samenvatting medisch recht

Samenvatting recht
 Definitie recht
o Systeem om maatschappij te regelen

1. Basisbegrippen
 Objectief recht
o Rechtsregel
o Recht zoals het op een bepaald moment op een bepaalde plaats van toepassing is
 Subjectief recht
o Toepassing objectief recht op een situatie
o Recht waarop betrokken persoon/ subject aanspraak kan maken
 Onderlinge verhouding = objectief recht is de bron subjectieve rechten
 Voorbeeld : je ziet handtas in winkel +weet prijs  beslist in gedachten ik koop hem
o Juridisch gezien (objectief): overeenkomst prijs & zaak = gekocht
o In werkelijkheid niet
 Voorbeeld: gekochte auto (nog niet geleverd) garage afgebrand
o Subjectief echt verkoper: eisen betaling
o Subjectief recht koper: eisen bezit
o In contract moet staan: enkel bij levering (risico overdracht) is auto van jou, ervoor
garage  zo niet tijdens brand jouw auto (want overeenkomst zaak & prijs) + geen
recht meer erop na brand
 Rechtsfeit
o Iets wat je niet bewust/ expres doet met juridische gevolgen
o Feit/ gebeurtenis recht aan gekoppeld is
o Voorbeelden
 Geboorte: rechten vanaf 18jaar uitoefenen, stemmen, contracten afsluiten
 Overlijden: rechtsgevolg = erfenis
 Stelling omver wind: bekijken wie aanspraak schade
 Ongeval
 ……
 Rechtshandeling
o Bewuste handeling juridische gevolgen te dragen
o Voorbeelden
 Huwelijk
 Erkenning: kinderen erkennen bij niet getrouwde mensen  anders
kinderen geen recht van iets vader
 Colloqueren: naar vrederechter zorg aan te vragen + later terug in
maatschappij
 Adoptie
 …..
 Rechtsgevolg
o Gevolg dat objectieve recht koppelt aan een rechtsfeit
 Principe: vrije beschikking
o Onderhandelen wat je wilt
o Tekenen wat je wilt
o Praktijk: lukt niet altijd (bv. voorwaarden facebook)

1

, Aanvullend recht
o Als partijen niets daaromtrent geregeld hebben, geldt wettelijke regeling
o Bv. niks over huisdieren in contract  mag in principe
 Dwingend recht
o Beperkingen aan vrijheid omwille morele, politieke, economische & sociale
overwegingen
o Bv. strafrecht: niemand vermoorden
 Rechtsbekwaamheid
o Men heeft rechten & plichten
o Bv. recht op leven (niet zomaar abortus)
 Handelingsbekwaamheid
o Rechten uitvoeren/ afdwingen
o Vanaf 18jaar rechten & plichten uitoefenen
o 16: alcohol drinken
o 21: casino binnen

2. Indeling van het recht
1. Onderscheid privaatrecht & publiek recht
 Privaatrecht: regelt verhouding tss burgers/ mensen onderling
o Tss natuurlijke personen
 Mensen vlees & bloed
o Tss rechtspersonen
 Bedrijven, vennootschappen
 Juridische identiteit die wordt geacht als een gewoon mens moeten kunnen
functioneren
 Fictief persoon bij wet gecreëerd
 Werkt volgens organen bedrijf: CEO
o Tss natuurlijke & rechtspersonen
o Feitelijke vereniging
 = informeel, wel constant afspreken
 Bij bv. schade/ brand iedereen deel betalen
 Bij schade VZW  1 persoon betalen
 Leden VZW beschermt tegen zaken die tegen VZW wordt aangedaan
 Publiek recht
o <-> privaat recht (tss gelijke)
o Verhouding burger – overheid
o Interne organisatie overheid
o Overheid zegt hoe wet werkt
o Overheid toepassing maken haar privileges die steunen op haar geweldmonopolie &
NIET als private partij optreden
 Bv. onteigening: ten algemene nutte eigendom burger afnemen tegen
algemene marktprijs
 staat gebruikt geweldmonopolie (macht)
 Bv. iemand opsluiten
 Bv. gemeente wilt stuk grond kopen
 Eigenaar weigert: onteigening = publiekrecht
 Eigenaar akkoord: vrijwillige koop/verkoop = privaatrecht

2

, Voorbeeld: ongeval schade aan openbaar patrimonium
o Staat: slachtoffer, schadeleider
o Publiek recht: want tegen overheid

2. Onderverdeling privaatrecht
1. Burgerlijk recht
 Regelt elementaire verhoudingen tss burgers
o Regels waarmee velen mee geconfronteerd worden
 Burgerlijk wetboek: code de Napoleon

Personenrecht
 Statuut van een persoon
o Persoonlijkheidsrechten
 Bv. familienaam
o Dubbele familienaam
 Discriminerend enkel man
 Regel: er niet uitraken  naam per alfabet
 Vroeger man eerst

Familierecht
 Verhoudingen tss bloed- en aanverwanten
o Bloedverwanten: biologisch gezien
o Aanverwant: volgens huwelijk
 Bv. huwelijk, echtscheiding, verhouding ouders – kind, …

Zakenrecht
 Regelt rechten op een zaak
 Subjectief recht op goed zonder dat andere persoon moet tussenkomen
 Ontroerende zaken: huis, grond, ….
 Roerende zaken: fiets, sleutel, …
 Bv. eigendom, vruchtgebruik, …

Verbintenisrecht
 = overeenkomst
 Kan voorkomen uit rechtsfeit
 Vorderingsrecht
o Geen onmiddellijke macht op goed
o Recht op prestatie andere partij
 Prestatie
o Iets al dan niet doen, iets geven

Erfrecht
 Sterven = verdwijnen als rechtssubject
o Persoonlijkheidsrechten & zakelijke rechten

2. Ondernemingsrecht
Voormalig handelsrecht
 Regelt statuut handelaars & commerciële activiteiten
o Handelaar bestaat niet meer  ondernemer
Iedereen moet kunnen ondernemen


3

, Vennootschapsrecht
 Alleen wetgever verleent de vorm
o NV, BV & VZW
o Wetboek economisch recht, wetboek van vennootschappen & verenigingen, …
 5 criteria vrij beroep (mensen helpen)
o Intellectuele prestatie
 Denken hoe persoon helpen
o Opleiding & permanente vorming
o Persoonlijke verantwoordelijkheid
o Onafhankelijk
 Ookal zit je in een praktijk
o Onderworpen aan deontologie (plichtsethiek/ regels)

Consumentenrecht
 Als je dingen koopt voor eigen belang/ gebruik
 Zolang je geen ondernemer bent  consument
 EU- regelgeving
 Recente wijzigingen
o Wet marktpraktijken
o Wetboek economisch recht

3. Sociaal recht
 Regelt arbeidsverhoudingen & sociale zekerheid
o Ziekte uitkering, ziekteverzekeringen
 Allerhande wetgeving

Arbeidsrecht
 Verhouding werkgever – werknemer
o Onderschikt verband
 Werknemer altijd schikken naar werkgever
o Quid overheid
 Ambtenaren verminderen  te duur pensioen

Sociale zekerheidsrecht
 Verplichte sociale verzekeringen werknemers & zelfstandige
 Sociale risico’s
o Bv. ziekte, arbeidsongevallen, werkloosheid
 Wie betaalt wat
o Zelfstandige: betalen alles

4. Burgerlijk procesrecht
 Regelt procedure voor gewone rechtbanken
 Gerechtelijk wetboek
 Bevoegdheid
o Bv. vrederechter: huurzaken

3. Onderverdeling publiekrecht
 Bevoegdheid & samenstelling van overheidsorganen
 Regelen verhouding burger – overheid (bevoorrechte positie)


4