samenvatting Beroepsoriëntatie

Beroepsoriëntatie

1. Observeren
1.1 Inleiding en definitie


Observeren= waarnemen
Waarnemen: gebeurt bewust en doelgericht
Observeren is bewust en doelgericht waarnemen
 bewust gebruik maken van je zintuigen



1.2 Terminologie rond observaties

Aangeven over welk soort observatie je praat!!
Termen:
 Gedragsobservatie
 Observatie van mensen
 Praat, trekt raar gezicht,…

 Observator en observant
 Degene die observeert: observator
 Degene die geobserveerd wordt: observant

 Niet-systematische observatie
 Dagelijkse observaties: gebeurtenissen, gedragingen die tijdens het werk
voorkomt
o Niet systematisch
o Opmerking tijdens avond eten waar kinderen constant rond tafel lopen.
o Beleving van observator centraal (subjectief)

 Systematische observatie
 Bewust en doelgericht waarnemen
 Waarom, wanneer, hoelang,..
 Bv: turven hoeveel keer jongen met ADHD van tafel loopt tijdens avondmaal

 Participerende observatie
 Observator neemt deel aan situatie die hij observeert.
o Bv: leerkracht observeert kind maar neemt zelf niet deel aan die activiteit
maar bevind zich wel in de klas

 Onderzoekersrol: verhult of niet verhult
o Verhulde: personen weten niet dat dat de observator gericht aan het
observeren is
o Niet verhult: personen weten wel dat de observator gericht aan het
observeren is (gezin begeleiden en s’avonds mee eet)

,  Niet-participerende observatie
 Observator neemt zelf niet deel aan de situatie die hij observeert
o Bv: filmopname, op afstand
o Meestal verhuld



 Zelfobservatie
 Vallen de persoon van de observator en observant samen
 Instaat moeten zijn om jezelf vanop afstand te bekijken (helikopterview)
 Eigen handelingen en gedrag onder de loep nemen
 Afgaan op eigen oordeel van een persoon is altijd minder betrouwbaar



1.3 Doelstellingen van de observatie

Doel van de observatie
 Doel moet van tevoren duidelijk zijn
 Eenduidig!! Voor slechts 1 uitleg vatbaar
 Vb: nagaan of leerling gng kenmerken ADHD vertoont om naar specialist te gaan
 Nagaan of er sprake is van sociale uitsluiting in een brugklas
 Hoe een woede-uitbarsting te voorkomen is,…
 Doelstelling is dus geen vraag, de vraag wordt pas geformuleerd bij het doel in de
observatie


Wat zijn de observatievragen?

 Meestal om te zetten in meerdere vragen
 Uitrafelen naar verschillende deelvragen
 Observeren gebruikt in dataverzamelingsmethode in een onderzoek =
onderzoeksvraag


Vb: welke werkingen van de medicatie zijn waarneembaar bij Raya?

Deelvragen= concretiseren: welke positieve werkingen van de medicatie zijn waarneembaar bij
Raya?

Welke negatieve bijwerkingen van de medicatie zijn waarneembaar bij Raya?



Wat is het te observeren kenmerk?
 Kenmerk altijd in observatievraag
 Vb  werkingen van de medicatie
Soms groot: vb: werking medicatie:  negatieve
 positieve ???

, Welke gedragingen worden geobserveerd?
 Operationaliseren
 De observeren dimensies ga je vervolgens uiteenzetten in concrete
gedragingen

 Vakliteratuur kan helpen


Is er een nulmeting?
 = beginsituatie
 Vaak niet meer mogelijk
 Al bepaalde gedragingen opgevallen die hij systematisch wil gaan observeren,
beginsituatie niet meer meetbaar in kaart te brengen
 Vb: Raya: begeleiders met elkaar vaststellen wat de eetgewoonten,.. voor het
medicijnengebruik was


Hoe brengen we de observatie in kaart?
 Concrete gedragingen uit de vraagstellingen worden op zo een formulier gezet
 Afspreken hoe registreren
 Vb: turven


Welke taal gebruiken we?
 Eenduidigheid van taal!! Bij registreren en interpreteren
 Spreek af wat woorden zoals soms, vaak, voor jullie betekenen


Observeren= altijd bewust/actief, altijd doelgericht (observatievraag, vertaling in deelvragen
en concreet waarneembaar gedrag)