• Verkeerd document? Gratis ruilen
  • Geschreven door studenten die geslaagd zijn
  • Direct beschikbaar na je betaling
  • Online lezen of als PDF
Verkopen
Kies je studieland
Kies je taal
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 64 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Sociale Psychologie | Sociale Cognities & Attributies | Hogeschool Gent | 2026/27

Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 64 pagina's

Deze studiestof voor Sociale Psychologie aan Hogeschool Gent behandelt de kernconcepten sociale cognities, attributies en sociale beïnvloeding zoals onderwezen in het tweede jaar Orthopedagogie. De stof dekkt sociale schema's, persoonsperceptie, priming, cognitieve dissonantie, attributietheorieën (Bem, Jones & Davis, Kelley, Gilbert), vertekeningen in attributie, en sociale facilitatie. Ideaal voor examenvoorbereiding: alle kernthema's zijn logisch gestructureerd met voorbeelden en praktische toepassingen voor opvoeders.

Voorbeeld van de inhoud

1 Sociale cognities.......................................................................................................................................... 5
1.1 Sociale schema’s................................................................................................................................... 5
1.1.1 Voorbeelden.............................................................................................................................................5
1.1.2 Kenmerken...............................................................................................................................................6
1.2 Configureren........................................................................................................................................ 8
1.2.1 Opvallende kenmerken............................................................................................................................8
1.2.2 Primacy effect...........................................................................................................................................8
1.2.3 Configuratiemodel Ash.............................................................................................................................9
1.2.4 Impliciete persoonlijkheidstheorie..........................................................................................................9
1.3 Persoonsperceptie.............................................................................................................................. 10
1.4 Priming............................................................................................................................................... 11
1.4.1 Onderzoek..............................................................................................................................................11
1.4.2 Soorten priming......................................................................................................................................11
1.4.3 Referentie index.....................................................................................................................................11
1.5 Cognitieve dissonantie........................................................................................................................ 12
1.5.1 Experiment.............................................................................................................................................13
1.5.2 Endowment effect..................................................................................................................................13
1.6 Het negatieve..................................................................................................................................... 14
1.6.1 Aversie voor verlies................................................................................................................................14
1.6.1.1 Experiment vaccinatie.....................................................................................................................14
1.6.1.2 Verliesaversie: framing...................................................................................................................14
1.6.2 Negativiteitseffect..................................................................................................................................15
1.7 Cognitie en affect................................................................................................................................ 15
2 Attributies................................................................................................................................................. 16
2.1 Criteria............................................................................................................................................... 16
2.1.1 Locus of control – intern/extern............................................................................................................16
2.1.2 Stabiel/onstabiel....................................................................................................................................16
2.1.3 Controleerbaar/oncontroleerbaar.........................................................................................................16
2.1.4 Globaal/specifiek....................................................................................................................................17
2.1.5 Beoordeel op de vier criteria..................................................................................................................17
2.2 Attributietheorieën............................................................................................................................ 18
2.2.1 Zelfwaarnemingstheorie (Bem)..............................................................................................................18
2.2.2 Corresponderende inferentietheorie (Jones & Davis)...........................................................................19
2.2.3 Covariatiemodel (Kelley)........................................................................................................................19
2.2.4 Tweestappenmodel (Gilbert).................................................................................................................19
2.3 Attributie en motivatie....................................................................................................................... 20
2.4 Vertekeningen.................................................................................................................................... 20
2.4.1 Self-serving bias......................................................................................................................................20


1

, 2.4.2 Beperkte rationaliteit en heuristieken...................................................................................................21
2.4.3 Valse consensus effect...........................................................................................................................21
2.4.4 Basisfrequentievalstrik...........................................................................................................................22
2.4.5 Tegenfeitelijk denken.............................................................................................................................22
2.4.6 Fundamentele attributiefout.................................................................................................................22
2.4.7 Actor-observator verschil.......................................................................................................................22
2.4.8 Self-fulfilling prophecy...........................................................................................................................23
3 Sociale beïnvloeding................................................................................................................................. 24
3.1 Inleiding............................................................................................................................................. 24
3.2 Sociale facilitatie en belemmering...................................................................................................... 24
3.2.1 Verwachte evaluatietheorie...................................................................................................................25
3.2.2 Distractie-conflicttheorie........................................................................................................................25
3.3 Sociaal meeliften................................................................................................................................ 25
3.3.1 Suckereffect............................................................................................................................................25
3.3.2 Ongelijkheidsaversie..............................................................................................................................25
3.3.3 Ringelmann-effect..................................................................................................................................25
3.3.4 Counteren?.............................................................................................................................................26
3.4 Conformisme...................................................................................................................................... 26
3.4.1 Lijnexperiment van Asch........................................................................................................................26
3.4.2 Informatieve en normatieve beïnvloeding............................................................................................26
3.4.3 Autokinetisch effect Sherif.....................................................................................................................27
3.4.4 Jacobs & Campbell-autokinetisch effect aansluitend bij Sherif.............................................................28
3.4.5 Sociale vergelijkingstheorie Festinger....................................................................................................28
3.4.6 Beïnvloedende factoren.........................................................................................................................29
3.5 Innovatie of minderheidsbeïnvloeding................................................................................................ 30
3.5.1 Moscovici en kleurendia’s......................................................................................................................30
3.5.2 Beïnvloedende factoren.........................................................................................................................31
3.6 Gehoorzaamheid en autoriteit............................................................................................................ 32
3.6.1 Waarom gehoorzamen?.........................................................................................................................32
3.6.2 Experiment van Milgram........................................................................................................................33
3.6.2.1 Variaties experiment Milgram........................................................................................................34
3.6.2.2 Gelijkaardige situaties....................................................................................................................35
3.6.3 Gevangenis experiment van Zimbardo..................................................................................................35
3.6.3.1 Behandeling gevangenen................................................................................................................36
3.6.3.2 Rebelleren in de gevangenis...........................................................................................................36
3.6.3.3 Experiment loopt uit de hand.........................................................................................................36
3.6.4 Gevolgen van deze experimenten..........................................................................................................37
4 Hulpverlenen............................................................................................................................................ 38


2

, 4.1 Situationele factoren – Wanneer helpt men?......................................................................................38
4.1.1 Plaats waar de noodsituatie zich voordoet............................................................................................38
4.1.2 Bystanders effect....................................................................................................................................38
4.1.3 Aangename zintuiglijke ervaringen........................................................................................................39
4.1.4 De aanwezigheid van anderen...............................................................................................................39
4.2 Persoonsgebonden factoren – Wie helpt er?.......................................................................................41
4.2.1 Altruïstische persoonlijkheid..................................................................................................................41
4.2.2 Geslacht..................................................................................................................................................41
4.2.3 Emoties...................................................................................................................................................41
4.2.3.1 Hulpvaardigheid en positieve emoties............................................................................................41
4.2.3.2 Hulpvaardigheid en negatieve emoties..........................................................................................42
4.3 Motivationele factoren – Waarom helpt men?....................................................................................42
4.3.1 Verwantschapsselectie...........................................................................................................................42
4.3.2 Wederkerig altruïsme.............................................................................................................................43
4.3.3 De coöperatieve groep...........................................................................................................................44
4.3.4 Beloningen..............................................................................................................................................44
4.3.5 Teveel hulpvaardigheid..........................................................................................................................44
4.3.6 Altruïsme of egoïsme?............................................................................................................................44
4.4 Interpersoonlijke factoren – Wie helpt men?......................................................................................45
4.4.1 Aantrekkelijkheid...................................................................................................................................45
4.4.2 Similariteit..............................................................................................................................................45
4.4.3 Gehechtheid...........................................................................................................................................45
4.4.4 Rolmodellen en sociale normen.............................................................................................................45
5 In groep.................................................................................................................................................... 46
5.1 Sociale categorisatie........................................................................................................................... 46
5.2 In/outgroup........................................................................................................................................ 46
5.3 Effecten.............................................................................................................................................. 46
5.3.1 Accentuation effect................................................................................................................................46
5.3.2 Assumed similarity effect.......................................................................................................................47
5.3.3 Outgroup homogeneity effect................................................................................................................47
5.3.4 Ingroup favoritisme effect......................................................................................................................48
5.4 Valkuilen in groep............................................................................................................................... 49
5.4.1 Group think............................................................................................................................................49
5.4.2 Polarisatie...............................................................................................................................................50
5.4.3 Valkuilen vermijden................................................................................................................................50
6 Stereotypen.............................................................................................................................................. 51
6.1 Kenmerken......................................................................................................................................... 52
6.2 Hoe ontstaan stereotypen?................................................................................................................. 52


3

, 6.3 Enkele begrippen................................................................................................................................ 54
6.4 Anti-stereotypering............................................................................................................................ 55
6.5 Stereotypes en de maatschappij......................................................................................................... 56
7 Attitudes................................................................................................................................................... 57
7.1 Soorten.............................................................................................................................................. 57
7.2 Kenmerken......................................................................................................................................... 58
7.3 Meten................................................................................................................................................ 59
7.3.1 Expliciete, bewuste attitudes: via Likertschaal......................................................................................59
7.3.2 Impliciete, onbewuste attitudes via IAT.................................................................................................59
7.4 Gedrag............................................................................................................................................... 60
7.5 Veranderen........................................................................................................................................ 61
7.5.1 Twee wegen voor overreding (veranderen van attitudes)....................................................................61
7.5.2 Invloed van kenmerken van de bron, boodschap en ontvanger...........................................................61
7.5.2.1 Bron.................................................................................................................................................62
7.5.2.2 Boodschap.......................................................................................................................................62
7.5.2.3 Ontvanger.......................................................................................................................................63




4

Documentinformatie

Geüpload op
24 oktober 2026
Aantal pagina's
64
Geschreven in
2025/2026
Type
Samenvatting
€11,16

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Verkocht
0
Volgers
0
Items
25
Laatst verkocht
-




Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen