GASTLES: INLEIDING TOT DE KUNSTCRIMINALITEIT - MATHIAS DESMET
kunstcriminaliteit
● geen standaarddefinitie WANT is nog heel jong, onderzoekers bezig met definitie
● oudste definitie van Conklin (criminoloog)
○ “criminally punishable acts that involve works of art”
○ = strafbare handeling die betrekking hebben op kunstwerken
■ wat is nu kunst?
■ organisatie die onderzoek doet naar kunst: IFAR = International Foundation for Art
Research)
■ kunst: verzameling van: (ppt)
1) beeldende kunst inclusief schilderijen, foto's, prenten, tekeningen en
sculpturen
2) decoratieve kunsten
3) antiquiteiten = archeologische opgravingen uit vroegere tijd
4) etnografische objecten = niet van westerse cultuur
5) oosterse en islamitische kunst
● beter om over cultureel erfgoed - cultuurgoederen te spreken WANT het verbindt culturen
○ cultureel erfgoed: onroerende goederen = verbonden met de grond vb. gebouwen
○ cultuurgoederen: roerende goederen = het gaat om voorwerpen die belangrijk zijn voor
bepaalde culturen → alles wat NIET verbonden is met de grond vb. meubilair
verschillende vormen:
● diefstal, plundering, illegale handel, witwassen van cultuurvoorwerpen, vervalsing + fraude, ...
nog steeds onbekend en onderbelicht fenomeen WANT er ontbreekt nog veel onderzoek naar kunstcrimi
→ men dacht dat onderzoek naar kunstcrimi NIET nodig was, er vallen geen slachtoffers = victimless crime
MAAR in tegendeel: er vallen veel slachtoffers maar deze worden gewoon niet bijgehouden
soorten slachtoffers:
● indirecte:
○ de buit van crimi gebruikt voor financiering van andere misdrijven
● directe: iedereen, kunst houder
○ schade meer cultureel dan materieel
○ vaak doden
○ vb. tijdens schietpartij
geen prioriteit → beleid niet door dat het over crimi fenomeen gaat (veel slachtoffers, veel geld kwijt)
● gevolg: gebrek aan betrouwbare data (in België is er maar 1 persoon verantwoordelijk voor het
bijhouden van betrouwbare data over kunstcrimi)
○ politie houdt zich liever bezig met andere crimi ipv databanken voor kunstcrimi
■ heeft geen tijd ervoor
○ we hebben betrouwbare data nodig om oorzaken te vinden → probleem te kunnen oplossen
dark number: niet geregistreerde crimi
● “er zijn niet veel diefstallen, vervalsingen = kunst cirmi”
○ MAAR komt gewoon niet in databanken terecht
Hafwen Hancock 1
, onbekend en onderbelicht fenomeen:
● victimless crime
● geen prioriteit
● gebrek aan betrouwbare data
● groot dark number
DIEFSTAL
isabella stewart gardner museum 1990
● waardevolle onopgeloste kust diefstallen (500 milj euro)
● beloning 10 milj euro
● vermomd als politieagenten gaan naar isabella stewart gardner museum
○ “verdachte geluiden in museum onderzoeken”
○ worden binnengelaten MAAR niet echt volgens de regels
○ “ik ken u van ergens, ik denk dat aanhoudingsbevel loopt tegen u” tegen bewaker
○ slaan gids + bewaker in boeien & binden ze vast in kelder
○ plegen diefstal (schilderijen van vb. Monet + Rembrandt)
○ nemen waardevolle schilderijen maar ook onbekende tekeningen mee (maar 4 waardevolle
populaire schilderijen mee)
○ nemen tapes camerabeelden mee
● onmogelijk legaal verkopen → misschien wel in onderwereld
● waarom onbekende tekeningen ook mee?
○ criminele bende? verzamelaar?
● wisten perfect waar kelder, controlekamer was, welke schilderijen waar halen? → specifieke diefstal
PROFIEL VAN KUNSTDIEF
motivatie (kunst, geld)
● persoonlijk bezit: uit liefde voor de kunst, elk detail bewonderen = neutralisatietechniek om zichzelf
goed te praten
vb. Stéphane Breitweiser (fr)
● alle schilderijen bijgehouden thuis
● heb niet gestolen voor winst maar wou het zelf hebben
● op bestelling van een verzamelaar:
vb. Dr. No
● rijke verzamelaar met schilderijen in zijn kelder
● vroeg 1.000 pond niet voor zichzelf MAAR voor goed doel
● doorverkopen (legaal of illegaal circuit)
○ legaal: niet veel succes (geseind in databanken)
○ illegaal: → populaire schilderijen zijn TE bekend om legaal door te verkopen
■ betaalmiddel: men wil iets verkopen, als geld geeft men een schilderij
■ onderpand: waarborg → soort van zekerheid om betaling na te komen
Hafwen Hancock 2
kunstcriminaliteit
● geen standaarddefinitie WANT is nog heel jong, onderzoekers bezig met definitie
● oudste definitie van Conklin (criminoloog)
○ “criminally punishable acts that involve works of art”
○ = strafbare handeling die betrekking hebben op kunstwerken
■ wat is nu kunst?
■ organisatie die onderzoek doet naar kunst: IFAR = International Foundation for Art
Research)
■ kunst: verzameling van: (ppt)
1) beeldende kunst inclusief schilderijen, foto's, prenten, tekeningen en
sculpturen
2) decoratieve kunsten
3) antiquiteiten = archeologische opgravingen uit vroegere tijd
4) etnografische objecten = niet van westerse cultuur
5) oosterse en islamitische kunst
● beter om over cultureel erfgoed - cultuurgoederen te spreken WANT het verbindt culturen
○ cultureel erfgoed: onroerende goederen = verbonden met de grond vb. gebouwen
○ cultuurgoederen: roerende goederen = het gaat om voorwerpen die belangrijk zijn voor
bepaalde culturen → alles wat NIET verbonden is met de grond vb. meubilair
verschillende vormen:
● diefstal, plundering, illegale handel, witwassen van cultuurvoorwerpen, vervalsing + fraude, ...
nog steeds onbekend en onderbelicht fenomeen WANT er ontbreekt nog veel onderzoek naar kunstcrimi
→ men dacht dat onderzoek naar kunstcrimi NIET nodig was, er vallen geen slachtoffers = victimless crime
MAAR in tegendeel: er vallen veel slachtoffers maar deze worden gewoon niet bijgehouden
soorten slachtoffers:
● indirecte:
○ de buit van crimi gebruikt voor financiering van andere misdrijven
● directe: iedereen, kunst houder
○ schade meer cultureel dan materieel
○ vaak doden
○ vb. tijdens schietpartij
geen prioriteit → beleid niet door dat het over crimi fenomeen gaat (veel slachtoffers, veel geld kwijt)
● gevolg: gebrek aan betrouwbare data (in België is er maar 1 persoon verantwoordelijk voor het
bijhouden van betrouwbare data over kunstcrimi)
○ politie houdt zich liever bezig met andere crimi ipv databanken voor kunstcrimi
■ heeft geen tijd ervoor
○ we hebben betrouwbare data nodig om oorzaken te vinden → probleem te kunnen oplossen
dark number: niet geregistreerde crimi
● “er zijn niet veel diefstallen, vervalsingen = kunst cirmi”
○ MAAR komt gewoon niet in databanken terecht
Hafwen Hancock 1
, onbekend en onderbelicht fenomeen:
● victimless crime
● geen prioriteit
● gebrek aan betrouwbare data
● groot dark number
DIEFSTAL
isabella stewart gardner museum 1990
● waardevolle onopgeloste kust diefstallen (500 milj euro)
● beloning 10 milj euro
● vermomd als politieagenten gaan naar isabella stewart gardner museum
○ “verdachte geluiden in museum onderzoeken”
○ worden binnengelaten MAAR niet echt volgens de regels
○ “ik ken u van ergens, ik denk dat aanhoudingsbevel loopt tegen u” tegen bewaker
○ slaan gids + bewaker in boeien & binden ze vast in kelder
○ plegen diefstal (schilderijen van vb. Monet + Rembrandt)
○ nemen waardevolle schilderijen maar ook onbekende tekeningen mee (maar 4 waardevolle
populaire schilderijen mee)
○ nemen tapes camerabeelden mee
● onmogelijk legaal verkopen → misschien wel in onderwereld
● waarom onbekende tekeningen ook mee?
○ criminele bende? verzamelaar?
● wisten perfect waar kelder, controlekamer was, welke schilderijen waar halen? → specifieke diefstal
PROFIEL VAN KUNSTDIEF
motivatie (kunst, geld)
● persoonlijk bezit: uit liefde voor de kunst, elk detail bewonderen = neutralisatietechniek om zichzelf
goed te praten
vb. Stéphane Breitweiser (fr)
● alle schilderijen bijgehouden thuis
● heb niet gestolen voor winst maar wou het zelf hebben
● op bestelling van een verzamelaar:
vb. Dr. No
● rijke verzamelaar met schilderijen in zijn kelder
● vroeg 1.000 pond niet voor zichzelf MAAR voor goed doel
● doorverkopen (legaal of illegaal circuit)
○ legaal: niet veel succes (geseind in databanken)
○ illegaal: → populaire schilderijen zijn TE bekend om legaal door te verkopen
■ betaalmiddel: men wil iets verkopen, als geld geeft men een schilderij
■ onderpand: waarborg → soort van zekerheid om betaling na te komen
Hafwen Hancock 2
