lOMoARcPSD|19286996
Samenvatting Levenslooppsychologie
Psychologie (Hogeschool Gent)
Studocu wordt niet gesponsord of ondersteund door een hogeschool of universiteit
Gedownload door Brent VanKerckhove ()
, lOMoARcPSD|19286996
Levenslooppsychologie
1 Inleiding
1.1 Algemene uitleg lessenreeks
Deze cursus probeert een overzicht te schetsen van de ontwikkeling van de mens, van de
preconceptie tot de dood
Prenatale ontwikkeling
De geboorte
De pasgeborene
De babytijd (0 – 1 jaar)
De peuter- en kleutertijd (1 – 6 jaar)
De lagereschooltijd (6 – 12 jaar)
De adolescentie (12 – 20 jaar)
De jongvolwassenheid (20 – 40 jaar)
De volwassenheid (40 – 60 jaar)
De ouderdom (60 –tot de dood)
Binnen deze fasen richten wij ons onder meer op volgende ontwikkelingsdomeinen:
lichamelijke en motorische ontwikkeling – cognitieve en sociale ontwikkeling – taal en
tekenontwikkeling – persoonlijkheidsontwikkeling en morele ontwikkeling
1.2 Een oriëntatie op de ontwikkelingspsychologie
1.2.1 Een definitie van ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie of levenslooppsychologie
Wetenschappelijke studie (1) naar de patronen van groei, verandering en stabiliteit (2) die
zich voordoen bij toenemende leeftijd van conceptie tot aan de dood (3)
Om te begrijpen wat ontwikkelingspsychologie inhoudt, moeten we dieper ingaan op de
verschillende delen van de definitie hierboven:
Gedownload door Brent VanKerckhove ()
, lOMoARcPSD|19286996
1 Bij het bestuderen van groei, verandering en stabiliteit kiest de
ontwikkelingspsychologie voor een wetenschappelijke benadering (onderzoek,
hypotheses en wetenschappelijke bewijzen)
2 Ontwikkelingspsychologie richt zich (vooral) op de menselijke ontwikkeling
(menselijke ontwikkeling: universeel, maar toch culturele – raciale en etnische
verschillen + unieke aspecten van een individu)
3 Hoewel de ontwikkelingspsychologie zich concentreert op de jeugd en adolescentie,
ontwikkelt een mens zich in elke periode van zijn leven ( ‘levenslooppsychologie’)
– Men gaat ervan uit dat mensen in sommige opzichten tot het einde van hun
leven blijven groeien en veranderen
– Men denken dat elke periode de mogelijkheid voor groei en verval bevat en
dat mensen hun hele leven kunnen groeien en veranderen
1.2.2 Wat is ontwikkeling?
Ontwikkelen
Het veranderen van een aanwezige structuur (d.i. een persoon in zijn geheel: lichaam als
geest)
– De aanwezige structuur ontwikkelt, ont-vouwt, ont-plooit zich gedurende de hele
levenscyclus
– Er treden bepaalde gedragsveranderingen gedurende de gehele levenscylcus
o Dit gaat over het…
Verwerven van nieuwe mogelijkheden (winst)
Verliezen van bepaalde functies of vaardigheden (verlies)
– Ontwikkeling heeft het karakter van een levenslang proces: “Ontwikkeling kent een
verloop in de tijd dat een vooruitgang boekt”
– Ontwikkeling = geen momentopname er is sprake van geleidelijke verandering
o Het begrip voortgang duidt op het feit dat ontwikkeling niet herhaalbaar is,
veranderingen zijn van meer of minder duurzame aard
o Vb. Een mens leert spreken. Eenmaal hij dit kan, blijft hij (onder normale
omstandigheden) gedurende zijn gehele leven over die mogelijkheid
beschikken (duurzaam) en herhaalt het proces van ‘leren spreken’ zich op
latere leeftijd niet (voortgang)…
Een uitzondering hierop: iemand heeft een auto-ongeluk gehad waardoor de
hersenen zodanig zijn beschadigd dat de persoon opnieuw moeten leren
spreken
Gedownload door Brent VanKerckhove ()
, lOMoARcPSD|19286996
1.2.3 Actuele vraagstukken en onderwerpen in de
ontwikkelingspsychologie
Er spelen een aantal centrale vraagstukken en onderwerpen in de ontwikkelingspsychologie
m.b.t. de ontwikkeling van kinderen:
1.2.3.1 Continue verandering versus discontinue verandering
Één van de belangrijkste kwesties binnen ontwikkelingspsychologie: vraag of ontwikkeling
zich op een CONTINUE OF DISCONTINUE MANIER voltrekt:
Continue verandering
Ontwikkeling gebeurt geleidelijk aan en de prestaties vloeien op een bepaald niveau voort
uit die van de vorige niveaus
– Dit is kwantitatief: onderliggende ontwikkelingsprocessen die de aanzet geven tot
verandering blijven gedurende het hele leven hetzelfde
– Vb. Verwerven van woordenschat, verandering in onze lichaamslengte
Discontinue verandering
Vindt plaats in aparte stappen of stadia
– Elk stadia levert gedrag, gevoelens of gedachten op die kwalitatief anders zijn dan
gedrag, gevoelens of gedachten in eerdere stadia
– Ontwikkeling ‘beklimmen van een trap’ waarin elke stap overeenkomt met een
rijpere manier van functioneren
– Vb. Cognitieve ontwikkeling: het denken van kinderen verandert fundamenteel
naarmate ze ouder worden en die veranderingen zijn niet alleen kwantitatief, maar
ook kwalitatief
! Meeste ontwikkelingspsychologen zijn het erover eens dat beide soorten naast
elkaar bestaan
Gedownload door Brent VanKerckhove ()
Samenvatting Levenslooppsychologie
Psychologie (Hogeschool Gent)
Studocu wordt niet gesponsord of ondersteund door een hogeschool of universiteit
Gedownload door Brent VanKerckhove ()
, lOMoARcPSD|19286996
Levenslooppsychologie
1 Inleiding
1.1 Algemene uitleg lessenreeks
Deze cursus probeert een overzicht te schetsen van de ontwikkeling van de mens, van de
preconceptie tot de dood
Prenatale ontwikkeling
De geboorte
De pasgeborene
De babytijd (0 – 1 jaar)
De peuter- en kleutertijd (1 – 6 jaar)
De lagereschooltijd (6 – 12 jaar)
De adolescentie (12 – 20 jaar)
De jongvolwassenheid (20 – 40 jaar)
De volwassenheid (40 – 60 jaar)
De ouderdom (60 –tot de dood)
Binnen deze fasen richten wij ons onder meer op volgende ontwikkelingsdomeinen:
lichamelijke en motorische ontwikkeling – cognitieve en sociale ontwikkeling – taal en
tekenontwikkeling – persoonlijkheidsontwikkeling en morele ontwikkeling
1.2 Een oriëntatie op de ontwikkelingspsychologie
1.2.1 Een definitie van ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie of levenslooppsychologie
Wetenschappelijke studie (1) naar de patronen van groei, verandering en stabiliteit (2) die
zich voordoen bij toenemende leeftijd van conceptie tot aan de dood (3)
Om te begrijpen wat ontwikkelingspsychologie inhoudt, moeten we dieper ingaan op de
verschillende delen van de definitie hierboven:
Gedownload door Brent VanKerckhove ()
, lOMoARcPSD|19286996
1 Bij het bestuderen van groei, verandering en stabiliteit kiest de
ontwikkelingspsychologie voor een wetenschappelijke benadering (onderzoek,
hypotheses en wetenschappelijke bewijzen)
2 Ontwikkelingspsychologie richt zich (vooral) op de menselijke ontwikkeling
(menselijke ontwikkeling: universeel, maar toch culturele – raciale en etnische
verschillen + unieke aspecten van een individu)
3 Hoewel de ontwikkelingspsychologie zich concentreert op de jeugd en adolescentie,
ontwikkelt een mens zich in elke periode van zijn leven ( ‘levenslooppsychologie’)
– Men gaat ervan uit dat mensen in sommige opzichten tot het einde van hun
leven blijven groeien en veranderen
– Men denken dat elke periode de mogelijkheid voor groei en verval bevat en
dat mensen hun hele leven kunnen groeien en veranderen
1.2.2 Wat is ontwikkeling?
Ontwikkelen
Het veranderen van een aanwezige structuur (d.i. een persoon in zijn geheel: lichaam als
geest)
– De aanwezige structuur ontwikkelt, ont-vouwt, ont-plooit zich gedurende de hele
levenscyclus
– Er treden bepaalde gedragsveranderingen gedurende de gehele levenscylcus
o Dit gaat over het…
Verwerven van nieuwe mogelijkheden (winst)
Verliezen van bepaalde functies of vaardigheden (verlies)
– Ontwikkeling heeft het karakter van een levenslang proces: “Ontwikkeling kent een
verloop in de tijd dat een vooruitgang boekt”
– Ontwikkeling = geen momentopname er is sprake van geleidelijke verandering
o Het begrip voortgang duidt op het feit dat ontwikkeling niet herhaalbaar is,
veranderingen zijn van meer of minder duurzame aard
o Vb. Een mens leert spreken. Eenmaal hij dit kan, blijft hij (onder normale
omstandigheden) gedurende zijn gehele leven over die mogelijkheid
beschikken (duurzaam) en herhaalt het proces van ‘leren spreken’ zich op
latere leeftijd niet (voortgang)…
Een uitzondering hierop: iemand heeft een auto-ongeluk gehad waardoor de
hersenen zodanig zijn beschadigd dat de persoon opnieuw moeten leren
spreken
Gedownload door Brent VanKerckhove ()
, lOMoARcPSD|19286996
1.2.3 Actuele vraagstukken en onderwerpen in de
ontwikkelingspsychologie
Er spelen een aantal centrale vraagstukken en onderwerpen in de ontwikkelingspsychologie
m.b.t. de ontwikkeling van kinderen:
1.2.3.1 Continue verandering versus discontinue verandering
Één van de belangrijkste kwesties binnen ontwikkelingspsychologie: vraag of ontwikkeling
zich op een CONTINUE OF DISCONTINUE MANIER voltrekt:
Continue verandering
Ontwikkeling gebeurt geleidelijk aan en de prestaties vloeien op een bepaald niveau voort
uit die van de vorige niveaus
– Dit is kwantitatief: onderliggende ontwikkelingsprocessen die de aanzet geven tot
verandering blijven gedurende het hele leven hetzelfde
– Vb. Verwerven van woordenschat, verandering in onze lichaamslengte
Discontinue verandering
Vindt plaats in aparte stappen of stadia
– Elk stadia levert gedrag, gevoelens of gedachten op die kwalitatief anders zijn dan
gedrag, gevoelens of gedachten in eerdere stadia
– Ontwikkeling ‘beklimmen van een trap’ waarin elke stap overeenkomt met een
rijpere manier van functioneren
– Vb. Cognitieve ontwikkeling: het denken van kinderen verandert fundamenteel
naarmate ze ouder worden en die veranderingen zijn niet alleen kwantitatief, maar
ook kwalitatief
! Meeste ontwikkelingspsychologen zijn het erover eens dat beide soorten naast
elkaar bestaan
Gedownload door Brent VanKerckhove ()
