2.1
Het ontstaan van de Alpen
Op de plek waar nu de Alpen liggen, lag 100 miljoen jaar geleden een enorme tropische
zee. Lagen van dode resten van planten en dieren in deze zee veranderden in
sedimentgesteenten.
Door endogene krachten zijn breuken in de aardkorst ontstaan. De schollen of platen die
hierdoor zijn ontstaan bewegen. Ze kunnen uit elkaar bewegen, langs elkaar glijden en
op elkaar botsen. Bij het botsen ontstaan gebergten.
Ongeveer 80 miljoen jaar geleden begon de Afrikaanse plaat naar het noorden te bewegen.
De sedimentgesteenten van de tropische zeebodem plooiden en braken. Zo’n 30 miljoen
jaar geleden werden ze tegen Europa aan geduwd. Afrika schoof over de lagen heen.
Hierbij ontstonden de Alpen. De Alpen zijn een voorbeeld van een plooiingsgebergte.
Door hoge druk en temperatuur is de kalksteen waaruit de Alpen deels bestaan veranderd in
marmer. Dit heet een metamorf gesteente
Verwering
De Alpen zijn een jong gebergte. Deze gebergten zijn hoog en hebben steile hellingen,
spitse bergtoppen en diepe dalen.
Jonge gebergten worden afgebroken door exogene krachten. Door verwering valt het
gesteente uiteen. Het puin dat bij verwering ontstaat, heet verweringsmateriaal.
Kenmerkend: het materiaal blijft op de plek liggen.
Erosie
Het verweringsmateriaal werd verder vervoerd door gletsjers, rivieren, de zee of de wind.
Tijdens dit transport vindt erosie, verdere afbraak van het landschap, plaats.
Als het meegevoerde materiaal ergens wordt neergelegd, is er sprake van sedimentatie.
sedimentatie: afzetting van materiaal dat is meegenomen door water, wind of ijs
sediment: meegevoerd zand- en kleideeltjes die bezinken. heet ook afzettingsmateriaal
sediment gesteente: gesteente dat is ontstaan uit materiaal dat is aangevoerd door ijs, water
en wind
endogene: kracht die de aardkost van binnen uit veranderd
exogene: kracht die de aardkorst vanaf buitenaf veranderd
plooiingsgebergte: gebergte dat is ontstaan door plooiing van stukken van de aardkorst
metamorf: stollings- of afzettingsgesteente dat onder invloed van hogedruk en/of hoge
temperatuur andere eigenschappen heeft gekregen
verwering:het uiteenvallen van gesteente onder invloed van weer en plantengroei
verweringsmateriaal: puin dat ontstaat bij verwering
erosie: het uitschuren en afschuren van hard gesteente door met verweringsmateriaal
geladen water, ijs of wind
Het ontstaan van de Alpen
Op de plek waar nu de Alpen liggen, lag 100 miljoen jaar geleden een enorme tropische
zee. Lagen van dode resten van planten en dieren in deze zee veranderden in
sedimentgesteenten.
Door endogene krachten zijn breuken in de aardkorst ontstaan. De schollen of platen die
hierdoor zijn ontstaan bewegen. Ze kunnen uit elkaar bewegen, langs elkaar glijden en
op elkaar botsen. Bij het botsen ontstaan gebergten.
Ongeveer 80 miljoen jaar geleden begon de Afrikaanse plaat naar het noorden te bewegen.
De sedimentgesteenten van de tropische zeebodem plooiden en braken. Zo’n 30 miljoen
jaar geleden werden ze tegen Europa aan geduwd. Afrika schoof over de lagen heen.
Hierbij ontstonden de Alpen. De Alpen zijn een voorbeeld van een plooiingsgebergte.
Door hoge druk en temperatuur is de kalksteen waaruit de Alpen deels bestaan veranderd in
marmer. Dit heet een metamorf gesteente
Verwering
De Alpen zijn een jong gebergte. Deze gebergten zijn hoog en hebben steile hellingen,
spitse bergtoppen en diepe dalen.
Jonge gebergten worden afgebroken door exogene krachten. Door verwering valt het
gesteente uiteen. Het puin dat bij verwering ontstaat, heet verweringsmateriaal.
Kenmerkend: het materiaal blijft op de plek liggen.
Erosie
Het verweringsmateriaal werd verder vervoerd door gletsjers, rivieren, de zee of de wind.
Tijdens dit transport vindt erosie, verdere afbraak van het landschap, plaats.
Als het meegevoerde materiaal ergens wordt neergelegd, is er sprake van sedimentatie.
sedimentatie: afzetting van materiaal dat is meegenomen door water, wind of ijs
sediment: meegevoerd zand- en kleideeltjes die bezinken. heet ook afzettingsmateriaal
sediment gesteente: gesteente dat is ontstaan uit materiaal dat is aangevoerd door ijs, water
en wind
endogene: kracht die de aardkost van binnen uit veranderd
exogene: kracht die de aardkorst vanaf buitenaf veranderd
plooiingsgebergte: gebergte dat is ontstaan door plooiing van stukken van de aardkorst
metamorf: stollings- of afzettingsgesteente dat onder invloed van hogedruk en/of hoge
temperatuur andere eigenschappen heeft gekregen
verwering:het uiteenvallen van gesteente onder invloed van weer en plantengroei
verweringsmateriaal: puin dat ontstaat bij verwering
erosie: het uitschuren en afschuren van hard gesteente door met verweringsmateriaal
geladen water, ijs of wind
