Samenvatting Sociale stratificatie | Sociologie H5 | Karel de Grote | 2026/27

Sociale stratifi catie – H5
1. Basisbegrippen
Sociale stratificatie

Sociale Gelaagdheid van de samenleving
stratificatie - Samenleving is opgebouwd uit verschillende lagen (strata)
- Lagen bestaan uit sociale categorieën die hiërarchisch geordend
zijn

Sociale categorie Groep mensen met gemeenschappelijk kenmerk
- Hoeven elkaar niet te kennen of contact met elkaar te hebben
vb. Alleenstaande, huisbezitters, vrouwen…



Maatschappelijke ladder

- Sociale categorie waartoe iemand behoort, beïnvloed levenskansen, ervaringen &
positie in samenleving
- Hoe hoger iemand op maatschappelijke ladder staat  Hoe meer privileges die persoon
heeft
o Eigendom & macht, betere positie op arbeidsmarkt
o Meer rechtszekerheid & sociale netwerken
o Betere gezondheid & langere levensduur

Sociale ongelijkheid
 Bestaat uit 2 onderdelen

Ongelijke Van schaarse & gewaardeerde zaken
verdeling - Vb. inkomen, vermogen, macht, kennis, opleidingskansen,
sociale netwerken, voorrechten, gezondheid & levensduur

Ongelijke Waardering & behandeling van mensen
waardering &
behandeling


Verschil tussen sociale stratificatie & sociale ongelijkheid

Sociale Verschillen in verdeling van middelen & in waardering & behandelen
ongelijkheid van mensen

Sociale stratificatie Structurele weerspiegeling van ongelijkheid in verschillende,
hiërarchisch geordende lagen in samenleving



Belang van sociale stratificatie

- Alle samenlevingen hebben specifieke vormen van sociale stratificatie ontwikkeld
o Bestaan verschillende stratificatiemodellen
 Verschillen omdat ze in verschillende historische periodes & samenlevingen
zijn ontstaan


1

, 2. Sociologische visie op stratificatie
2.1 Sociale stratificatie volgens Marx
Karl Marx verdeelde samenleving in 1 belangrijke klassen

Kapitaliste Mensen die de productiemiddelen bezitten
n
Proletariër Mensen die geen productiemiddelen bezitten & hun arbeid
s verkopen

- Gebruikte het woord, klasse voor deze sociale categorieën
o Legt nadruk vooral op economische dimensie: het bezit van productiemiddelen
- Vindt dat mensen zich bewust moeten zijn van maatschappelijke positie om van klasse
te kunnen spreken  Culturele component
o Marx onderscheidde nog andere klassen, maar niet besproken in cursus

2.2 Sociale stratificatie volgens Weber
Sociale stratificatie volgens Weber

Klasse Sociale klassen zijn economische groepen die gevormd worden op basis van
marktsituatie
- Marktsituatie hangt niet enkel af van bezit van productiemiddelen
 Zoals bij Marx
- Ook kwalificaties, competenties & scholing van persoon spelen rol

Status Verwijst naar maatschappelijke waardering van personen
- Sommige beroepen & groepen krijgen meer waardering dan andere
- Statusgroepen proberen kansen voor eigen groep te beschermen of te
monopoliseren
 Noemt Weber: Social closure

Macht Verwijst naar mogelijkheid om doelstellingen van groep te bepalen
- Mensen verenigen zich met partijen om controle te krijgen over
besluitvorming
vb. Politieke partijen, belangenverenigingen, religieuze groepen…
- Sommige partijen hebben meer macht dan andere

 Volgens Weber hangt positie op maatschappelijke ladder af van 3 dimensies
o Klasse, status & macht
 Ziet sociale stratificatie als meerdimensionaal
 Niet enkel economische klasse, ook status & macht bepalen iemands
maatschappelijke positie

2.3 Sociale stratificatie volgens Warner & Lunt
Hoe onderzochten ze sociale stratificatie?

- Vroegen inwoners van stadje bij Boston om zichzelf & andere een hogere of lagere
status toe te kennen
o Hielden rekening met factoren zoals beroep, inkomen & levensstijl
 Model kwam tot 6 sociale lagen



2