ORGANISATIE EN MECHANICA VAN HET
RESPIRATOIR SYSTEEM (STATISCH-DYNAMISCH)
DEFINITIE VAN RESPIRATOIR SYSTEEM (niet voor examen)
• “Externe Ademhaling” is de uitwisseling van O2 en CO2 tussen de atmosfeer en de
mitochondria. In de mitochondria vindt dan het proces van “interne ademhaling”
plaats (oxidatieve fosforylatie)
• Hierbij maakt het menselijk lichaam gebruik van een aantal belangrijke processen
– Diffusie (over korte afstanden): passief transport via concentratiegradiënten
– Convectie (over langere afstanden): het vervoer van de gassen/bloed in bulk
via gesofisticeerde pomp en transportsystemen
Organisatie van het respiratoir systeem
Tekening geen examenleerstof
Geheel van heel de cursus
O2 naar longen door pompsysteem
-> lucht in bloed (gas oplossen in vloeistof -
> zuurstof en CO2 worden naar cellen
gebracht en daar uitgewisseld.
Zuurstoftransportcascade
150 is de hoeveelheid lucht die je inademt, je moet een
genoeg hoge zuurstofgehalte hebben zodat je genoeg kan
geven aan mitochondriën omdat de concentratie van
zuurstof in je lichaam daalt (lichaam moet zorgen dat deze
trappen niet te groot zijn)
→ Bij grotere trappen gaan mensen ziek w, er is niet genoeg
zuurstof in weefsels
21% zuurstof in lucht
Bij normale luchtdruk (760mHg) heb je 159mHg zuurstof
,Gasmengsels, hoe zat dat nu weer?
• In een mengsel van gassen heeft elk gas een partiële druk. Dit is
de druk van het mengsel dat afkomstig is van dit gas. Dit is de
druk die er zou heersen als je alle andere gasmoleculen wegneemt
• Volgens de ideale gaswet is de partiele druk evenredig met de
“molaire fractie” van dat gas in het mengsel: PZ = Xz . Ptot
• Volgens de Wet van Dalton is de totale druk van een gasmensel
de som van hun individuele partiële drukken
Hoe zat dat nu weer wanneer gassen oplossen in
een vloeistof, zoals bloed?
• De partiële drukken die gebruikt worden om een concentratie van een gas in een
gasmengsel weer te geven, kunnen ook gebruikt worden wanneer dit gas oplost in een
vloeistof, zoals plasma.
• De wet van Henry stelt dat de concentratie van O2 en CO2 opgelost in water
proportioneel is aan de partiële druk in the gasfase:
• (O2)dis = S x PO2 (S is de oplosbaarheidsconstante)
• Kliniek: bloedgaswaarden: zelfs al is er geen gasfase in evenwicht met het bloedstaal,
toch wordt de concentratie zuurstof en CO2 uitgedrukt met partiële drukken. Dit zijn de
partieel drukken waarmee het bloedstal zou moeten equilibreren om deze bepaalde
concentratie aan zuurstof in het staal te bekomen
Druk van zuurstof in vloeistof tot evenwicht situatie -> druk van bloed = hvl zuurstof dat
opgelost is in bloed (onder vacuüm)
→PO2 mag je gebruiken bij bloed
Geen leerstof wel begrijpen
Vochtige lucht versus droge lucht
• Bij 37°C zal water zich ook in een dampfase
bevinden en zelf een partiële druk aannemen
• Deze dampspanning voor water voldoet niet aan
de ideale gaswetten (tegelijk gas en vloeistof-fase)
en moet voor gecorrigeerd worden wanneer de
lucht bevochtigd wordt in ons respiratoir systeem
Bij het inademen van lucht zal deze damp worden en zelf
een druk hebben
47mmHg = lucht w gesatureerd met water
Patm = 760mmHg -> 21% = 159mmHg
In lichaam: Patm = 760mmHg -> 21% = 150mmHg (geen
21% nemen omdat je darm moet aftrekken, damp is geen
gas maar een fase) -> waterdampspanning mag je niet
gebruiken om partiële drukken t e berekenen.
→ Door vochtigen van de lucht die je inadem is er een
daling van PO2, dam neemt meer plaats in.
,De geleidende luchtwegen
Wanneer er genoeg vertakkingen zijn gaat
uitwisseling plaatsvinden.
De alveool: de functionele unit
• 300 000 000 in de longen
• Totale oppervlakte 50 – 100 m2
Door vertakkingen heb je veel oppervlakte, veel oppervlakte
nodig om aan genoeg uitwisseling te kunnen doen.
Dubbele bloedsvoorziening
Krijgen zuurstofarm bloed van rechter ventrikel ->
zuurstofwisseling in longen -> geven zuurstofrijk bloed aan linker
atrium
Longen moeten zelf ook zuurstofrijk bloed nodig krijgen om te
kunnen overleven
Het respiratoire systeem: meer dan alleen maar
ademhaling
• Geurzin
• Processen van ingeademde lucht
– Verwarmen: oplosbaarheid (luchtbellen)
– Bevochtigen
– Filteren
• Bloedreservoir voor het linker hart (440 ml)
• “Filteren” van het bloed
• Metabole functies
Bij het inademen wordt lucht verwarmt als beschermingsbarrière
tegen vreemde stoffen van de omgeving
, STATISCHE EIGENSCHAPPEN VAN DE LONG
• De fysische eigenschappen van de long, luchtwegen en thoraxwand
• Beschrijft hoe het lichaam een verandering in longvolume teweegbrengt (= convectie)
• Statische eigenschappen: de fysische eigenschappen wanneer er geen lucht stroomt
• Dynamische eigenschappen: fysische eigenschappen wanneer er wel lucht stroomt
Balans tussen long en thoraxwand
Energie is nodig om te inademen maar niet
uitademen
Inademen = actief proces
Uitademen = passief proces
→ Longen hebben de neiging om plat te
vallen
Borst, thoraxwand werkt omgekeerd (wil altijd zo
groot mogelijk)
De intrapleurale ruimte
• De long heeft de neiging om plat te vallen in rust
• De thoraxwand heeft de neiging om uit te zetten in rust.
• De inwaarts gerichte krachten zijn bij rust in evenwicht met de
uitwaarts gerichte krachten.
• Ruimte tussen long en thoraxwand: intrapleurale ruimte (afgelijnd
door viscerale en parietale pleura); een virtuele ruimte
• Intrapleurale druk PIP is “negatief” ten opzichte van atmosfeer
• In de respiratoire fysiologie worden drukken weergegeven ten opzichte
van atmosferische druk (gelijk aan “nul”)
• De eenheid voor drukken betreffende ventilatie en luchtwegdruk is
cmH2O (mmHg wordt gebruikt voor intravasculaire bloeddrukken en
concentraties gassen)
Er ontstaat een negatieve druk in de ruimte tussen thorax en long = intrapleurale druk (Pip) =
-5 cmH2O
Als de vacuum w opgegeven gaat lucht naar binnen worden aangezoen waardoor je long gaat
platvallen = klaplong
Pb = 760 mmHg -> gaan we = 0 gebruiken om makkelijker te rekenen
→ Niet in mmHg maar in cmH2O
• De PIP is negatief tov de atmosferische druk
• De PIP is niet overal gelijk = gradiënt van apex naar basis
(zwaartekracht)
• In rust is de PA altijd gelijk aan PB en dus altijd 0
• Gemiddelde PIP is -5 cmH2O
Van boven zijn er meer trekkrachten (meer neg) en van onder zijn er meer
drukkrachten (minder neg)
RESPIRATOIR SYSTEEM (STATISCH-DYNAMISCH)
DEFINITIE VAN RESPIRATOIR SYSTEEM (niet voor examen)
• “Externe Ademhaling” is de uitwisseling van O2 en CO2 tussen de atmosfeer en de
mitochondria. In de mitochondria vindt dan het proces van “interne ademhaling”
plaats (oxidatieve fosforylatie)
• Hierbij maakt het menselijk lichaam gebruik van een aantal belangrijke processen
– Diffusie (over korte afstanden): passief transport via concentratiegradiënten
– Convectie (over langere afstanden): het vervoer van de gassen/bloed in bulk
via gesofisticeerde pomp en transportsystemen
Organisatie van het respiratoir systeem
Tekening geen examenleerstof
Geheel van heel de cursus
O2 naar longen door pompsysteem
-> lucht in bloed (gas oplossen in vloeistof -
> zuurstof en CO2 worden naar cellen
gebracht en daar uitgewisseld.
Zuurstoftransportcascade
150 is de hoeveelheid lucht die je inademt, je moet een
genoeg hoge zuurstofgehalte hebben zodat je genoeg kan
geven aan mitochondriën omdat de concentratie van
zuurstof in je lichaam daalt (lichaam moet zorgen dat deze
trappen niet te groot zijn)
→ Bij grotere trappen gaan mensen ziek w, er is niet genoeg
zuurstof in weefsels
21% zuurstof in lucht
Bij normale luchtdruk (760mHg) heb je 159mHg zuurstof
,Gasmengsels, hoe zat dat nu weer?
• In een mengsel van gassen heeft elk gas een partiële druk. Dit is
de druk van het mengsel dat afkomstig is van dit gas. Dit is de
druk die er zou heersen als je alle andere gasmoleculen wegneemt
• Volgens de ideale gaswet is de partiele druk evenredig met de
“molaire fractie” van dat gas in het mengsel: PZ = Xz . Ptot
• Volgens de Wet van Dalton is de totale druk van een gasmensel
de som van hun individuele partiële drukken
Hoe zat dat nu weer wanneer gassen oplossen in
een vloeistof, zoals bloed?
• De partiële drukken die gebruikt worden om een concentratie van een gas in een
gasmengsel weer te geven, kunnen ook gebruikt worden wanneer dit gas oplost in een
vloeistof, zoals plasma.
• De wet van Henry stelt dat de concentratie van O2 en CO2 opgelost in water
proportioneel is aan de partiële druk in the gasfase:
• (O2)dis = S x PO2 (S is de oplosbaarheidsconstante)
• Kliniek: bloedgaswaarden: zelfs al is er geen gasfase in evenwicht met het bloedstaal,
toch wordt de concentratie zuurstof en CO2 uitgedrukt met partiële drukken. Dit zijn de
partieel drukken waarmee het bloedstal zou moeten equilibreren om deze bepaalde
concentratie aan zuurstof in het staal te bekomen
Druk van zuurstof in vloeistof tot evenwicht situatie -> druk van bloed = hvl zuurstof dat
opgelost is in bloed (onder vacuüm)
→PO2 mag je gebruiken bij bloed
Geen leerstof wel begrijpen
Vochtige lucht versus droge lucht
• Bij 37°C zal water zich ook in een dampfase
bevinden en zelf een partiële druk aannemen
• Deze dampspanning voor water voldoet niet aan
de ideale gaswetten (tegelijk gas en vloeistof-fase)
en moet voor gecorrigeerd worden wanneer de
lucht bevochtigd wordt in ons respiratoir systeem
Bij het inademen van lucht zal deze damp worden en zelf
een druk hebben
47mmHg = lucht w gesatureerd met water
Patm = 760mmHg -> 21% = 159mmHg
In lichaam: Patm = 760mmHg -> 21% = 150mmHg (geen
21% nemen omdat je darm moet aftrekken, damp is geen
gas maar een fase) -> waterdampspanning mag je niet
gebruiken om partiële drukken t e berekenen.
→ Door vochtigen van de lucht die je inadem is er een
daling van PO2, dam neemt meer plaats in.
,De geleidende luchtwegen
Wanneer er genoeg vertakkingen zijn gaat
uitwisseling plaatsvinden.
De alveool: de functionele unit
• 300 000 000 in de longen
• Totale oppervlakte 50 – 100 m2
Door vertakkingen heb je veel oppervlakte, veel oppervlakte
nodig om aan genoeg uitwisseling te kunnen doen.
Dubbele bloedsvoorziening
Krijgen zuurstofarm bloed van rechter ventrikel ->
zuurstofwisseling in longen -> geven zuurstofrijk bloed aan linker
atrium
Longen moeten zelf ook zuurstofrijk bloed nodig krijgen om te
kunnen overleven
Het respiratoire systeem: meer dan alleen maar
ademhaling
• Geurzin
• Processen van ingeademde lucht
– Verwarmen: oplosbaarheid (luchtbellen)
– Bevochtigen
– Filteren
• Bloedreservoir voor het linker hart (440 ml)
• “Filteren” van het bloed
• Metabole functies
Bij het inademen wordt lucht verwarmt als beschermingsbarrière
tegen vreemde stoffen van de omgeving
, STATISCHE EIGENSCHAPPEN VAN DE LONG
• De fysische eigenschappen van de long, luchtwegen en thoraxwand
• Beschrijft hoe het lichaam een verandering in longvolume teweegbrengt (= convectie)
• Statische eigenschappen: de fysische eigenschappen wanneer er geen lucht stroomt
• Dynamische eigenschappen: fysische eigenschappen wanneer er wel lucht stroomt
Balans tussen long en thoraxwand
Energie is nodig om te inademen maar niet
uitademen
Inademen = actief proces
Uitademen = passief proces
→ Longen hebben de neiging om plat te
vallen
Borst, thoraxwand werkt omgekeerd (wil altijd zo
groot mogelijk)
De intrapleurale ruimte
• De long heeft de neiging om plat te vallen in rust
• De thoraxwand heeft de neiging om uit te zetten in rust.
• De inwaarts gerichte krachten zijn bij rust in evenwicht met de
uitwaarts gerichte krachten.
• Ruimte tussen long en thoraxwand: intrapleurale ruimte (afgelijnd
door viscerale en parietale pleura); een virtuele ruimte
• Intrapleurale druk PIP is “negatief” ten opzichte van atmosfeer
• In de respiratoire fysiologie worden drukken weergegeven ten opzichte
van atmosferische druk (gelijk aan “nul”)
• De eenheid voor drukken betreffende ventilatie en luchtwegdruk is
cmH2O (mmHg wordt gebruikt voor intravasculaire bloeddrukken en
concentraties gassen)
Er ontstaat een negatieve druk in de ruimte tussen thorax en long = intrapleurale druk (Pip) =
-5 cmH2O
Als de vacuum w opgegeven gaat lucht naar binnen worden aangezoen waardoor je long gaat
platvallen = klaplong
Pb = 760 mmHg -> gaan we = 0 gebruiken om makkelijker te rekenen
→ Niet in mmHg maar in cmH2O
• De PIP is negatief tov de atmosferische druk
• De PIP is niet overal gelijk = gradiënt van apex naar basis
(zwaartekracht)
• In rust is de PA altijd gelijk aan PB en dus altijd 0
• Gemiddelde PIP is -5 cmH2O
Van boven zijn er meer trekkrachten (meer neg) en van onder zijn er meer
drukkrachten (minder neg)
