HOOFDSTUK 1: DE ONTWIKKELING
1. Belangrijke begrippen
Homeostase
- Constante regeling van interne processen
- vb: lichaamstemperatuur
- Behoud via koppelingsmechanismen / feedbackmechanismen
- samenwerking van hersenen, hormoonstelsel en zenuwstelsel
Osmoregulatie
- regulatie van water- en zoutconcentratie → constant houden
- Belangrijk orgaan = nieren
Acrosoomreactie
- openbreken van de acrosoom van de zaadcel
→ enzymen van de acrosoom breken de omringende laag van de
eicel af
- Acrosoom: in kop van zaadcel
→ ontstaan uit Golgi-apparaat
→ gevormd tijdens rijping in testikel
2. Bevruchting
Bevruchting
- In alle sexueel-reproducerende dieren:
- versmelting mannelijke & vrouwelijke haploïde gameten => diploïde zygote
die ontwikkelt
→ Haploïd (n): helft van het genetisch materiaal
→ diploïd (2n): volledig normaal aantal chromosomen
- tegenstrijdige vereisten:
- bevruchting bevorderen
- verhinderen polyspermie (polyploïdie) of versmelting met zaadcel andere
soort
(bij uitwendige bevruchting)
- polyspermie: versmelting van meerdere zaadcellen met 1 eicel
→ abnormaal aantal chromosomen => genetische abnormaal
→ fataal bij dieren, niet bij planten
, Bevruchting - 3 gebeurtenissen:
1) sperma-penetratie en membraanfusie
- Voor bevruchting:
- Zaadcel moet eicel bereiken → actieve voortbeweging via flagellum
- Zaadcel komt bij eicel
- eicel heeft beschermende lagen → bij zoogdieren = zona pellucida
- contact met zona pellucida => acrosoomreactie start
- Acrosoomreactie:
- acrosoom breekt open => verteringsenzymen komen vrij => afbraak
ZP
=> zaadcel bereikt het celmembraan van de eicel
- membraanfusie
- celmembranen van zaadcel en eicel versmelten
- kern zaadcel komt in het cytoplasma van de eicel → cytoplasma’s
versmelten
=> vrijzetting van Ca2+ → veranderingen in eicel → eicel-activatie
2) Eicel-activatie
- Blockage voor polyspermie treedt op
- Voorkomt dat meerdere zaadcellen binnendringen
- Snelle blokkade (elektrisch)
- veranderingen in membraanpotentiaal
- veranderingen externe eicel-mantel
- trage blokkade (chemisch)
- corticale granulen geven enzymes af = corticle reactie
→ zona pellucida zwelt op en verhardt = zona-reactie
→ sperma-receptoren (ZP3) verdwijnen => geen binding van
zaadcellen mogelijk
- Sperma-penetratie heeft 3 andere effecten
- Eicel voltooit meiose II
- De eicel is tot de bevruchting ‘gepauseerd’ in de metafase II. Pas als
de zaadcel binnenkomt, maakt ze de celding af en wordt het 2de
poollichaampje uitgestoten.
- Herschikking in cytoplasma
- Cruciaal voor de latere assen van het lichaam
- Toename van eiwitsynthese en metabolische activiteit
- De eicel lag ‘te slapen’ en begint nu op volle toeren eiwitten te
maken voor de naderende klievingsdelingen
3) Kernfusie
- Haploïde eicelkernen migreren nr
elkaar
→ kernen versmelten
→ vorming diploïde kern
1. Belangrijke begrippen
Homeostase
- Constante regeling van interne processen
- vb: lichaamstemperatuur
- Behoud via koppelingsmechanismen / feedbackmechanismen
- samenwerking van hersenen, hormoonstelsel en zenuwstelsel
Osmoregulatie
- regulatie van water- en zoutconcentratie → constant houden
- Belangrijk orgaan = nieren
Acrosoomreactie
- openbreken van de acrosoom van de zaadcel
→ enzymen van de acrosoom breken de omringende laag van de
eicel af
- Acrosoom: in kop van zaadcel
→ ontstaan uit Golgi-apparaat
→ gevormd tijdens rijping in testikel
2. Bevruchting
Bevruchting
- In alle sexueel-reproducerende dieren:
- versmelting mannelijke & vrouwelijke haploïde gameten => diploïde zygote
die ontwikkelt
→ Haploïd (n): helft van het genetisch materiaal
→ diploïd (2n): volledig normaal aantal chromosomen
- tegenstrijdige vereisten:
- bevruchting bevorderen
- verhinderen polyspermie (polyploïdie) of versmelting met zaadcel andere
soort
(bij uitwendige bevruchting)
- polyspermie: versmelting van meerdere zaadcellen met 1 eicel
→ abnormaal aantal chromosomen => genetische abnormaal
→ fataal bij dieren, niet bij planten
, Bevruchting - 3 gebeurtenissen:
1) sperma-penetratie en membraanfusie
- Voor bevruchting:
- Zaadcel moet eicel bereiken → actieve voortbeweging via flagellum
- Zaadcel komt bij eicel
- eicel heeft beschermende lagen → bij zoogdieren = zona pellucida
- contact met zona pellucida => acrosoomreactie start
- Acrosoomreactie:
- acrosoom breekt open => verteringsenzymen komen vrij => afbraak
ZP
=> zaadcel bereikt het celmembraan van de eicel
- membraanfusie
- celmembranen van zaadcel en eicel versmelten
- kern zaadcel komt in het cytoplasma van de eicel → cytoplasma’s
versmelten
=> vrijzetting van Ca2+ → veranderingen in eicel → eicel-activatie
2) Eicel-activatie
- Blockage voor polyspermie treedt op
- Voorkomt dat meerdere zaadcellen binnendringen
- Snelle blokkade (elektrisch)
- veranderingen in membraanpotentiaal
- veranderingen externe eicel-mantel
- trage blokkade (chemisch)
- corticale granulen geven enzymes af = corticle reactie
→ zona pellucida zwelt op en verhardt = zona-reactie
→ sperma-receptoren (ZP3) verdwijnen => geen binding van
zaadcellen mogelijk
- Sperma-penetratie heeft 3 andere effecten
- Eicel voltooit meiose II
- De eicel is tot de bevruchting ‘gepauseerd’ in de metafase II. Pas als
de zaadcel binnenkomt, maakt ze de celding af en wordt het 2de
poollichaampje uitgestoten.
- Herschikking in cytoplasma
- Cruciaal voor de latere assen van het lichaam
- Toename van eiwitsynthese en metabolische activiteit
- De eicel lag ‘te slapen’ en begint nu op volle toeren eiwitten te
maken voor de naderende klievingsdelingen
3) Kernfusie
- Haploïde eicelkernen migreren nr
elkaar
→ kernen versmelten
→ vorming diploïde kern
