Samenvatting Pathologie kraambed

PATHOLOGIE VAN HET KRAAMBED:
NEONAAT
DEEL MEVROUW VERSYCK (NEONAAT)

HOOFDSTUK 1: ONTSTAAN VAN NEONATOLOGIE

1.1 INLEIDING

- Diagnostiek en behandeling van afwijkingen en ziekten bij de pasgeborene behoren
tot de neonatologie, een subspecialisme binnen de kinder- geneeskunde.

1.2 HISTORIEK

- Zie cursus pg 10-11

1.3 ORGANISATIE NEONATOLOGIE IN BELGIË

- De overheid heeft in het KB van 20/08/1996 de ziekenhuizen met een materniteit
nieuwe normen opgelegd voor de verzorging van pasgeborene en risicovolle
zwangerschappen.
- Samengevat bepaalt het KB dat alle materniteiten over een gespecialiseerde, niet
intensieve neonatologie (N*) moeten beschikken en dat er een binding met een
instelling met een NIC- afdeling (= Neonatal Intensive Care) moeten hebben.
- Een ziekenhuis mag onder bepaalde voorwaarden over een NIC beschikken of over de
nog meer gespecialiseerde PIC (= Perinatal Intensive Care).
 Een PIC of een P*- functie bestaat uit een NIC en een MIC (= Maternal
Intensive Care) en biedt intensieve zorg voor moeder en kind.

P*- FUNCTIE



MIC NIC

è Is dus een ziekenhuis met een MIC + NIC.
è Heeft een samenwerkingsakkoord met andere ziekenhuizen om
toestand moeder en kind te kunnen bevorderen en
ondersteunen.
è Perifeer ziekenhuis: intra- uterien transport naar MIC want MIC
+ NIC heeft een betere uitkomst voor moeder en kind.
- N*
 Elk ziekenhuis met een materniteit moet over een N* beschikken, bestemd voor
gespecialiseerde, niet- invasieve neonatale zorg.
 Als de N* geïntegreerd is in de NIC, moeten beide te onderscheiden zijn.
 Het diensthoofd van de N* = een geneesheer- specialist pediatrie/ neonatologie
+ een samenwerkingsverband met NIC moet bestaan.
 De verpleegkundige leiding berust op een gegradueerde hoofdverpleegkundige,
gespecialiseerd in de pediatrie of bij een vroedvrouw.
o Beiden moeten ervaring hebben in de neonatologie.



1

, o De functie kan gecombineerd worden met de functie van
hoofdverpleegkundige pediatrie of materniteit.
 Er moeten minstens 6 gegradueerde verpleegkundigen of vroedvrouwen met een
bijzondere ervaring in de neonatologie aanwezig zijn.
 Zij zijn prioritair toegewezen aan de N*, die niet gecombineerd mag worden met
toezicht op andere patiënten.
- NIC
 Criteria voor NIC zijn:
o Jaarlijks 50 opnames van pasgeborenen met een gewicht onder de
1.5 kg
o 15% van de opgenomen baby’s moet een gewicht onder de 15.kg
hebben
o 50 opnames met een ventilatie van meer dan 24 uur
o Bij 20% van de opnames moet het gaan om een intra-uterien
transport
o 50% van de patiënten keert terug naar de verwijzende instelling
 Verder moet de afdeling ten minste 15 bedden tellen en moet
uiteraard de nodige onderzoeksapparatuur aanwezig zijn.
 De leiding van de NIC moet in handen zijn van een voltijds
geneesheer- specialist pediatrie/ neonatologie, er moet 24u op 24u
permanentie zijn.
 De gegradueerde hoofdverpleegkundige is pediatrisch of een vroedvrouw.
 In beide gevallen in bijzonder ervaring in de neonatologie noodzakelijk.
 Per bed moeten er 2.5FTE gegradueerde verpleegkundigen zijn, van wie 60%
met een bijzonder ervaringen in de neonatologie.
 Tenslotte moet er één FTE administratieve kracht aanwezig zijn.

1.4 BIJZONDERE BEROEPSTITEL IN DE PEDIATRIE EN NEONATOLOGIE

- In het Belgische staatsblad 13/03/2012 werden erkeninngscriteria gepubliceerd voor
de bijzonder beroepstitel van verpleegkundige gespecialiseerd in de pediatrie en
neonatologie.
- Deze bijzondere beroepstitel is voorbehouden voor gegradueerde verpleegkundigen
(met uitzondering van HBO5) en bachelors in de verpleegkunde.
- Voor het aanvragen van deze beroepstitel dienen de verpleegkundigen een
bijkomende opleiding of specialisatie in de pediatrie en de neonatologie van 900 uren
te doorlopen.

HOOFDSTUK 2: INFORMATIE WINNEN

- Op Neonatologie/ NICU is ene multidisciplinaire aanpak van essentieel belang om
de neonaat optimaal te behandelen en om aan de nadelige gevolgen dan de opname
te beperken.
- De verpleegkundige/ vroedvrouw speelt hierbij een belangrijke rol naast de
behandelende arts, consulterende specialisten, kinesisten,…
- Communicatie tussen deze verschillende disciplines is van essentieel belang.
- De inbreng van de vroedvrouw hierbij is groot.
- De vroedvrouw ziet alle disciplines het meest en op grond van haar deskundigheid
heeft hij/ zij een wezelijke inbreng.



2

,- Het verpleegkundige handelen wordt gekenmerkt door snelle opeenvolgende
verpleegproblemen.
- Net als bij het gebruik van medische apparatuur zijn gewicht en de mate van
onrijpheid belangrijk complicerende factoren boven op de vaak al zich complexe
intensive- care behandelingen.
- EERSTE STAP in het klinisch redeneren is het verzamelen van de gegevens.
 Hieronder verstaat men het opnemen van de gegevens van de patiënt, voor
zover deze belangrijk zijn ten behoeve van de planning van individueel
gerichte verpleegkundige zorg.
 Deze gegevens worden verzameld bij begin en gedurende de hele
opname tot aan het ontslag.
è Zij worden verkregen uit een introductiegesprek met de patiënt/ familie,
eigen observatie, verpleegkundige anamnese, de medische
anamnese en het verpleegdossier.
- Als vroedvrouw is het belangrijk te weten welke weg het kind dat je gaat verzorgen al
heeft afgelegd voor het aan jou werd toevertrouwd om op het op een adequate
manier te verzorgen.
- Met andere woorden het is een continu proces gedurende de ganse opname van de
neonaat.

2.1 HET VERPLEEGDOSSIER

- In het verpleegdossier vinden we de anamnese terug, maar ook het individueel
verpleegplan.
- Dit is belangrijk omdat we met meerdere personen verantwoordelijk zijn voor de zorg
van een baby.
- Het verpleegdossier maakt ons duidelijk welke richtlijnen we moeten volgen voor
onze zorgverlening.
- Verder bevat het ook een duidelijke schriftelijke rapportage, die een goede aanvulling
is bij de mondelinge rapportage, zodat we tot een goede communicatie komen.
 Een goede communicatie is immers de basis voor een systematische planning
van onze zorgverlening.
- Het verpleegdossier bestaat uit verschillende documenten.
- Deze kunnen variëren van dienst tot dienst, maar zullen ongeveer dezelfde gegevens
bevatten.
- Het verpleegdossier kan volgende documenten bevatten:
 Anamnese
 Verpleegplan ( 1 dag of meerdere dagen)
 Orderblad
 Orderblad TPN- en vochtbeleid
 Neonatologische biometrie
 Classificatie van de pasgeborene
volgens intra- uteriene groei




3

, 2.1.1 ANAMNESE

2.1.1.1 INDENTIFICATIEGEGEVENS
- Deze gegevens zijn belangrijk voor een correcte identificatie:
 Naam en voornaam van de baby
 Adres
 Geboortedatum
 Opnamedatum en opname- uur
 Geslacht
 Mutualiteit
 Naam behandelende geneesheer
 Naam huisarts
 Telefoonnummer ouders
 Identificatienummer
 Box, bedje/ incubator
 Identificatiegegevens van de moeder

2.1.1.2 REDEN VAN OPNAME EN DIAGNOSE
- Er zijn verschillende redenen van opname.
- Deze kan gelijk zijn of verschillen van de diagnose.
- Als de baby bv. een prematuur is van 34 weken zwangerschap kan dit ook de
diagnose zijn als dit de enige reden van opname is. Heeft de baby echter koorts kan
de diagnose een bepaalde infectie zijn.
- De baby zou bv. ook kunnen opgenomen zijn met ademhalingsproblemen en lage
zuurstofsaturaties en gediagnosticeerd worden met een bepaalde hartafwijking.
- Ook de redenen van geboorte kunnen hier genoteerd worden.
 De baby kan om verschillende redenen geboren worden.
 Deze kunnen een maternele of foetale oorzaak hebben.
 Enkele vb. zijn: PROM, infectie bij moeder met vroegtijdige contracties,
placenta- insufficiëntie en HELLP- syndroom, ernstige IUGR.

2.1.1.3 GEGEVENS OVER ZWANGERSCHAP EN BEVALLING

GEBOORTEDATUM EN – UUR EN VERMOEDELIJKE BEVALLINGSDATUM, DUUR ZWANGERSCHAP

- Dit geeft reeds een indicatie over de rijpheid van de baby en de mogelijk te
verwachten problemen, die dit met zich mee kan brengen.
- Een baby van 32 weken bijvoorbeeld zal waarschijnlijk geen al te grote problemen
meer hebben en zal waarschijnlijk al voeding via het maagdarmstelsel krijgen, maar
zal nog niet zelf kunnen drinken, omdat de coördinatie tussen zuigen, slikken en
ademen nog niet aanwezig is.

GEWICHT, LENGTE EN SCHEDELOMTREK

- Met dit gegeven kunnen we nagaan of de baby zijn normale gewicht heeft voor deze
leeftijd.
- Alle baby’s worden vlak na de geboorte of bij opname op de neonatologie gewogen,
hoe klein ze ook zijn.
- Dit is vooral van belang voor de dokters om de juiste dosis van de toe te dienen
medicatie en vochthoeveelheid te berekenen.


4