Arthrologie — samenvatting
Kern: Beenderen zijn met elkaar verbonden via synoviale gewrichten
(diarthrosen), die een gewrichtsholte met vocht bevatten en ruime beweging
toelaten, of via synarthrodiale verbindingen (synarthrosen), die weinig
beweeglijk zijn en geen gewrichtsholte met gewrichtsvocht hebben. Daarnaast
ondersteunen structuren zoals slijmbeurzen, peesscheden, de
tussenwervelschijf, nekband en bekkenband de beweging en belasting.
1. Synoviale gewrichten — diarthrosen
Algemene structuur
• Gewrichtskapsel omsluit de gewrichtsholte:
◦ Buitenlaag: stratum fibrosum, een voortzetting
van het periost.
◦ Binnenlaag: synoviaal vlies, dat gewrichtsvocht
produceert.
• Gewrichtsholte bevat gewrichtsvocht.
• Gewrichtsvocht (synoviaal vocht) is helder en
kleverig; het werkt als smeermiddel.
• De gewrichtsvlakken zijn bedekt met
gewrichtskraakbeen:
◦ Hyalien of glasachtig kraakbeen met
chondrocyten en intercellulaire substantie.
◦ De grondsubstantie bevat eiwitten en
collageenvezels.
◦ Vermindert wrijving en werkt schokdempend.
• Menisci zijn kraakbeenschijven; ze komen onder
meer voor in het kniegewricht.
• Gewrichtsbanden kunnen buiten of, soms, binnen
het gewrichtskapsel liggen.
, De beweeglijkheid van een gewricht hangt onder andere af van de beweging, de
vorm van de beenuiteinden, de ligging van de banden, de ruimte in het
gewrichtskapsel en de omgevende spieren.
1.1 Indeling en kenmerken van gewrichten
De tekst noemt de volgende typen: kogel-, ellips-, rotatie-, schuif-, scharnier-,
glij- en zadelgewrichten. Ook amphiarthrosis wordt vermeld.
Kogelgewricht
• De kop (caput) van het ene bot past in de kom van een aangrenzend bot.
• Laat zeer ruime beweging toe.
• Voorbeelden:
◦ Schoudergewricht: kop van de humerus in de
gewrichtskom van de scapula.
◦ Heupgewricht: kop van het femur in het acetabulum van
het bekken.
Ellipsgewricht
• Lijkt op een kogelgewricht, maar de gewrichtskop heeft een ellipsoïde vorm.
• Voorbeeld: de achterhoofdsknobbels passen in gewrichtskommen van de
atlas.
Scharniergewricht
Kern: Beenderen zijn met elkaar verbonden via synoviale gewrichten
(diarthrosen), die een gewrichtsholte met vocht bevatten en ruime beweging
toelaten, of via synarthrodiale verbindingen (synarthrosen), die weinig
beweeglijk zijn en geen gewrichtsholte met gewrichtsvocht hebben. Daarnaast
ondersteunen structuren zoals slijmbeurzen, peesscheden, de
tussenwervelschijf, nekband en bekkenband de beweging en belasting.
1. Synoviale gewrichten — diarthrosen
Algemene structuur
• Gewrichtskapsel omsluit de gewrichtsholte:
◦ Buitenlaag: stratum fibrosum, een voortzetting
van het periost.
◦ Binnenlaag: synoviaal vlies, dat gewrichtsvocht
produceert.
• Gewrichtsholte bevat gewrichtsvocht.
• Gewrichtsvocht (synoviaal vocht) is helder en
kleverig; het werkt als smeermiddel.
• De gewrichtsvlakken zijn bedekt met
gewrichtskraakbeen:
◦ Hyalien of glasachtig kraakbeen met
chondrocyten en intercellulaire substantie.
◦ De grondsubstantie bevat eiwitten en
collageenvezels.
◦ Vermindert wrijving en werkt schokdempend.
• Menisci zijn kraakbeenschijven; ze komen onder
meer voor in het kniegewricht.
• Gewrichtsbanden kunnen buiten of, soms, binnen
het gewrichtskapsel liggen.
, De beweeglijkheid van een gewricht hangt onder andere af van de beweging, de
vorm van de beenuiteinden, de ligging van de banden, de ruimte in het
gewrichtskapsel en de omgevende spieren.
1.1 Indeling en kenmerken van gewrichten
De tekst noemt de volgende typen: kogel-, ellips-, rotatie-, schuif-, scharnier-,
glij- en zadelgewrichten. Ook amphiarthrosis wordt vermeld.
Kogelgewricht
• De kop (caput) van het ene bot past in de kom van een aangrenzend bot.
• Laat zeer ruime beweging toe.
• Voorbeelden:
◦ Schoudergewricht: kop van de humerus in de
gewrichtskom van de scapula.
◦ Heupgewricht: kop van het femur in het acetabulum van
het bekken.
Ellipsgewricht
• Lijkt op een kogelgewricht, maar de gewrichtskop heeft een ellipsoïde vorm.
• Voorbeeld: de achterhoofdsknobbels passen in gewrichtskommen van de
atlas.
Scharniergewricht
