ANATOMIE huid
HUID (Cutis):
Bestaat uit de huid, haren, nagels en verschillende klieren. Is het meest onderschatte orgaan.
Is esthetisch zeer belangrijk en is het visitekaartje van een persoon.
De huidlaag (integument):
- De huid:
Uitwendig dekweefsel = de opperhuid (epidermis)
Onderliggend bindweefsel = de lederhuid (dermis)
Onderhuidse laag (hypodermis)
- Accessoire structuren:
Haren
Nagels
Exocriene klieren
Functies:
- Bescherming: overdekt en beschermt de onderliggende weefsels en organen tegen
schokken, chemische stoffen, infecties door micro-organismen, etc. De huid beperkt ook het
vochtverlies. -> huid weg door brandwonden -> mensen gaan snel dood door vochtverlies.
- Thermoregulatie: behoudt de lichaamstemperatuur door de warmte uitwisseling met de
omgeving te reguleren. (bv: warmte wegstralen door bloedvaten breder te maken)
- Voedingsstoffen aanmaken en opslagen: In de epidermis wordt vit. D aangemaakt -> nodig
voor de bevordering van calciumopname. Grote hoeveelheden vetten zijn opgeslagen in het
vetweefsel van de hypodermis.
- Zintuigfunctie: zintuigen in de huid detecteren tast, druk, pijn en temperatuurprikkels. Ze
zenden deze informatie door naar het zenuwstelsel.
- Uit- en afscheiding: klieren scheiden water, zouten en organische afvalstoffen af.
Gespecialiseerde klieren scheiden melk uit.
Bouw epidermis:
Gelaagd plaveiselepitheel met verschillende cellagen (strata). Dikke huid -> 5 lagen -> op
voetzolen en handpalmen. Dunne huid -> 4 lagen -> over de rest van het lichaam.
De 5 cellagen van het basaal membraan tot het uitwendige oppervlak:
- Kiemlaag (stratum basale/ stratum germinativum)
- Tussenlagen: stratum spinosum, granulosum, lucidum
- Hoornlaag (stratum corneum)
Kiemlaag (stratum basale/ stratum germinativum):
Diepste epidermislaag. Cellen zijn via hemidesmosomen stevig verbonden aan het basale membraan.
Het scheidt de epidermis van de losse bindweefsels van de aangrenzende dermis. Het vormt
epidermiskammen die in de dermis doorlopen. Er zijn uitstulpingen van de huid (dermale papillae)
die tussen de aangrenzende kammen omhoog steken -> dit zorgt voor een betere grip door
oppervlaktevergroting voor meer wrijving en voor het ontstaan van vingerafdrukken.
Vingerafdrukken zijn de patronen van de kammen op de vingertoppen. De meeste cellen in het
, stratum basale zijn grote stamcellen (kiemcellen). In deze laag worden continue nieuwe cellen
gevormd en begint de groei -> cellen delen en groeien op naar het uitwendig oppervlak, dit zorgt
voor vervanging van verloren dekweefsel. Bevat melanocyten die tussen de cellen en daaronder
verspreid liggen -> zorgt voor de aanmaak van melanine en de kleuring van epidermis.
Tussengelegen lagen:
- Stratum spinosum (laag met stekelcellen): verdere deling van de celling komende van
kiemlaag -> hierdoor wordt dekweefsel steeds dikker.
- Stratum granulosum (korrelige laag): bestaat uit cellen afkomstig van stratum spinosum.
Celdeling stopt en ze starten aanmaak veel keratine -> zorgt voor verhoorning
- Stratum lucidum (doorzichtige laag): enkel in dikke huid. Bedekt stratum granulosum. Cellen
zijn afgeplat, dicht opeengepakt en gevuld met keratine
Hoornlaag (stratum corneum):
Buitenste laag epidermis. Bestaat uit 15 tot 30 lagen afgevlakte, dode epitheelcellen waarin grote
hoeveelheden keratine zit opgehoopt -> zo’n cellen worden verhoornd genoemd. Het duurt 7 tot 10
dagen voor een cel zich van het stratum basale naar de hoornlaag heeft verplaatst. Tijdens deze
verplaatsing komen de cellen steeds verder weg van zuurstof en voedingsstoffen -> cel vult zich met
keratine en sterft af. Dode cellen blijven ongv. 2 weken voor ze worden weggewassen. Oppervlak
hoornlaag droog -> micro-organismen kunnen niet goed groeien omdat ze een vochtig milieu nodig
hebben.
Huidskleur:
Wordt veroorzaakt door interactie tussen pigmenten in de epidermis en de doorbloeding van
de dermis.
Functie pigmentatie:
Epidermis bevat 2 pigmenten
Caroteen: oranje/gele kleurstof die zich ophoopt in epidermiscellen. Zit ook in oranje
groenten -> door veel van die groenten te eten kan een blanke huid oranje kleuren. Caroteen
kan in Vit. A omgezet worden -> nodig voor het onderhoud van dekweefsels en voor de
synthese van lichtgevoelige stoffen in het oog.
Melanine: geel/bruin/zwart pigment gevormd door melanocyten. Wordt in intracellulaire
blaasjes naar de dekweefselcellen van het stratum basale en stratum spinosum gevoerd ->
door dit vervoer wordt de hele epidermis gekleurd. Activiteit van melanocyten neemt toe bij
blootstelling aan zonlicht (+- 10 dagen na blootstelling piek). Sproeten-> pigmentvlekjes in
huid mensen met weinig pigment. Melanine helpt beschadiging huid te voorkomen door Uv-
stralen te absorberen voor dat deze de diepere lagen van de epidermis en dermis bereikt. ->
blootstelling aan uv-straling nodig voor aanmaak vit. D, maar te veel zorgt voor beschadiging
DNA celkernen en kan zo kanker veroorzaken.
Functie huiddoorbloeding:
Zuurstofrijk bloed is helderrood. Als de bloedvaten in de dermis verwijden (dilateren), wordt de rode
kleur opvallender. Bv: te warm -> bloedvaten gaan verwijden om zo warmte te kunnen afstralen ->
persoon wordt rood. Als de bloedvaten gaan vernauwen wordt de huid bleek. Langdurige afname
HUID (Cutis):
Bestaat uit de huid, haren, nagels en verschillende klieren. Is het meest onderschatte orgaan.
Is esthetisch zeer belangrijk en is het visitekaartje van een persoon.
De huidlaag (integument):
- De huid:
Uitwendig dekweefsel = de opperhuid (epidermis)
Onderliggend bindweefsel = de lederhuid (dermis)
Onderhuidse laag (hypodermis)
- Accessoire structuren:
Haren
Nagels
Exocriene klieren
Functies:
- Bescherming: overdekt en beschermt de onderliggende weefsels en organen tegen
schokken, chemische stoffen, infecties door micro-organismen, etc. De huid beperkt ook het
vochtverlies. -> huid weg door brandwonden -> mensen gaan snel dood door vochtverlies.
- Thermoregulatie: behoudt de lichaamstemperatuur door de warmte uitwisseling met de
omgeving te reguleren. (bv: warmte wegstralen door bloedvaten breder te maken)
- Voedingsstoffen aanmaken en opslagen: In de epidermis wordt vit. D aangemaakt -> nodig
voor de bevordering van calciumopname. Grote hoeveelheden vetten zijn opgeslagen in het
vetweefsel van de hypodermis.
- Zintuigfunctie: zintuigen in de huid detecteren tast, druk, pijn en temperatuurprikkels. Ze
zenden deze informatie door naar het zenuwstelsel.
- Uit- en afscheiding: klieren scheiden water, zouten en organische afvalstoffen af.
Gespecialiseerde klieren scheiden melk uit.
Bouw epidermis:
Gelaagd plaveiselepitheel met verschillende cellagen (strata). Dikke huid -> 5 lagen -> op
voetzolen en handpalmen. Dunne huid -> 4 lagen -> over de rest van het lichaam.
De 5 cellagen van het basaal membraan tot het uitwendige oppervlak:
- Kiemlaag (stratum basale/ stratum germinativum)
- Tussenlagen: stratum spinosum, granulosum, lucidum
- Hoornlaag (stratum corneum)
Kiemlaag (stratum basale/ stratum germinativum):
Diepste epidermislaag. Cellen zijn via hemidesmosomen stevig verbonden aan het basale membraan.
Het scheidt de epidermis van de losse bindweefsels van de aangrenzende dermis. Het vormt
epidermiskammen die in de dermis doorlopen. Er zijn uitstulpingen van de huid (dermale papillae)
die tussen de aangrenzende kammen omhoog steken -> dit zorgt voor een betere grip door
oppervlaktevergroting voor meer wrijving en voor het ontstaan van vingerafdrukken.
Vingerafdrukken zijn de patronen van de kammen op de vingertoppen. De meeste cellen in het
, stratum basale zijn grote stamcellen (kiemcellen). In deze laag worden continue nieuwe cellen
gevormd en begint de groei -> cellen delen en groeien op naar het uitwendig oppervlak, dit zorgt
voor vervanging van verloren dekweefsel. Bevat melanocyten die tussen de cellen en daaronder
verspreid liggen -> zorgt voor de aanmaak van melanine en de kleuring van epidermis.
Tussengelegen lagen:
- Stratum spinosum (laag met stekelcellen): verdere deling van de celling komende van
kiemlaag -> hierdoor wordt dekweefsel steeds dikker.
- Stratum granulosum (korrelige laag): bestaat uit cellen afkomstig van stratum spinosum.
Celdeling stopt en ze starten aanmaak veel keratine -> zorgt voor verhoorning
- Stratum lucidum (doorzichtige laag): enkel in dikke huid. Bedekt stratum granulosum. Cellen
zijn afgeplat, dicht opeengepakt en gevuld met keratine
Hoornlaag (stratum corneum):
Buitenste laag epidermis. Bestaat uit 15 tot 30 lagen afgevlakte, dode epitheelcellen waarin grote
hoeveelheden keratine zit opgehoopt -> zo’n cellen worden verhoornd genoemd. Het duurt 7 tot 10
dagen voor een cel zich van het stratum basale naar de hoornlaag heeft verplaatst. Tijdens deze
verplaatsing komen de cellen steeds verder weg van zuurstof en voedingsstoffen -> cel vult zich met
keratine en sterft af. Dode cellen blijven ongv. 2 weken voor ze worden weggewassen. Oppervlak
hoornlaag droog -> micro-organismen kunnen niet goed groeien omdat ze een vochtig milieu nodig
hebben.
Huidskleur:
Wordt veroorzaakt door interactie tussen pigmenten in de epidermis en de doorbloeding van
de dermis.
Functie pigmentatie:
Epidermis bevat 2 pigmenten
Caroteen: oranje/gele kleurstof die zich ophoopt in epidermiscellen. Zit ook in oranje
groenten -> door veel van die groenten te eten kan een blanke huid oranje kleuren. Caroteen
kan in Vit. A omgezet worden -> nodig voor het onderhoud van dekweefsels en voor de
synthese van lichtgevoelige stoffen in het oog.
Melanine: geel/bruin/zwart pigment gevormd door melanocyten. Wordt in intracellulaire
blaasjes naar de dekweefselcellen van het stratum basale en stratum spinosum gevoerd ->
door dit vervoer wordt de hele epidermis gekleurd. Activiteit van melanocyten neemt toe bij
blootstelling aan zonlicht (+- 10 dagen na blootstelling piek). Sproeten-> pigmentvlekjes in
huid mensen met weinig pigment. Melanine helpt beschadiging huid te voorkomen door Uv-
stralen te absorberen voor dat deze de diepere lagen van de epidermis en dermis bereikt. ->
blootstelling aan uv-straling nodig voor aanmaak vit. D, maar te veel zorgt voor beschadiging
DNA celkernen en kan zo kanker veroorzaken.
Functie huiddoorbloeding:
Zuurstofrijk bloed is helderrood. Als de bloedvaten in de dermis verwijden (dilateren), wordt de rode
kleur opvallender. Bv: te warm -> bloedvaten gaan verwijden om zo warmte te kunnen afstralen ->
persoon wordt rood. Als de bloedvaten gaan vernauwen wordt de huid bleek. Langdurige afname
