Persoonlijkheidspsychologie
Hoorcollege 1
Waarom is persoonlijkheidspsychologie nuttig ?
● Beschrijven hoe iemand in elkaar zit
● Verklaren waarom iemand zich op een bepaalde, soms irrationele
manier gedraagt
● Voorspellen of iemand gedrag nogmaals zal stellen
→ cruciaal in de begeleiding van iemand!
Casus
38-jarige vrouw komt op gesprek en vertelt al cocaïne te gebruiken sinds haar
15. Ze kan zich geen leven zonder voorstellen, maar begint ook steeds meer op
de nadelen te botsen. Zo kan ze de zorg voor haar kinderen niet altijd meer
opnemen, begint ze lichamelijk af te takelen en kost het toch heel veel geld.
Welke persoonlijkheidstrekken spelen volgens jou een rol in het ontwikkelen
van een verslaving?
Beloningsgevoeligheid → sneller een verslaving
Gebrek aan zelfcontrole
Laag zelfbeeld enkel als dit gepaard gaat met depressieve klachten → coping
● Welke persoonlijkheidstrekken spelen een rol in het ontwikkelen van een
verslaving?
- De verslaafde persoonlijkheid is geen diagnose
- Het is niet zo dat als je trekken hebt van verslaving dat je sowieso
verslaving ontwikkelt
→ verhoogt wel het risico
,
Wat is persoonlijkheidspsychologie niet ?
Cold reading is een techniek waarbij iemand, zonder voorafgaande kennis,
overtuigende uitspraken doet over een persoon.
en
Barnum effect of Forer effect
● De neiging van individuen om algemeen geldende uitspraken te
aanvaarden als zijnde typerend voor zichzelf
vb; Je wilt graag gewaardeerd worden, maar bent kritisch op jezelf. Soms ben je
onzeker, terwijl je naar buiten toe zelfverzekerd lijkt. Je bent sociaal, maar ook
graag op jezelf. Je hebt veel potentieel dat nog ontwikkeld kan worden.
Risico’s?
Invloed op individuele beslissingen
● Kreeft en schorpioen passen toch niet samen…
Invloed op feedback in groep
● Die positieve feedback die over het hele team ging, ging zeker over mij!
● Die kritiek die over het hele team ging, ging zeker niet over mij!
“Het is ook geen chat gpt”
Hoe komt dat?
● Cognitieve bias: subjectieve validatie
● Vooral van toepassing op positieve uitspraken
→ Logisch want… positieve feedback nemen we gemakkelijker aan dan kritiek
● Bedrijven maken hier gretig gebruik van
● Discover weekly Just for you
,Persoonlijkheidspsychologie als wetenschap
● De persoonlijkheidspsychologie is de tak van de psychologie die zich
bezighoudt met het bestuderen van persoonlijkheid.
3 analyseniveaus
● Analyse van persoonlijkheid op 3 verschillende niveaus (Kluckhohn &
Murray)
● Elk mens is zoals alle anderen
● Elk mens is zoals sommige anderen
● Elk mens is als geen ander
1. Elk mens is zoals alle anderen
- Human nature
- Gemeenschappelijkheden
- Ergens bij willen horen
- Bv. Puberteit en seksuele interesse
2. Elk mens is zoals sommige anderen
● Individuele verschillen
● Verschillen tussen groepen
Bv. mate van perfectionisme bij sporters
3. Elk mens is als geen ander
● Uniciteit; uniek, authenticiteit, …
● Iemands unieke manier van verdriet hebben
, Voorbeeld;
● Yannick...
● ervaart verdriet, boosheid, vreugde,…, net zoals iedereen
● hecht minder belang aan familiebanden dan zijn Italiaanse vriend
● sport heel erg graag als individu
Persoonlijkheidspsychologie als wetenschap
Rijke geschiedenis;
● 1937 als kantelpunt door Gordon Allport?
● Amerikaanse ontwikkelingen bouwden verder op filosofisch,
psychologisch en psychiatrisch gedachtengoed uit V.S. en Europa
Persoonlijkheid kan:
● Nomothetisch onderzocht worden;
● Idiografisch onderzocht worden
Hoorcollege 1
Waarom is persoonlijkheidspsychologie nuttig ?
● Beschrijven hoe iemand in elkaar zit
● Verklaren waarom iemand zich op een bepaalde, soms irrationele
manier gedraagt
● Voorspellen of iemand gedrag nogmaals zal stellen
→ cruciaal in de begeleiding van iemand!
Casus
38-jarige vrouw komt op gesprek en vertelt al cocaïne te gebruiken sinds haar
15. Ze kan zich geen leven zonder voorstellen, maar begint ook steeds meer op
de nadelen te botsen. Zo kan ze de zorg voor haar kinderen niet altijd meer
opnemen, begint ze lichamelijk af te takelen en kost het toch heel veel geld.
Welke persoonlijkheidstrekken spelen volgens jou een rol in het ontwikkelen
van een verslaving?
Beloningsgevoeligheid → sneller een verslaving
Gebrek aan zelfcontrole
Laag zelfbeeld enkel als dit gepaard gaat met depressieve klachten → coping
● Welke persoonlijkheidstrekken spelen een rol in het ontwikkelen van een
verslaving?
- De verslaafde persoonlijkheid is geen diagnose
- Het is niet zo dat als je trekken hebt van verslaving dat je sowieso
verslaving ontwikkelt
→ verhoogt wel het risico
,
Wat is persoonlijkheidspsychologie niet ?
Cold reading is een techniek waarbij iemand, zonder voorafgaande kennis,
overtuigende uitspraken doet over een persoon.
en
Barnum effect of Forer effect
● De neiging van individuen om algemeen geldende uitspraken te
aanvaarden als zijnde typerend voor zichzelf
vb; Je wilt graag gewaardeerd worden, maar bent kritisch op jezelf. Soms ben je
onzeker, terwijl je naar buiten toe zelfverzekerd lijkt. Je bent sociaal, maar ook
graag op jezelf. Je hebt veel potentieel dat nog ontwikkeld kan worden.
Risico’s?
Invloed op individuele beslissingen
● Kreeft en schorpioen passen toch niet samen…
Invloed op feedback in groep
● Die positieve feedback die over het hele team ging, ging zeker over mij!
● Die kritiek die over het hele team ging, ging zeker niet over mij!
“Het is ook geen chat gpt”
Hoe komt dat?
● Cognitieve bias: subjectieve validatie
● Vooral van toepassing op positieve uitspraken
→ Logisch want… positieve feedback nemen we gemakkelijker aan dan kritiek
● Bedrijven maken hier gretig gebruik van
● Discover weekly Just for you
,Persoonlijkheidspsychologie als wetenschap
● De persoonlijkheidspsychologie is de tak van de psychologie die zich
bezighoudt met het bestuderen van persoonlijkheid.
3 analyseniveaus
● Analyse van persoonlijkheid op 3 verschillende niveaus (Kluckhohn &
Murray)
● Elk mens is zoals alle anderen
● Elk mens is zoals sommige anderen
● Elk mens is als geen ander
1. Elk mens is zoals alle anderen
- Human nature
- Gemeenschappelijkheden
- Ergens bij willen horen
- Bv. Puberteit en seksuele interesse
2. Elk mens is zoals sommige anderen
● Individuele verschillen
● Verschillen tussen groepen
Bv. mate van perfectionisme bij sporters
3. Elk mens is als geen ander
● Uniciteit; uniek, authenticiteit, …
● Iemands unieke manier van verdriet hebben
, Voorbeeld;
● Yannick...
● ervaart verdriet, boosheid, vreugde,…, net zoals iedereen
● hecht minder belang aan familiebanden dan zijn Italiaanse vriend
● sport heel erg graag als individu
Persoonlijkheidspsychologie als wetenschap
Rijke geschiedenis;
● 1937 als kantelpunt door Gordon Allport?
● Amerikaanse ontwikkelingen bouwden verder op filosofisch,
psychologisch en psychiatrisch gedachtengoed uit V.S. en Europa
Persoonlijkheid kan:
● Nomothetisch onderzocht worden;
● Idiografisch onderzocht worden
