Hoofdstuk 6: Ontwikkeling van
fysiek prestatievermogen
1 VROEG-MOTORISCHE ONTWIKKELING
Motorische ontwikkeling van pasgeborene tot jonge kind
Proces waarbij kleine kinderen zich bewegingspatronen en skills eigen maken
Bereist de interactie van:
o Neuromusculaire maturatie
o Groei en maturatie van het kind (gestalte, spier/vetmassa) → lichamelijke ontwikkeling
o Blijvende effecten van bewegingservaring
Basis-bewegingspatroon: onderliggende bewegingen noodzakelijk voor het uitvoeren van een skill
(VB: huppelen)
Skill – motorische vaardigheden: baseert zich op bewegingspatronen, maar accent ligt op nauwkeurigheid van
uitvoering, precisie, bewegingseconomie → kwaliteitseisen (VB: lay-up heeft het basis-patroon ‘huppelen’)
Classificaties:
o Fijn-motoriek en grootmotoriek:
Fijn: manipulatief (oog-hand, accuraat, lateraliteit: L-R)
Groot: gehele lichaam, waaronder locomotorische bewegingen (verplaatsen)
Gemende bewegingen
o Fundamentele bewegingspatronen:
Elementaire patronen: locomotorisch, niet-locomotorisch – manipulatief – spraak
Motorisch proces en product
o Proces: omschrijving van technische componenten, (bio)mechanisch principe → bepaalt hoe een
bepaalde beweging er gaat uitzien
o Product: bewegingsresultaat van het motorisch proces (in m; sec; …)
o Gecorreleerd; tijdens groei en oefening verbeteren proces en product (motivatie, stimulatie)
o VB: verspringen
Proces: beweging van armen-benen-romp tegen over elkaar om de sprong correct uit te voeren
Product: de gesprongen afstand die gemeten kan worden in m/cm
Reflex: prikkel → bewegingsrespons
o De doelbewuste gecontroleerde bewegingen kunnen verder gebruikt worden om een meer specifieke
skill te leren
o Individuele en intra-individuele variatie (omgeving/gedrag)
o Afwezige/ blijvende reflexen → pathologieën
o Verschillende theorieën over de rol van reflexmatig bewegen in later doelbewust bewegen
, o Primitieve reflexen
(Wanneer een baby te vroeg geboren wordt kan het zijn dat sommige reflexen onvoldoende ontwikkeld
zijn)
Palmar grasp reflex Galant reflex
11 w. pre. – 2-4 m. post 20 w. pre – 3-9 m. post
Wanneer er een prikkel in wordt Door over de zijkant van het lichaam
gegeven in de handpalm van de baby, te strelen gaat de baby samentrek
gaat deze als automatische reflex de reactie vertonen naar de kant van de
hand sluiten en tot een vuist ballen. aanraking.
→ De baby moet een kwart draai
maken in het geboortekanaal
Moro- startle reflex Rooting & suck reflex
(visueel, auditief, vestibulair) 24-28 w. pre – 3-4 m. post
8-9 w. pre – 16 w. post
Wanneer er een prikkel
Wanneer de steun in de nek wordt gegeven op de wang,
van een baby wordt losgelaten gaat de baby zijn mond naar
(waardoor het valt), gaat het de prikkel toe bewegen
de armen spreiden en huilen → Voedingsgerelateerd
waarna het vervolgens de
armen terug naar het lichaam
buigt.
o Posturale reflexen
(Na primitieve reflexen)
Asymmetrische tonische nekreflex (TNR) Landau reflex
18 w. pre – 6-8 m. tot 5,5 jr. post. 4-6 w. post – 3-3,5 jr. post
Wanneer het hoofd van een baby in Wanneer er steun wordt
ruglig draait naar een kant, gaat hij gegeven onderaan de
de ledematen langs die kant buik, gaat de baby
strekken. De ledematen aan de reflexmatig het hoofd, de
tegenovergestelde kant gaan armen en de benen
plooien. heffen.
Tonic labyrinthine reflex (TLR) Head righting reflexes
flexie (pre.)/extensie (post.) – 3-4 m./3 m.-3,5 jr. 2-3 m. post – LIFE
Wanneer de kin naar de Het hoofd tracht boven
borstkas wordt gebracht → het zwaartepunt
knieën, heupen en armen gehouden te worden.
buigen
→ volledige flexie
Wanneer nek overtrekt wordt
→ rug en benen strekken
→ volledige extensie
fysiek prestatievermogen
1 VROEG-MOTORISCHE ONTWIKKELING
Motorische ontwikkeling van pasgeborene tot jonge kind
Proces waarbij kleine kinderen zich bewegingspatronen en skills eigen maken
Bereist de interactie van:
o Neuromusculaire maturatie
o Groei en maturatie van het kind (gestalte, spier/vetmassa) → lichamelijke ontwikkeling
o Blijvende effecten van bewegingservaring
Basis-bewegingspatroon: onderliggende bewegingen noodzakelijk voor het uitvoeren van een skill
(VB: huppelen)
Skill – motorische vaardigheden: baseert zich op bewegingspatronen, maar accent ligt op nauwkeurigheid van
uitvoering, precisie, bewegingseconomie → kwaliteitseisen (VB: lay-up heeft het basis-patroon ‘huppelen’)
Classificaties:
o Fijn-motoriek en grootmotoriek:
Fijn: manipulatief (oog-hand, accuraat, lateraliteit: L-R)
Groot: gehele lichaam, waaronder locomotorische bewegingen (verplaatsen)
Gemende bewegingen
o Fundamentele bewegingspatronen:
Elementaire patronen: locomotorisch, niet-locomotorisch – manipulatief – spraak
Motorisch proces en product
o Proces: omschrijving van technische componenten, (bio)mechanisch principe → bepaalt hoe een
bepaalde beweging er gaat uitzien
o Product: bewegingsresultaat van het motorisch proces (in m; sec; …)
o Gecorreleerd; tijdens groei en oefening verbeteren proces en product (motivatie, stimulatie)
o VB: verspringen
Proces: beweging van armen-benen-romp tegen over elkaar om de sprong correct uit te voeren
Product: de gesprongen afstand die gemeten kan worden in m/cm
Reflex: prikkel → bewegingsrespons
o De doelbewuste gecontroleerde bewegingen kunnen verder gebruikt worden om een meer specifieke
skill te leren
o Individuele en intra-individuele variatie (omgeving/gedrag)
o Afwezige/ blijvende reflexen → pathologieën
o Verschillende theorieën over de rol van reflexmatig bewegen in later doelbewust bewegen
, o Primitieve reflexen
(Wanneer een baby te vroeg geboren wordt kan het zijn dat sommige reflexen onvoldoende ontwikkeld
zijn)
Palmar grasp reflex Galant reflex
11 w. pre. – 2-4 m. post 20 w. pre – 3-9 m. post
Wanneer er een prikkel in wordt Door over de zijkant van het lichaam
gegeven in de handpalm van de baby, te strelen gaat de baby samentrek
gaat deze als automatische reflex de reactie vertonen naar de kant van de
hand sluiten en tot een vuist ballen. aanraking.
→ De baby moet een kwart draai
maken in het geboortekanaal
Moro- startle reflex Rooting & suck reflex
(visueel, auditief, vestibulair) 24-28 w. pre – 3-4 m. post
8-9 w. pre – 16 w. post
Wanneer er een prikkel
Wanneer de steun in de nek wordt gegeven op de wang,
van een baby wordt losgelaten gaat de baby zijn mond naar
(waardoor het valt), gaat het de prikkel toe bewegen
de armen spreiden en huilen → Voedingsgerelateerd
waarna het vervolgens de
armen terug naar het lichaam
buigt.
o Posturale reflexen
(Na primitieve reflexen)
Asymmetrische tonische nekreflex (TNR) Landau reflex
18 w. pre – 6-8 m. tot 5,5 jr. post. 4-6 w. post – 3-3,5 jr. post
Wanneer het hoofd van een baby in Wanneer er steun wordt
ruglig draait naar een kant, gaat hij gegeven onderaan de
de ledematen langs die kant buik, gaat de baby
strekken. De ledematen aan de reflexmatig het hoofd, de
tegenovergestelde kant gaan armen en de benen
plooien. heffen.
Tonic labyrinthine reflex (TLR) Head righting reflexes
flexie (pre.)/extensie (post.) – 3-4 m./3 m.-3,5 jr. 2-3 m. post – LIFE
Wanneer de kin naar de Het hoofd tracht boven
borstkas wordt gebracht → het zwaartepunt
knieën, heupen en armen gehouden te worden.
buigen
→ volledige flexie
Wanneer nek overtrekt wordt
→ rug en benen strekken
→ volledige extensie
