Cardiovasculair stelsel
Hypertensie
= verhoogde bloeddruk
= het bloed stroomt met te veel kracht door de bloedvaten.
Hierdoor moeten het hart en de bloedvaten harder werken dan
normaal
- >= 140 mm Hg systolisch en/ of >= mm Hg diastolisch
(normale bloeddruk 120/80 mm Hg)
- bovendruk: de druk op de bloedvaten wanneer
het hart het bloed door het lichaam pompt.
- onderdruk: de druk op de bloedvaten wanneer
het hart tussen twee hartslagen ontspant
1 Inleiding
streefwaarden voor specifieke doelgroepen
1) Oudere patiënten
Zelfde behandeling als volwassenen voor ouderen jonger dan 85 jaar en niet matig tot
ernstig kwetsbaar/zwak ('frailty').
Ouderen 85+ of zeer kwetsbare ouderen hebben geen baat bij het verlagen van de
bloeddruk en kunnen zelfs in sommige situaties 'schadelijk' zijn (bv. valrisico). Het is
belangrijk dat de situatie individueel per pt bekeken wordt. Als er medicatie is opgestart, dan
kan deze wel blijven voortgezet worden indien er goede tolerantie is.
Dieetbehandelingsrichtlijn: systolische BD < 150 mm Hg tot < 130 mm Hg
2) Pt met cardiovasculair lijden/ risico (incl hartfalen)/ diabetes type 2/ afrikaanse
etniciteit
120(-129) mm Hg systolisch en 70-79 mm Hg diastolisch, mbv medicatie, indien tolerantie
Dieetbehandelingsrichtlijn voor patiënten met diabetes: variëren van 140/90 mm Hg tot <
130/80 mm Hg
3) kinderen
Hypertensie bij kinderen wordt gediagnosticeerd wanneer de bloeddrukwaarden ≥ p95 van
de normatieve BD voor leeftijd, geslacht en LL-percentiel, aanhoudend bij minstens 3
afzonderlijke metingen.
36
,Impact obesitas op de bloeddruk
Obesitas is één van de belangrijkste oorzaken van een hoge bloeddruk
oorzaken:
- extra lichaamsvet bevat veel bloedvaten —> hart moet het bloed door een groter
‘netwerk’ pompen —> druk in de vaten stijgt
Wanneer iemand veel aankomt, groeien de vetcellen in omvang (hypertrofie) en in
aantal. De aanmaak van nieuwe bloedvaten kan deze snelle groei soms niet
bijbenen. Hierdoor kan er in bepaalde delen van het vetweefsel een tekort aan
zuurstof (hypoxie) ontstaan. Dit kan uiteindelijk leiden tot milde, chronische
ontstekingen in het vetweefsel, wat weer een rol speelt bij het ontstaan van
aandoeningen zoals type 2 diabetes en hart- en vaatziekten.
- Visceraal vet beïnvloedt de nieren: meer vet betekent dat de nieren meer zout en
vocht vast houden —> meer vocht = meer volume —> BD stijgt
- Overgewicht ontregelt het renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS), een
hormonaal systeem dat de bloeddruk en de vochtbalans regelt. Dit zorgt ervoor dat
bloedvaten vernauwen en de spanning toeneemt.
- Vetcellen bij overgewicht produceren ontstekingsstoffen. Deze laaggradige
ontstekingen beschadigen en verkalken de vaatwand, waardoor deze minder soepel
meebeweegt
- Actief zenuwstelsel: Overactiviteit van het sympathisch zenuwstelsel komt vaker voor
bij een hoger gewicht, wat het hart sneller laat kloppen en de bloeddruk opjaag
- Patiënten met OB kunnen mogelijk meer medicatie nodig hebben om hun BD onder
controle te houden in vergelijking met patiënten zonder OB. Daarnaast hebben ze
een grotere kans op therapieresistente hypertensie.
Studies tonen aan dat wanneer ingezet wordt op G-verlies, dit een positief effect heeft op de
BD.
Symptomen hypertensie
- Asymptomatisch (+- geen klachten in de eerste jaren) —> wat het gevaarlijk maakt
omdat mensen het niet doorhebben.
- Mogelijke klachten:
- hoofdpijn, duizeligheid, wazig zien, kortademigheid, vermoeidheid,
spierzwakte
- mannen: pijn op de borst
- vrouwen: kortademigheid, vermoeidheid en misselijkheid
—> Deze klachten kunnen ook een andere oorzaak hebben. Daarom is het
belangrijk om een hoge bloeddruk regelmatig te laten meten. Blijft een hoge
bloeddruk onbehandeld, dan neemt het risico op een hartinfarct, beroerte, hartfalen,
nierschade en andere hart- en vaatziekten toe.
Hypertensie als risicofactor voor het ontstaan van HVZ
- >50% van de pt met hypertensie hebben bijkomende cardiovasculaire risicofactoren.
- Mensen met hypertensie hebben 2-3x grotere kans om te overlijden aan HVZ
- wanneer de systolische druk telkens toeneemt met 20 mm Hg, verdubbelt dit het
risico op HVZ
37
, Gevolgen hypertensie
2. Diagnose
criteria:
- 3 afwijkende metingen in 6-8 weken
- 5 afwijkende metingen binnen 6 maand
!!! Is een momentopname + rekening houden met witte
schorten fobie
aandacht bij:
- >160/100 mm Hg: snelle re-evaluatie binnen
enkele dagen aanbevolen
- >180/110 mmHg: exclusie van hypertensieve
‘noodgevallen’ nodig met daarbij behorende juiste
behandelingen
=> het monitoren van de BD elke 2-3 jaar is vanaf een
leeftijd van 18 jaar belangrijk om de diagnose van hypertensie vroegtijdig te kunnen
vaststellen en complicaties te voorkomen
38
Hypertensie
= verhoogde bloeddruk
= het bloed stroomt met te veel kracht door de bloedvaten.
Hierdoor moeten het hart en de bloedvaten harder werken dan
normaal
- >= 140 mm Hg systolisch en/ of >= mm Hg diastolisch
(normale bloeddruk 120/80 mm Hg)
- bovendruk: de druk op de bloedvaten wanneer
het hart het bloed door het lichaam pompt.
- onderdruk: de druk op de bloedvaten wanneer
het hart tussen twee hartslagen ontspant
1 Inleiding
streefwaarden voor specifieke doelgroepen
1) Oudere patiënten
Zelfde behandeling als volwassenen voor ouderen jonger dan 85 jaar en niet matig tot
ernstig kwetsbaar/zwak ('frailty').
Ouderen 85+ of zeer kwetsbare ouderen hebben geen baat bij het verlagen van de
bloeddruk en kunnen zelfs in sommige situaties 'schadelijk' zijn (bv. valrisico). Het is
belangrijk dat de situatie individueel per pt bekeken wordt. Als er medicatie is opgestart, dan
kan deze wel blijven voortgezet worden indien er goede tolerantie is.
Dieetbehandelingsrichtlijn: systolische BD < 150 mm Hg tot < 130 mm Hg
2) Pt met cardiovasculair lijden/ risico (incl hartfalen)/ diabetes type 2/ afrikaanse
etniciteit
120(-129) mm Hg systolisch en 70-79 mm Hg diastolisch, mbv medicatie, indien tolerantie
Dieetbehandelingsrichtlijn voor patiënten met diabetes: variëren van 140/90 mm Hg tot <
130/80 mm Hg
3) kinderen
Hypertensie bij kinderen wordt gediagnosticeerd wanneer de bloeddrukwaarden ≥ p95 van
de normatieve BD voor leeftijd, geslacht en LL-percentiel, aanhoudend bij minstens 3
afzonderlijke metingen.
36
,Impact obesitas op de bloeddruk
Obesitas is één van de belangrijkste oorzaken van een hoge bloeddruk
oorzaken:
- extra lichaamsvet bevat veel bloedvaten —> hart moet het bloed door een groter
‘netwerk’ pompen —> druk in de vaten stijgt
Wanneer iemand veel aankomt, groeien de vetcellen in omvang (hypertrofie) en in
aantal. De aanmaak van nieuwe bloedvaten kan deze snelle groei soms niet
bijbenen. Hierdoor kan er in bepaalde delen van het vetweefsel een tekort aan
zuurstof (hypoxie) ontstaan. Dit kan uiteindelijk leiden tot milde, chronische
ontstekingen in het vetweefsel, wat weer een rol speelt bij het ontstaan van
aandoeningen zoals type 2 diabetes en hart- en vaatziekten.
- Visceraal vet beïnvloedt de nieren: meer vet betekent dat de nieren meer zout en
vocht vast houden —> meer vocht = meer volume —> BD stijgt
- Overgewicht ontregelt het renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS), een
hormonaal systeem dat de bloeddruk en de vochtbalans regelt. Dit zorgt ervoor dat
bloedvaten vernauwen en de spanning toeneemt.
- Vetcellen bij overgewicht produceren ontstekingsstoffen. Deze laaggradige
ontstekingen beschadigen en verkalken de vaatwand, waardoor deze minder soepel
meebeweegt
- Actief zenuwstelsel: Overactiviteit van het sympathisch zenuwstelsel komt vaker voor
bij een hoger gewicht, wat het hart sneller laat kloppen en de bloeddruk opjaag
- Patiënten met OB kunnen mogelijk meer medicatie nodig hebben om hun BD onder
controle te houden in vergelijking met patiënten zonder OB. Daarnaast hebben ze
een grotere kans op therapieresistente hypertensie.
Studies tonen aan dat wanneer ingezet wordt op G-verlies, dit een positief effect heeft op de
BD.
Symptomen hypertensie
- Asymptomatisch (+- geen klachten in de eerste jaren) —> wat het gevaarlijk maakt
omdat mensen het niet doorhebben.
- Mogelijke klachten:
- hoofdpijn, duizeligheid, wazig zien, kortademigheid, vermoeidheid,
spierzwakte
- mannen: pijn op de borst
- vrouwen: kortademigheid, vermoeidheid en misselijkheid
—> Deze klachten kunnen ook een andere oorzaak hebben. Daarom is het
belangrijk om een hoge bloeddruk regelmatig te laten meten. Blijft een hoge
bloeddruk onbehandeld, dan neemt het risico op een hartinfarct, beroerte, hartfalen,
nierschade en andere hart- en vaatziekten toe.
Hypertensie als risicofactor voor het ontstaan van HVZ
- >50% van de pt met hypertensie hebben bijkomende cardiovasculaire risicofactoren.
- Mensen met hypertensie hebben 2-3x grotere kans om te overlijden aan HVZ
- wanneer de systolische druk telkens toeneemt met 20 mm Hg, verdubbelt dit het
risico op HVZ
37
, Gevolgen hypertensie
2. Diagnose
criteria:
- 3 afwijkende metingen in 6-8 weken
- 5 afwijkende metingen binnen 6 maand
!!! Is een momentopname + rekening houden met witte
schorten fobie
aandacht bij:
- >160/100 mm Hg: snelle re-evaluatie binnen
enkele dagen aanbevolen
- >180/110 mmHg: exclusie van hypertensieve
‘noodgevallen’ nodig met daarbij behorende juiste
behandelingen
=> het monitoren van de BD elke 2-3 jaar is vanaf een
leeftijd van 18 jaar belangrijk om de diagnose van hypertensie vroegtijdig te kunnen
vaststellen en complicaties te voorkomen
38
