Geschiedenis
6.1 over zeeën en oceanen
15e eeuw > verslechterde in de kustgebieden de situatie in de landbouw, grondwater zo
hoog dat grond niet langer geschikt was om graan op te verbouwen. Op landbouwgrond
konden wel koeien grazen.
˄ daarom: boeren stappen van graanteelt over naar rundveehouderij
> Ze verkopen boter, kaas en slachtvee.
Noord-Duitse gebieden > toename van graanproductie, graanhandelaren kochten graan in
Oostzeegebied en verkochten dat in kustgewesten van de Nederlanden.
Moedernegotie > graanhandel vanuit de gebieden aan de Oostzee.
> groot deel van die handel liep via Amsterdam.
Handelskapitalisme > handel drijven met als doel winstmaken.
1585: de Spanjaarden veroverden Antwerpen > stad groeide daardoor meer uit tot centrum
handelskapitalisme.
Opstandige gewesten in antwerpen sloten als tegenmaatregel tegen de handelskapitalisme
de rivier de schelde af > Antwerpse handelaren en bankieren gingen naar het noorden >
Amsterdam profiteerde hiervan.
Amsterdam groeit uit tot belangrijkste stapelmarkt van Europa.
Stapelmarkt > stad, meestal een haven waar handelsgoederen worden opgeslagen.
Veel kooplieden investeerden hun winsten uit de moedernegotie in handelscompagnieën
Handelscompagnie > onderneming van handelaren die investeringen, risico’s en winsten met
elkaar delen.
Portugezen hadden de zeeroute naar Azië ontdekt, Portugezen beheersten de handel in
specerijen zijde en andere luxe producten.
De Houtman > schip onder leiding van Cornelis Houtman deze moest de zeeroute naar Azië
vinden en vastleggen > nu had ook Nl de route naar Azië.
De republiek ging een hoofdrol spelen in handel in Aziatische producten.
Steeds meer handelscompagnieën naar Azië > daardoor stegen inkoop prijzen specerijen.
, In Amsterdam daalden de verkoopprijzen > oorzaak: hoeveelheid specerijen die verkocht
werden nam toe.
˄ Staten-Generaal greep in: om onderlinge corruptie te stoppen.
˄1602: alle handelscompagnieën werden samengevoegd > VOC
VOC > verenigde Oost-Indische compagnie
Staten-Generaal gaat over buitenlands politiek
VOC kreeg van de staten generaal het handelsmonopolie op Azië
> handelsmonopolie: afspraak om als enige te mogen handelen in een bepaald product met
een bepaald land.
VOC mocht:
Handelsovereenkomsten met inlandse vorsten sluiten
Soldaten en bestuursambtenaren in dienst nemen
Aan vreemde kusten forten bouwen en oorlog voeren
VOC kapiteins kregen van staten generaal kaper brieven
Kaperbrieven: toestemming om schepen van vijand te kapen.
1621: organiseerde de Republiek de WIC
> voor de handel met West-Afrika en Amerika.
WIC = West-Indische Compagnie
bouwden forten en handelsnederzettingen
stichtte koloniën
namen deel van de Spaanse slavenhandel over
actief in de kaapvaart.
Bekendste succes WIC > verovering van de Spaanse zilvervloot door piet hein
Wereldeconomie > een economisch systeem waarin goederen uit verschillende delen van de
wereld worden verhandeld.
6.2 om de macht
1588: Republiek der zeven verenigde Nederlanden opgericht
> 7 gewesten van de unie van Utrecht, bestuurd door regenten.
6.1 over zeeën en oceanen
15e eeuw > verslechterde in de kustgebieden de situatie in de landbouw, grondwater zo
hoog dat grond niet langer geschikt was om graan op te verbouwen. Op landbouwgrond
konden wel koeien grazen.
˄ daarom: boeren stappen van graanteelt over naar rundveehouderij
> Ze verkopen boter, kaas en slachtvee.
Noord-Duitse gebieden > toename van graanproductie, graanhandelaren kochten graan in
Oostzeegebied en verkochten dat in kustgewesten van de Nederlanden.
Moedernegotie > graanhandel vanuit de gebieden aan de Oostzee.
> groot deel van die handel liep via Amsterdam.
Handelskapitalisme > handel drijven met als doel winstmaken.
1585: de Spanjaarden veroverden Antwerpen > stad groeide daardoor meer uit tot centrum
handelskapitalisme.
Opstandige gewesten in antwerpen sloten als tegenmaatregel tegen de handelskapitalisme
de rivier de schelde af > Antwerpse handelaren en bankieren gingen naar het noorden >
Amsterdam profiteerde hiervan.
Amsterdam groeit uit tot belangrijkste stapelmarkt van Europa.
Stapelmarkt > stad, meestal een haven waar handelsgoederen worden opgeslagen.
Veel kooplieden investeerden hun winsten uit de moedernegotie in handelscompagnieën
Handelscompagnie > onderneming van handelaren die investeringen, risico’s en winsten met
elkaar delen.
Portugezen hadden de zeeroute naar Azië ontdekt, Portugezen beheersten de handel in
specerijen zijde en andere luxe producten.
De Houtman > schip onder leiding van Cornelis Houtman deze moest de zeeroute naar Azië
vinden en vastleggen > nu had ook Nl de route naar Azië.
De republiek ging een hoofdrol spelen in handel in Aziatische producten.
Steeds meer handelscompagnieën naar Azië > daardoor stegen inkoop prijzen specerijen.
, In Amsterdam daalden de verkoopprijzen > oorzaak: hoeveelheid specerijen die verkocht
werden nam toe.
˄ Staten-Generaal greep in: om onderlinge corruptie te stoppen.
˄1602: alle handelscompagnieën werden samengevoegd > VOC
VOC > verenigde Oost-Indische compagnie
Staten-Generaal gaat over buitenlands politiek
VOC kreeg van de staten generaal het handelsmonopolie op Azië
> handelsmonopolie: afspraak om als enige te mogen handelen in een bepaald product met
een bepaald land.
VOC mocht:
Handelsovereenkomsten met inlandse vorsten sluiten
Soldaten en bestuursambtenaren in dienst nemen
Aan vreemde kusten forten bouwen en oorlog voeren
VOC kapiteins kregen van staten generaal kaper brieven
Kaperbrieven: toestemming om schepen van vijand te kapen.
1621: organiseerde de Republiek de WIC
> voor de handel met West-Afrika en Amerika.
WIC = West-Indische Compagnie
bouwden forten en handelsnederzettingen
stichtte koloniën
namen deel van de Spaanse slavenhandel over
actief in de kaapvaart.
Bekendste succes WIC > verovering van de Spaanse zilvervloot door piet hein
Wereldeconomie > een economisch systeem waarin goederen uit verschillende delen van de
wereld worden verhandeld.
6.2 om de macht
1588: Republiek der zeven verenigde Nederlanden opgericht
> 7 gewesten van de unie van Utrecht, bestuurd door regenten.
