysiologische indeling................................................................................................................................................9
Indeling naar functie.............................................................................................................................................9
Indeling naar invloed van de wil.........................................................................................................................10
De perifere zenuw...................................................................................................................................................10
BOUW VAN EEN ZENUW/NEURON....................................................................................................................10
Prikkels................................................................................................................................................................11
Mechanisme v/d prikkelgeleiding.......................................................................................................................11
ACTIE POTENTIAAL ( zie les 2waar 12 minuten overblijven...)...........................................................................11
Prikkelgeleiding...................................................................................................................................................12
Neutrotransmissie : principe...............................................................................................................................13
Herhaling + wat goed kennen.................................................................................................................................14
Neuronen.................................................................................................................................................................14
Sensorische neuronen.........................................................................................................................................14
A. Prikkels........................................................................................................................................................14
B. Specificiteit..................................................................................................................................................14
C. Prikkeldrempel en -sterkte..........................................................................................................................14
D. Discriminerend vermogen..........................................................................................................................14
E. Adaptatie.....................................................................................................................................................15
Motorische neuronen.........................................................................................................................................15
inleiding...................................................................................................................................................................15
,Bouw van de longen................................................................................................................................................15
werkingmechanisme...............................................................................................................................................16
functies van het ademhalingsstelsel...................................................................................................................16
proces ademhaling bestaat uit 3 stappen...........................................................................................................16
longventilatie...........................................................................................................................................................17
longvolumen & capaciteiten...................................................................................................................................17
ademhalingsbeweging.............................................................................................................................................18
Herhalingsopdrachten.............................................................................................................................................19
Nog herhalingsvragen.........................................................................................................................................20
INLEIDING FYSIOLOGIE
WAT IS FYSIOLOGIE
= werking en functie van levende materie
- biologische functies ( hoe werkt alles in ons lichaam?)
- gaat samen met andere wetenschappen anatomie (bouw v lichaam) & biochemie
( chemische processen in lichaam vb suikeropname) & chemie (prikkelgeleiding) & fysica
(bloedsomloop ( druk ))
WAT IS «LEVEN» ?
- er gebeurd een stofwisseling/metabolisme (=biochemische reacties in het lichaam)
- zichzelf handhaven (afhankelijk van het milieu) vb we ademen zuurstof in, maar wat als er
geen zuurstof meer is in de lucht?
- vermogen tot vermenigvuldigen= voortplanting van organismes
CELFYSIOLOGIE
= hoeksteek van de menselijke fysiologie
OPBOUW ORGANISME
Lichaam -> stelstel> orgaan -> weefsel -> cel
Vb: Spijsvertering -> lever -> leverweefsel -> levercel
Organisatieniveaus=
1. Chemisch of moleculair niveau
• atoom = kleinste stabiele bouwsteen van materie vb.: koolstof
• molecule = atomen die verbinding aangaan met elkaar vb.: glucose (cel haalt energie)
, 2. Celniveau
• cel = kleinste levende eenheid van het lichaam ! (elk eigen functie!!) vb.: hartspiercel
3. Weefselniveau
• weefsel = groepering van gelijkaardige cellen die samenwerken om specifieke functies
uit te voeren vb.: hartspierweefsel: hartspiercellen werken samen zodat hart in 1 keer
samentrekt
4. Orgaanniveau
• orgaan = twee of meer verschillende weefsels die samenwerken om specifieke functie
uit te voeren vb.: hart: hartspierweefsel + zenuwweefsel + …
5. Orgaanstelselniveau
• orgaanstelsel = organen die samenwerken vb.: bloedvatenstelsel: hart, bloed,
bloedvaten
6. Organisme-niveau
• hoogste organisatieniveau
• alle orgaanstelsels i/h lichaam werken samen om het leven en de gezondheid in stand te
houden vb.: de mens, het menselijk lichaam
7. Populatie aantal organisme van zelfde soort
8. Gemeenschap 2/mee populaties samenleven in bepaalde omgeving vb antilopes&vogels
FUNCTIONELE EENHEID CEL
Lichtmicroscoop nodig om cel te bekijken, ( kern, celmembraan, …)
Eéncellig t.o.v. meercellig
- cel = functionele eenheid = kleinste leefeenheid
- ééncellige organismen: één cel die op zichzelf kan leven & zich kan voortplanten
vb.: bacterie, pantoffeldiertje (corona heeft gastheer nodig, virussen dus niet 1cellig)
- meercellige organismen
“grote groepering/kolonie van ééncellige organismen”
onderling afhankelijk !!
differentiatie: cellen krijgen eigen specialisatie
vb: verschillen qua bouw/functie
MAAR: toch heeft elke cel basisbehoeften
- menselijk lichaam = 1 000 000 000 000 000 cellen
- hoge turn-over” ( rode bloedcellen met stamcellen) 2 500 000 cellen / seconde
BOUW VAN DE CEL (CEL HEEFT VERSCHILLENDE FUNCTIES)
• Cel = functionele eenheid
- transport stoffen
- Stofwisseling
- Excretie/secretie
- Groei en vermenigvuldiging
• Cel = plasmamembraan + kern + cytoplasma
(fabriek: cel membraan = muur, organellen: afdelingen, cytosol : grond)
cytoplasma = celorganellen + cytosol
Wat is Fysiologie........................................................................................................................................................2
Wat is «leven» ?........................................................................................................................................................2
Opbouw organisme...................................................................................................................................................2
Functionele eenheid cel............................................................................................................................................3
Bouw van de cel (cel heeft verschillende functies)..................................................................................................3
Cel membraan.......................................................................................................................................................4
Anatomische indeling................................................................................................................................................8
Centraal zenuwstelsel (CZS)..................................................................................................................................9
Perifeer zenuwstelsel (PZS)..................................................................................................................................9
Fysiologische indeling................................................................................................................................................9
Indeling naar functie.............................................................................................................................................9
Indeling naar invloed van de wil.........................................................................................................................10
De perifere zenuw...................................................................................................................................................10
BOUW VAN EEN ZENUW/NEURON....................................................................................................................10
Prikkels................................................................................................................................................................11
Mechanisme v/d prikkelgeleiding.......................................................................................................................11
ACTIE POTENTIAAL ( zie les 2waar 12 minuten overblijven...)...........................................................................11
Prikkelgeleiding...................................................................................................................................................12
Neutrotransmissie : principe...............................................................................................................................13
Herhaling + wat goed kennen.................................................................................................................................14
Neuronen.................................................................................................................................................................14
Sensorische neuronen.........................................................................................................................................14
A. Prikkels........................................................................................................................................................14
B. Specificiteit..................................................................................................................................................14
C. Prikkeldrempel en -sterkte..........................................................................................................................14
D. Discriminerend vermogen..........................................................................................................................14
E. Adaptatie.....................................................................................................................................................15
Motorische neuronen.........................................................................................................................................15
inleiding...................................................................................................................................................................15
,Bouw van de longen................................................................................................................................................15
werkingmechanisme...............................................................................................................................................16
functies van het ademhalingsstelsel...................................................................................................................16
proces ademhaling bestaat uit 3 stappen...........................................................................................................16
longventilatie...........................................................................................................................................................17
longvolumen & capaciteiten...................................................................................................................................17
ademhalingsbeweging.............................................................................................................................................18
Herhalingsopdrachten.............................................................................................................................................19
Nog herhalingsvragen.........................................................................................................................................20
INLEIDING FYSIOLOGIE
WAT IS FYSIOLOGIE
= werking en functie van levende materie
- biologische functies ( hoe werkt alles in ons lichaam?)
- gaat samen met andere wetenschappen anatomie (bouw v lichaam) & biochemie
( chemische processen in lichaam vb suikeropname) & chemie (prikkelgeleiding) & fysica
(bloedsomloop ( druk ))
WAT IS «LEVEN» ?
- er gebeurd een stofwisseling/metabolisme (=biochemische reacties in het lichaam)
- zichzelf handhaven (afhankelijk van het milieu) vb we ademen zuurstof in, maar wat als er
geen zuurstof meer is in de lucht?
- vermogen tot vermenigvuldigen= voortplanting van organismes
CELFYSIOLOGIE
= hoeksteek van de menselijke fysiologie
OPBOUW ORGANISME
Lichaam -> stelstel> orgaan -> weefsel -> cel
Vb: Spijsvertering -> lever -> leverweefsel -> levercel
Organisatieniveaus=
1. Chemisch of moleculair niveau
• atoom = kleinste stabiele bouwsteen van materie vb.: koolstof
• molecule = atomen die verbinding aangaan met elkaar vb.: glucose (cel haalt energie)
, 2. Celniveau
• cel = kleinste levende eenheid van het lichaam ! (elk eigen functie!!) vb.: hartspiercel
3. Weefselniveau
• weefsel = groepering van gelijkaardige cellen die samenwerken om specifieke functies
uit te voeren vb.: hartspierweefsel: hartspiercellen werken samen zodat hart in 1 keer
samentrekt
4. Orgaanniveau
• orgaan = twee of meer verschillende weefsels die samenwerken om specifieke functie
uit te voeren vb.: hart: hartspierweefsel + zenuwweefsel + …
5. Orgaanstelselniveau
• orgaanstelsel = organen die samenwerken vb.: bloedvatenstelsel: hart, bloed,
bloedvaten
6. Organisme-niveau
• hoogste organisatieniveau
• alle orgaanstelsels i/h lichaam werken samen om het leven en de gezondheid in stand te
houden vb.: de mens, het menselijk lichaam
7. Populatie aantal organisme van zelfde soort
8. Gemeenschap 2/mee populaties samenleven in bepaalde omgeving vb antilopes&vogels
FUNCTIONELE EENHEID CEL
Lichtmicroscoop nodig om cel te bekijken, ( kern, celmembraan, …)
Eéncellig t.o.v. meercellig
- cel = functionele eenheid = kleinste leefeenheid
- ééncellige organismen: één cel die op zichzelf kan leven & zich kan voortplanten
vb.: bacterie, pantoffeldiertje (corona heeft gastheer nodig, virussen dus niet 1cellig)
- meercellige organismen
“grote groepering/kolonie van ééncellige organismen”
onderling afhankelijk !!
differentiatie: cellen krijgen eigen specialisatie
vb: verschillen qua bouw/functie
MAAR: toch heeft elke cel basisbehoeften
- menselijk lichaam = 1 000 000 000 000 000 cellen
- hoge turn-over” ( rode bloedcellen met stamcellen) 2 500 000 cellen / seconde
BOUW VAN DE CEL (CEL HEEFT VERSCHILLENDE FUNCTIES)
• Cel = functionele eenheid
- transport stoffen
- Stofwisseling
- Excretie/secretie
- Groei en vermenigvuldiging
• Cel = plasmamembraan + kern + cytoplasma
(fabriek: cel membraan = muur, organellen: afdelingen, cytosol : grond)
cytoplasma = celorganellen + cytosol
