NEUROFYSIOLOGISCHE
EFFECTEN VAN MOBILISATIES
& MANIPULATIES
SMT = spinal manipulation technique
a.Effecten van manipulaties
Literatuurstudie V. Dewitte
- Kenmerken
o Perifere <<spinale gewrichten
o Eclectische benadering
o Mens & dierstudies
o Sytematische reviews, meta-analyses, cohort onderzoeken
- Effecten van manipulaties
o Pijn ↓
o ROM ↑
o Effect op spierniveau
o Sensorische motorische controle + proprioceptie
o Psychologische kenmerken
o Effecten thv organen (viscerale invloeden)
- Onderzoeksvraag: is het effect na een manipulatie hoofdzakelijk biomechanisch of
neurofysiologisch of een combinatie van beide?
a.1. Placebo effect
- ≠ geen effect
- = Een neurofysiologisch mechanisme van pijn inhibitie (supraspinale controle)
- Het is geen toevallig effect, draagt bewust bij tot het doel van onze behandeling (pijn ↓)
- 20 à 30% van het behandeleffect (afhankelijk van soort behandeling)
- Groter bij fysieke behandeling (aanrakingen) dan verbale behandeling
- Sterk beïnvloed door voorkeur & verwachting van patiënt
(zowel positief als negatief)
a.2. Biomechanisch effect
(Tegenstrijdige bevindingen)
- Studie Fritz et al., 2011
o Na éénmalige manipulatie in LWZ
Onmiddellijk na manipulatie sign reductie in stijfheid (ROM ↑)
Maar geen blijvend effect (1week)
- Studie Lee et al., 2013 / Campbell & Snodgrass, 2010
o Geen effect op postero-anterieure stijfheid na SMT (spinal manipulative therapie)
o Maar was op gezonde, asymptomatiche proefpersonen
- Studie Ferreira et al., 2009 / Latimer et al., 1996
o Blijvende significante reductie in stijfheid LWZ
o Na 8 weken behandelprocedure
1
, Verklaring: ‘waarom zijn patiënten mobieler/soepeler na een manipulatie?’
- Studie Evans, 2002
o Door de release van een ingesloten synoviale plooi.
o Door de ontspanning van hypertone spieren bij plotse rek (manipulatie)
o Door het loskomen van peri-articulaire verklevingen
o Door het losmaken van gesubluxeerde segmenten
Maar klinische verbeteringen kunnen niet alleen verklaard worden door ‘mechanische’
hypotheses alleen
- Bialosky et al., 2009
o Bij manipulatie van de WK enkel bewijs voor tijdelijke biomechanische effecten
(geen blijvende effecten)
o Krachten variëren tussen clinici, dus de keuze van de techniek lijkt het resultaat niet
te beïnvloeden
o Onmogelijkheid om op een betrouwbare wijze gebieden te identificeren die SMT
vereisen
o Klinische tekenen van verbetering in symptomatische segmenten na behandeling van
niet symptomatische segmenten
Er moet dus meer zijn dan enkel het biomechanisch effect
a.3. Analgetisch effect
a.3.1. Intermezzo
- Pijnfysiologie/Pijnmodulatie 3 niveaus waarop pijn gemoduleerd wordt
o Perifeer niveau
Nociceptoren = pijnreceptoren (Aδ & C-vezels) worden geactiveerd bij het
krijgen van een prikkel (M,T,C) ze geven via primaire neuronen het signaal
door naar het RM
Chemische adaptaties in perifere nociceptoren kunnen voorkomen
(bv. Nociceptor gevoeliger voor pijn DW ↓ sneller reactie thv RM)
Mechanoreceptoren = Aβ vezels geven niet pijnlijke prikkels door naar
centraal.
(bv. Bij P. met gewrichtspijn wordt de afferente informatie verstoord
doorgegeven naar het CZS/RM dit heeft een invloed op de
nociceptie/pijnervaring)
o Spinaal niveau (RM)
Secundaire neuronen geven via stijgende banen signaal door naar
supraspinaal niveau (centraal)
Elektrisch signaal (AP) wordt via transductie omgezet in een chemisch signaal
relaese neurotransmitters (veel/weinig) reguleert pijnmodulatie
signaaloverdracht wordt versterkt of vermindert
Bv. Long term potentiation (LTP) = receptoren meer gevoelig voor
pijnprikkels door lage DW
2
EFFECTEN VAN MOBILISATIES
& MANIPULATIES
SMT = spinal manipulation technique
a.Effecten van manipulaties
Literatuurstudie V. Dewitte
- Kenmerken
o Perifere <<spinale gewrichten
o Eclectische benadering
o Mens & dierstudies
o Sytematische reviews, meta-analyses, cohort onderzoeken
- Effecten van manipulaties
o Pijn ↓
o ROM ↑
o Effect op spierniveau
o Sensorische motorische controle + proprioceptie
o Psychologische kenmerken
o Effecten thv organen (viscerale invloeden)
- Onderzoeksvraag: is het effect na een manipulatie hoofdzakelijk biomechanisch of
neurofysiologisch of een combinatie van beide?
a.1. Placebo effect
- ≠ geen effect
- = Een neurofysiologisch mechanisme van pijn inhibitie (supraspinale controle)
- Het is geen toevallig effect, draagt bewust bij tot het doel van onze behandeling (pijn ↓)
- 20 à 30% van het behandeleffect (afhankelijk van soort behandeling)
- Groter bij fysieke behandeling (aanrakingen) dan verbale behandeling
- Sterk beïnvloed door voorkeur & verwachting van patiënt
(zowel positief als negatief)
a.2. Biomechanisch effect
(Tegenstrijdige bevindingen)
- Studie Fritz et al., 2011
o Na éénmalige manipulatie in LWZ
Onmiddellijk na manipulatie sign reductie in stijfheid (ROM ↑)
Maar geen blijvend effect (1week)
- Studie Lee et al., 2013 / Campbell & Snodgrass, 2010
o Geen effect op postero-anterieure stijfheid na SMT (spinal manipulative therapie)
o Maar was op gezonde, asymptomatiche proefpersonen
- Studie Ferreira et al., 2009 / Latimer et al., 1996
o Blijvende significante reductie in stijfheid LWZ
o Na 8 weken behandelprocedure
1
, Verklaring: ‘waarom zijn patiënten mobieler/soepeler na een manipulatie?’
- Studie Evans, 2002
o Door de release van een ingesloten synoviale plooi.
o Door de ontspanning van hypertone spieren bij plotse rek (manipulatie)
o Door het loskomen van peri-articulaire verklevingen
o Door het losmaken van gesubluxeerde segmenten
Maar klinische verbeteringen kunnen niet alleen verklaard worden door ‘mechanische’
hypotheses alleen
- Bialosky et al., 2009
o Bij manipulatie van de WK enkel bewijs voor tijdelijke biomechanische effecten
(geen blijvende effecten)
o Krachten variëren tussen clinici, dus de keuze van de techniek lijkt het resultaat niet
te beïnvloeden
o Onmogelijkheid om op een betrouwbare wijze gebieden te identificeren die SMT
vereisen
o Klinische tekenen van verbetering in symptomatische segmenten na behandeling van
niet symptomatische segmenten
Er moet dus meer zijn dan enkel het biomechanisch effect
a.3. Analgetisch effect
a.3.1. Intermezzo
- Pijnfysiologie/Pijnmodulatie 3 niveaus waarop pijn gemoduleerd wordt
o Perifeer niveau
Nociceptoren = pijnreceptoren (Aδ & C-vezels) worden geactiveerd bij het
krijgen van een prikkel (M,T,C) ze geven via primaire neuronen het signaal
door naar het RM
Chemische adaptaties in perifere nociceptoren kunnen voorkomen
(bv. Nociceptor gevoeliger voor pijn DW ↓ sneller reactie thv RM)
Mechanoreceptoren = Aβ vezels geven niet pijnlijke prikkels door naar
centraal.
(bv. Bij P. met gewrichtspijn wordt de afferente informatie verstoord
doorgegeven naar het CZS/RM dit heeft een invloed op de
nociceptie/pijnervaring)
o Spinaal niveau (RM)
Secundaire neuronen geven via stijgende banen signaal door naar
supraspinaal niveau (centraal)
Elektrisch signaal (AP) wordt via transductie omgezet in een chemisch signaal
relaese neurotransmitters (veel/weinig) reguleert pijnmodulatie
signaaloverdracht wordt versterkt of vermindert
Bv. Long term potentiation (LTP) = receptoren meer gevoelig voor
pijnprikkels door lage DW
2
