Theorie en prakrijk van eerste hulp interventies
11.4 – recoveryhouding
Dit is enkel voor mensen in een bewusteloze toestand
De recoveryhouding/veilgheidshouding/stabiele zijlig
Mag niet gedaan worden met mensen die een nekletsel hebben (nooit headtilt!)
10 stappen: verwijder sleutels, bril – wentel slachtoffer naar je toe – plaats dichtste arm 90°
naar hoofd van patient – neem verste hand en plaats handrug naast kaak van patient –
neem verste been onder knie en buig 90° - trek knie naar je toe – plaats bovenste been 90°
- bewaak luchtweg door headtilt – leg mond lager dan keel voor braaksel
11.5 – verstikking door vreemde voorwerpen
11.5.1 – oorzaak verstikking/verslikking (choking)
Bij een baby kan dit zijn: kleine onderdelen die hij/zij tegenkomt
Kind: eten, snoep
Volwassenen: overmatig drinken, verminderede kauwvaardigheden, vals gebit
11.5.2. – luchtwegobstructie
Na een tijd kan je klinische tekenen zien: verkleuring van lippen (zuurstoftekort)
11.5.2.1. – partiële verstikking
Gedeeltelijke obstructie: persoon zal hoesten, als persoon geen kracht heeft om te hoesten
gelden de regels van totale obstructie.
11.5.2.2. – totale verstikking (totale obstructie)
Persoon kan niet hoesten, spreken of ademen. Reanimatie wordt gebruikt vanaf dat persoon
bewustzijn verliest.
11.5.3. – handelen bij verslikking/verstikking
Geef instructies om te hoesten: je kan beginnen met 5-tal slagen tussen schouderbladen.
5 stappen: benen spreiden van slachtoffer- beetje voorover buigen – aansporing hoesten – 1
voet tussen benen – 1 hand op borstkas (5x krachtig met vlakke hand tussen schouderbladen)
11.5.3.1. – volwassene
1. veiligheid: ruimte voor slachtoffer en jezelf
2. vitale functies: bewustzijnscontrole, ademhalingsweg is niet vrij door obstructie
3. verwittigen hulp: niet 112 bellen, roep om hulp
4. verdere hulp: aansporing hoesten – 5 rugslagen tussen schouderbladen – 5 buikstoten
(Heimlich-manoeuvre)
5. heimlich-manoeuvre: sta achter slachtoffer – plaats ene vuist tussen navel en
(zwaardvormig aanhangsel: onderste stuk borstbeen) en daarover andere hand –
schepbeweging (naar binnen trekken en naar boven toe)
11.5.3.2. – zwangere persoon/ obese persoon
1. veiligheid: ruimte voor slachtoffer en jezelf
2. vitale functies: bewustzijnscontrole, ademhalingsweg is niet vrij door obstructie
3. verwittigen hulp: niet 112 bellen, roep om hulp
4. verdere hulp: aansporing hoesten – 5 rugslagen tussen schouderbladen – 5 borststoten
Obese persoon heeft bredere omtrek: je kan enkel borstcompressies toedienen.
11.5.3.3. – kind
Kind benader je zelfde manier als een normale volwassen persoon
11.5.3.4. – baby
, 1. veiligheid
2. vitale functies
3. verwittigen hulp: je kan om hulp roepen, geen 112
4. verdere hulp: aansporing hoesten - 5 rugslagen tussen schouderbladen (leg baby op
onderarm met hoofd lager dan romp
5. reactie? Draai om om te kijken, toch niet? Draai baby na 5 rugslagen om en houdt hoofd
vast in handpalm en geef zo 5 borststoten
11.5.4. - bewustzijnsverlies als gevolg van verslikking/verstikking
1. veiligheid: plaats slachtoffer veilig (veilig op de grond) genoeg ruimte
2. vitale functies
3. verwittigen hulp: bel 112, geeft correcte info, ook als je al rugslagen/stoten hebt gegeven
4. verdere hulp: start CPR + controleren van de mond
Waarom CPR?=> door borstcompressies geef je druk, zo kan een voorwerp misschien naar
boven worden geduwd
Waarom beademing?=> hierdoor wordt er toch 1 long goed geventileerd en kan lichaam
voorzien van zuurstofrijk bloed.
11.9 – syncope/flauwvallen
komt door zuurstofgebrek in de hersenen, kan vooral voorkomen bij mensen die te snel
rechtstaan (orthostatische hypotensie), maar ook hevige emoties
meestal voelt persoon dit door: flauw gevoel, zweten, zwart voor ogen, bleek worden
als slachtoffer valt, vang ze op (als mogelijk) met de Rautekgreep. Deze neutrale
(horizontale) houding zorgt voor betere bloedstroming voor hersenen
shockhouding (met benen omhoog) is ook efficiënt
als slachtoffer bijkomt: blijf erbij en zorg ervoor dat hij/zij rustig rechtkomt
als iemand lang bewusteloos is: verwittig 112!!
11.9.1. – eerste hulp bij syncope
1. veiligheid: als slachtoffer het aanvoelt, zet hem dan halfzittend, vang hem op en zorg voor
voldoende ruimte
2. vitale functies: controleer bewustzijn, garandeer luchtweg, controleer ademhaling
3. verwittigen hulp: als slachtoffer na 5 minuten niet bij bewustzijn is: 112!!
4. Verdere hulp: zorg voor vrije luchtweg, dit kan door recoveryhouding (indien geen
nekletsel! Anders stabiliseer je de nek en gebruik je kinlift
5. Blijf bij slachtoffer + dien niet zomaar water/eten
11.21. – elektrocutie
11.21.1. – wat is elektrocutie?
Bepaalde stroom gaat door lichaam, dit kan schade richten. Directe letsels zijn mogelijk door
omzetting van warmte. Ook door huishoudspanning kan een dodelijke afloop hebben. Als er
hoogspanning gaat door lichaam kan dit zorgen voor stilstand circulatie.
11.21.2 – problemen bij elektrocutie
Aard en ernst van letsel heeft te maken met: omvang van energie, weerstand van stroom, type
stroom, contacttijd met stroom en de weg die de stroom volgde
Lichaamsstelsels die afwijkingen kunnen tonen bij elektrocutie:
Ademhalingsstelsel: stroom kan hersenen aantasten met ademstilstand,circulatiestilstand
Hart – en bloedvatenstelsel: elektrische stroom heeft invloed op geleidingssysteem van hart
(ventriculaire fibrillatie/ asystolie kan ontstaan)
Hersenen
Huid: brandwonden
Beenderen, spieren en gewrichten
11.4 – recoveryhouding
Dit is enkel voor mensen in een bewusteloze toestand
De recoveryhouding/veilgheidshouding/stabiele zijlig
Mag niet gedaan worden met mensen die een nekletsel hebben (nooit headtilt!)
10 stappen: verwijder sleutels, bril – wentel slachtoffer naar je toe – plaats dichtste arm 90°
naar hoofd van patient – neem verste hand en plaats handrug naast kaak van patient –
neem verste been onder knie en buig 90° - trek knie naar je toe – plaats bovenste been 90°
- bewaak luchtweg door headtilt – leg mond lager dan keel voor braaksel
11.5 – verstikking door vreemde voorwerpen
11.5.1 – oorzaak verstikking/verslikking (choking)
Bij een baby kan dit zijn: kleine onderdelen die hij/zij tegenkomt
Kind: eten, snoep
Volwassenen: overmatig drinken, verminderede kauwvaardigheden, vals gebit
11.5.2. – luchtwegobstructie
Na een tijd kan je klinische tekenen zien: verkleuring van lippen (zuurstoftekort)
11.5.2.1. – partiële verstikking
Gedeeltelijke obstructie: persoon zal hoesten, als persoon geen kracht heeft om te hoesten
gelden de regels van totale obstructie.
11.5.2.2. – totale verstikking (totale obstructie)
Persoon kan niet hoesten, spreken of ademen. Reanimatie wordt gebruikt vanaf dat persoon
bewustzijn verliest.
11.5.3. – handelen bij verslikking/verstikking
Geef instructies om te hoesten: je kan beginnen met 5-tal slagen tussen schouderbladen.
5 stappen: benen spreiden van slachtoffer- beetje voorover buigen – aansporing hoesten – 1
voet tussen benen – 1 hand op borstkas (5x krachtig met vlakke hand tussen schouderbladen)
11.5.3.1. – volwassene
1. veiligheid: ruimte voor slachtoffer en jezelf
2. vitale functies: bewustzijnscontrole, ademhalingsweg is niet vrij door obstructie
3. verwittigen hulp: niet 112 bellen, roep om hulp
4. verdere hulp: aansporing hoesten – 5 rugslagen tussen schouderbladen – 5 buikstoten
(Heimlich-manoeuvre)
5. heimlich-manoeuvre: sta achter slachtoffer – plaats ene vuist tussen navel en
(zwaardvormig aanhangsel: onderste stuk borstbeen) en daarover andere hand –
schepbeweging (naar binnen trekken en naar boven toe)
11.5.3.2. – zwangere persoon/ obese persoon
1. veiligheid: ruimte voor slachtoffer en jezelf
2. vitale functies: bewustzijnscontrole, ademhalingsweg is niet vrij door obstructie
3. verwittigen hulp: niet 112 bellen, roep om hulp
4. verdere hulp: aansporing hoesten – 5 rugslagen tussen schouderbladen – 5 borststoten
Obese persoon heeft bredere omtrek: je kan enkel borstcompressies toedienen.
11.5.3.3. – kind
Kind benader je zelfde manier als een normale volwassen persoon
11.5.3.4. – baby
, 1. veiligheid
2. vitale functies
3. verwittigen hulp: je kan om hulp roepen, geen 112
4. verdere hulp: aansporing hoesten - 5 rugslagen tussen schouderbladen (leg baby op
onderarm met hoofd lager dan romp
5. reactie? Draai om om te kijken, toch niet? Draai baby na 5 rugslagen om en houdt hoofd
vast in handpalm en geef zo 5 borststoten
11.5.4. - bewustzijnsverlies als gevolg van verslikking/verstikking
1. veiligheid: plaats slachtoffer veilig (veilig op de grond) genoeg ruimte
2. vitale functies
3. verwittigen hulp: bel 112, geeft correcte info, ook als je al rugslagen/stoten hebt gegeven
4. verdere hulp: start CPR + controleren van de mond
Waarom CPR?=> door borstcompressies geef je druk, zo kan een voorwerp misschien naar
boven worden geduwd
Waarom beademing?=> hierdoor wordt er toch 1 long goed geventileerd en kan lichaam
voorzien van zuurstofrijk bloed.
11.9 – syncope/flauwvallen
komt door zuurstofgebrek in de hersenen, kan vooral voorkomen bij mensen die te snel
rechtstaan (orthostatische hypotensie), maar ook hevige emoties
meestal voelt persoon dit door: flauw gevoel, zweten, zwart voor ogen, bleek worden
als slachtoffer valt, vang ze op (als mogelijk) met de Rautekgreep. Deze neutrale
(horizontale) houding zorgt voor betere bloedstroming voor hersenen
shockhouding (met benen omhoog) is ook efficiënt
als slachtoffer bijkomt: blijf erbij en zorg ervoor dat hij/zij rustig rechtkomt
als iemand lang bewusteloos is: verwittig 112!!
11.9.1. – eerste hulp bij syncope
1. veiligheid: als slachtoffer het aanvoelt, zet hem dan halfzittend, vang hem op en zorg voor
voldoende ruimte
2. vitale functies: controleer bewustzijn, garandeer luchtweg, controleer ademhaling
3. verwittigen hulp: als slachtoffer na 5 minuten niet bij bewustzijn is: 112!!
4. Verdere hulp: zorg voor vrije luchtweg, dit kan door recoveryhouding (indien geen
nekletsel! Anders stabiliseer je de nek en gebruik je kinlift
5. Blijf bij slachtoffer + dien niet zomaar water/eten
11.21. – elektrocutie
11.21.1. – wat is elektrocutie?
Bepaalde stroom gaat door lichaam, dit kan schade richten. Directe letsels zijn mogelijk door
omzetting van warmte. Ook door huishoudspanning kan een dodelijke afloop hebben. Als er
hoogspanning gaat door lichaam kan dit zorgen voor stilstand circulatie.
11.21.2 – problemen bij elektrocutie
Aard en ernst van letsel heeft te maken met: omvang van energie, weerstand van stroom, type
stroom, contacttijd met stroom en de weg die de stroom volgde
Lichaamsstelsels die afwijkingen kunnen tonen bij elektrocutie:
Ademhalingsstelsel: stroom kan hersenen aantasten met ademstilstand,circulatiestilstand
Hart – en bloedvatenstelsel: elektrische stroom heeft invloed op geleidingssysteem van hart
(ventriculaire fibrillatie/ asystolie kan ontstaan)
Hersenen
Huid: brandwonden
Beenderen, spieren en gewrichten
