BASISBEGRIPPEN VAN RECHT
LES 1
WAT IS “RECHT”?
Er zijn veel definities van “recht”, er staan er veel in het boek afgedrukt
van allemaal verschillende auteurs die allemaal een beetje verschillende
klemtonen leggen.
Maar er zijn toch een aantal elementen die steeds terugkomen in die
doctrinale definities van wat is recht uiteindelijk. Dat is natuurlijk niet de
kern van de cursus maar het is toch wel van belang om een aantal
klemtonen te kunnen leggen.
RECHT – CENTRALE ELEMENTEN
Een geheel van gedragsregelen…
- bevel of verbod, van verschillende intensiteit
- dwingende of aanvullende regels
In een rechtspositivistische benadering van het recht, zien we het recht
eigenlijk als een geheel van regels. En die regels kunnen ofwel een bevel
of een verbod formuleren. Je moet iets doen (een verplichting), je mag
iets niet doen (heel het strafrecht bijvoorbeeld staat vol bevelen of
verboden. In die zin dat je bepaalde misdrijven niet moogt plegen want als
je ze pleegt dan word je daarvoor bestraft.)
, Van een verschillende intensiteit. Wat bedoel ik daarmee? Je moet heel
goed zien dat
rechtsregels een verschillende intensiteit kunnen hebben. Je hebt
rechtsregels die op iedereen van toepassing zijn (bijvoorbeeld het
strafrecht geldt voor u en ik.) Maar de regels die we zullen zien inzake het
primair stelsel binnen het huwelijk, de rechten en verplichtingen van
echtgenoten ja, die zijn natuurlijk alleen maar van toepassing op
mensen die een huwelijk zijn aangegaan. De regels inzake de koop-
verkoop zullen van aanvullend recht zijn dan.
Dus dat is dan het onderscheid tussen dwingende en aanvullende regels.
Dus de scoop van wie behoort tot het personeel toepassingsgebied van
een regel (dat is het eerste streepje), dat kan heel verschillend zijn. Een
regel kan op heel veel mensen van toepassing zijn of op een klein stukje
van de particulier.
Rechtsregels kunnen dwingend zijn of aanvullend zijn of super dwingend
dat ze zelfs de openbare orde raken.
Dus we hebben eigenlijk een gradatie in de rechtsregels.
Je hebt rechtsregels die van aanvullend recht zijn, pas op ze staan
allemaal in de wet he! Ze staan allemaal in de wet bijvoorbeeld de regels
van de koop-verkoop die zijn van aanvullend recht dat wil zeggen dat
is recht dat in het wetboek staat, maar als je iets anders wil
overeenkomen, dan kan je daar vanaf wijken. En als je ervan afwijkt, dan
primeert uw afwijkende regeling. Dat zijn de regels van aanvullend recht
(we komen daar later nog op terug).
Aanvullend recht is eigenlijk het minst dwingende.
Dwingend recht is al dwingender.
En van openbare orde dat zou je als super dwingend recht kunnen
omschrijven. Dat is zodanig essentieel dat je daar helemaal niet van
moogt afwijken. En elke afwijking daarvan zal leiden tot de absolute
nietigheid (gaan we later zien).
Dus er is wel degelijk een gradatie in die rechtsregels. Ze wegen niet
allemaal even zwaar. En ze zijn ook niet op iedereen van toepassing, dat is
afhankelijk van geval tot geval.
RECHT – CENTRALE ELEMENTEN
… met een institutioneel en begripsmatig kader…
voor de formulering, toepassing en afdwinging van de gedragsregels
LES 1
WAT IS “RECHT”?
Er zijn veel definities van “recht”, er staan er veel in het boek afgedrukt
van allemaal verschillende auteurs die allemaal een beetje verschillende
klemtonen leggen.
Maar er zijn toch een aantal elementen die steeds terugkomen in die
doctrinale definities van wat is recht uiteindelijk. Dat is natuurlijk niet de
kern van de cursus maar het is toch wel van belang om een aantal
klemtonen te kunnen leggen.
RECHT – CENTRALE ELEMENTEN
Een geheel van gedragsregelen…
- bevel of verbod, van verschillende intensiteit
- dwingende of aanvullende regels
In een rechtspositivistische benadering van het recht, zien we het recht
eigenlijk als een geheel van regels. En die regels kunnen ofwel een bevel
of een verbod formuleren. Je moet iets doen (een verplichting), je mag
iets niet doen (heel het strafrecht bijvoorbeeld staat vol bevelen of
verboden. In die zin dat je bepaalde misdrijven niet moogt plegen want als
je ze pleegt dan word je daarvoor bestraft.)
, Van een verschillende intensiteit. Wat bedoel ik daarmee? Je moet heel
goed zien dat
rechtsregels een verschillende intensiteit kunnen hebben. Je hebt
rechtsregels die op iedereen van toepassing zijn (bijvoorbeeld het
strafrecht geldt voor u en ik.) Maar de regels die we zullen zien inzake het
primair stelsel binnen het huwelijk, de rechten en verplichtingen van
echtgenoten ja, die zijn natuurlijk alleen maar van toepassing op
mensen die een huwelijk zijn aangegaan. De regels inzake de koop-
verkoop zullen van aanvullend recht zijn dan.
Dus dat is dan het onderscheid tussen dwingende en aanvullende regels.
Dus de scoop van wie behoort tot het personeel toepassingsgebied van
een regel (dat is het eerste streepje), dat kan heel verschillend zijn. Een
regel kan op heel veel mensen van toepassing zijn of op een klein stukje
van de particulier.
Rechtsregels kunnen dwingend zijn of aanvullend zijn of super dwingend
dat ze zelfs de openbare orde raken.
Dus we hebben eigenlijk een gradatie in de rechtsregels.
Je hebt rechtsregels die van aanvullend recht zijn, pas op ze staan
allemaal in de wet he! Ze staan allemaal in de wet bijvoorbeeld de regels
van de koop-verkoop die zijn van aanvullend recht dat wil zeggen dat
is recht dat in het wetboek staat, maar als je iets anders wil
overeenkomen, dan kan je daar vanaf wijken. En als je ervan afwijkt, dan
primeert uw afwijkende regeling. Dat zijn de regels van aanvullend recht
(we komen daar later nog op terug).
Aanvullend recht is eigenlijk het minst dwingende.
Dwingend recht is al dwingender.
En van openbare orde dat zou je als super dwingend recht kunnen
omschrijven. Dat is zodanig essentieel dat je daar helemaal niet van
moogt afwijken. En elke afwijking daarvan zal leiden tot de absolute
nietigheid (gaan we later zien).
Dus er is wel degelijk een gradatie in die rechtsregels. Ze wegen niet
allemaal even zwaar. En ze zijn ook niet op iedereen van toepassing, dat is
afhankelijk van geval tot geval.
RECHT – CENTRALE ELEMENTEN
… met een institutioneel en begripsmatig kader…
voor de formulering, toepassing en afdwinging van de gedragsregels
