SAMENVATTING
Kindzorg en pediatrie
Specifieke zorgverlening • het gezonde en het zieke kind • verpleegkundige
interventies
Bachelor Verpleegkunde – VIVES | academiejaar 2026–2027
Volledig in eigen woorden, met zelfgemaakte schema's, zelftests en uitgewerkte rekenoefeningen
Wat zit erin?
Vooraf het vak in een notendop (ECTS-fiche), hoe het examen eruitziet en hoe je deze
samenvatting gebruikt
Hoofdstuk 1–2 rechten van het kind, zorgprogramma, ouderparticipatie; groei en ontwikkeling,
voeding, slapen en wiegendood, huilen, hygiëne, zindelijkheid, veiligheid
Hoofdstuk 3 kind ≠ kleine volwassene, BBB, ABCDEF, normaalwaarden, PEWS, pijnschalen, PROSA en
comfort talk, anamnese
Hoofdstuk 4 vaccinaties en kinderziekten, NKO, respiratoir, gastro-intestinaal, urologisch,
dermatologisch, pediatrische heelkunde
Hoofdstuk 5 alle vaardigheden: babybad, groei meten, flesvoeding, medicatie (po, rectaal, oor, neus,
oog, IM, IV), aerosol, zuurstof en high flow, maagsonde, urinestaal, bloedafname, infuus
Overzichten kernsamenvatting, getallen en normaalwaarden, rekenblad, begrippenlijst, afkortingen,
isolatietabel, examencasussen en valkuilen, educatiefiches, vaardigheden in één
oogopslag, oefenexamen met 40 meerkeuzevragen
,Inhoud
Over dit vak en deze samenvatting.......................................................................................................................... 4
Het vak in het kort.............................................................................................................................................. 4
Hoe ziet het examen eruit?................................................................................................................................ 4
Hoe gebruik je deze samenvatting?.................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 1 – Zorgverlening aan kinderen.............................................................................................................. 6
1. Rechten van het kind...................................................................................................................................... 6
2. Visie op zorgverlening aan kinderen............................................................................................................... 8
3. Kinderen in het gezondheidszorglandschap................................................................................................. 10
Hoofdstuk 2 – Het gezonde kind............................................................................................................................ 13
1. De eerste duizend dagen.............................................................................................................................. 13
2. Groei en ontwikkeling.................................................................................................................................. 13
3. Zintuigen...................................................................................................................................................... 19
4. Basisbehoeften van het kind........................................................................................................................ 20
5. Spelen, bewegen en veiligheid..................................................................................................................... 35
Hoofdstuk 3 – Benadering van het kind................................................................................................................. 38
1. Een kind is geen kleine volwassene.............................................................................................................. 38
2. Observatie van het kind............................................................................................................................... 40
3. Procedurele comfortzorg – PROSA............................................................................................................... 46
4. Verpleegkundige anamnese......................................................................................................................... 51
Hoofdstuk 4 – Pediatrische pathologie en verpleegkundige zorg..........................................................................53
1. Kinderziekten en vaccinaties........................................................................................................................ 53
2. Aandoeningen van neus-keel-oor (NKO)...................................................................................................... 58
3. Respiratoire aandoeningen.......................................................................................................................... 61
4. Gastro-intestinale aandoeningen................................................................................................................. 69
5. Urologische aandoeningen: urineweginfecties (UWI)................................................................................... 82
6. Dermatologische aandoeningen................................................................................................................... 83
7. Pediatrische heelkunde................................................................................................................................ 89
Hoofdstuk 5 – Verpleegkundige interventies bij kinderen..................................................................................... 95
1. Basisprincipes en methodisch handelen....................................................................................................... 95
2. Hygiënische zorgen...................................................................................................................................... 95
3. Groei opvolgen............................................................................................................................................. 97
4. Flesvoeding bereiden en toedienen............................................................................................................. 97
5. Zorgen bij uitscheiding (verluieren).............................................................................................................. 99
6. Medicatietoediening.................................................................................................................................... 99
7. Respiratoir stelsel....................................................................................................................................... 102
8. Gastro-intestinaal....................................................................................................................................... 106
9. Urologisch stelsel....................................................................................................................................... 108
10. Circulatiestelsel........................................................................................................................................ 109
Kindzorg en pediatrie | samenvatting 2
,Overzichten......................................................................................................................................................... 113
Kernsamenvatting per hoofdstuk................................................................................................................... 113
Getallen en normaalwaarden in één oogopslag............................................................................................. 115
Rekenblad: medisch rekenen......................................................................................................................... 117
Begrippenlijst................................................................................................................................................. 120
Afkortingen.................................................................................................................................................... 125
Isolatie-indicatietabel..................................................................................................................................... 127
Examencasussen en valkuilen........................................................................................................................ 128
Educatie aan kind en ouders: kernboodschappen.......................................................................................... 130
Vaardigheden in één oogopslag..................................................................................................................... 132
Oefenexamen: 40 meerkeuzevragen............................................................................................................. 134
Kindzorg en pediatrie | samenvatting 3
, Over dit vak en deze samenvatting
Het vak in het kort
Onderdeel Info (ECTS-fiche 2026–2027)
Opleidingsonderdeel Specifieke zorgverlening: kindzorg en pediatrie
Opleiding Bachelor Verpleegkunde – VIVES
Studiepunten 3, eerste semester
Werkvormen hoorcolleges, casuïstiek, vaardigheidslessen
Studiemateriaal cursus (syllabus), PowerPoints, Toledo (o.a. e-learnings)
Evaluatie examen in de examenperiode: mondeling + praktijkexamen, 100 % geïntegreerd
Vraagvormen meerkeuzevragen (zonder verhoogde cesuur) en open vragen
Toegelaten formularium en rekenmachine
Score op 20
Herkansen geen deeloverdrachten
De rode draad van het vak: een kind is geen volwassene in miniformaat. Je leert de normale groei en
ontwikkeling kennen, de zorg voor het gezonde en het zieke kind, de belangrijkste pathologie, de gezinsgerichte
benadering en de verpleegkundige handelingen bij kinderen, zowel in het ziekenhuis (intramuraal) als
daarbuiten (extramuraal). De ECTS-fiche benadrukt klinisch redeneren, correcte informatie geven aan kind en
ouders, preventie en educatie en gestructureerd rapporteren. Rekenvaardigheden kunnen op het examen
getoetst worden.
Hoe ziet het examen eruit?
EXAMEN (UIT DE LES "VOORBEREIDING EXAMEN")
Mondeling + praktijk in één examen; kom in broekpak; enkel een rekentoestel, geen kaartjes.
Soms een bijlage bij de casus (bv. groeicurve, PEWS).
Max. 45 minuten voorbereiding + max. 45 minuten examen.
Controleer op het examen het naamkaartje aan het bed én het armbandje van het kind (de pop).
Elk examen bevat:
1. meerkeuzevragen uit alle thema's;
2. een begrippenlijst (→ zie de begrippenlijst achteraan);
3. medisch rekenen: melkvoeding of medicatie (→ zie het rekenblad achteraan);
4. een casus met toepassingsvragen: gericht op een pathologie en op educatie (voeding, slapen, een
onderzoek dat het kind moet ondergaan);
5. 2 vaardigheden: minstens 1 voer je echt uit, de tweede kan een overloop van de stappen of een
bespreking van aandachtspunten zijn.
Twee voorbeeldcasussen uit de les (Roos met kinkhoest en Paul voor een gebitssanering) zijn verwerkt in de
betreffende hoofdstukken en in de examencasussen achteraan.
Kindzorg en pediatrie | samenvatting 4
Kindzorg en pediatrie
Specifieke zorgverlening • het gezonde en het zieke kind • verpleegkundige
interventies
Bachelor Verpleegkunde – VIVES | academiejaar 2026–2027
Volledig in eigen woorden, met zelfgemaakte schema's, zelftests en uitgewerkte rekenoefeningen
Wat zit erin?
Vooraf het vak in een notendop (ECTS-fiche), hoe het examen eruitziet en hoe je deze
samenvatting gebruikt
Hoofdstuk 1–2 rechten van het kind, zorgprogramma, ouderparticipatie; groei en ontwikkeling,
voeding, slapen en wiegendood, huilen, hygiëne, zindelijkheid, veiligheid
Hoofdstuk 3 kind ≠ kleine volwassene, BBB, ABCDEF, normaalwaarden, PEWS, pijnschalen, PROSA en
comfort talk, anamnese
Hoofdstuk 4 vaccinaties en kinderziekten, NKO, respiratoir, gastro-intestinaal, urologisch,
dermatologisch, pediatrische heelkunde
Hoofdstuk 5 alle vaardigheden: babybad, groei meten, flesvoeding, medicatie (po, rectaal, oor, neus,
oog, IM, IV), aerosol, zuurstof en high flow, maagsonde, urinestaal, bloedafname, infuus
Overzichten kernsamenvatting, getallen en normaalwaarden, rekenblad, begrippenlijst, afkortingen,
isolatietabel, examencasussen en valkuilen, educatiefiches, vaardigheden in één
oogopslag, oefenexamen met 40 meerkeuzevragen
,Inhoud
Over dit vak en deze samenvatting.......................................................................................................................... 4
Het vak in het kort.............................................................................................................................................. 4
Hoe ziet het examen eruit?................................................................................................................................ 4
Hoe gebruik je deze samenvatting?.................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 1 – Zorgverlening aan kinderen.............................................................................................................. 6
1. Rechten van het kind...................................................................................................................................... 6
2. Visie op zorgverlening aan kinderen............................................................................................................... 8
3. Kinderen in het gezondheidszorglandschap................................................................................................. 10
Hoofdstuk 2 – Het gezonde kind............................................................................................................................ 13
1. De eerste duizend dagen.............................................................................................................................. 13
2. Groei en ontwikkeling.................................................................................................................................. 13
3. Zintuigen...................................................................................................................................................... 19
4. Basisbehoeften van het kind........................................................................................................................ 20
5. Spelen, bewegen en veiligheid..................................................................................................................... 35
Hoofdstuk 3 – Benadering van het kind................................................................................................................. 38
1. Een kind is geen kleine volwassene.............................................................................................................. 38
2. Observatie van het kind............................................................................................................................... 40
3. Procedurele comfortzorg – PROSA............................................................................................................... 46
4. Verpleegkundige anamnese......................................................................................................................... 51
Hoofdstuk 4 – Pediatrische pathologie en verpleegkundige zorg..........................................................................53
1. Kinderziekten en vaccinaties........................................................................................................................ 53
2. Aandoeningen van neus-keel-oor (NKO)...................................................................................................... 58
3. Respiratoire aandoeningen.......................................................................................................................... 61
4. Gastro-intestinale aandoeningen................................................................................................................. 69
5. Urologische aandoeningen: urineweginfecties (UWI)................................................................................... 82
6. Dermatologische aandoeningen................................................................................................................... 83
7. Pediatrische heelkunde................................................................................................................................ 89
Hoofdstuk 5 – Verpleegkundige interventies bij kinderen..................................................................................... 95
1. Basisprincipes en methodisch handelen....................................................................................................... 95
2. Hygiënische zorgen...................................................................................................................................... 95
3. Groei opvolgen............................................................................................................................................. 97
4. Flesvoeding bereiden en toedienen............................................................................................................. 97
5. Zorgen bij uitscheiding (verluieren).............................................................................................................. 99
6. Medicatietoediening.................................................................................................................................... 99
7. Respiratoir stelsel....................................................................................................................................... 102
8. Gastro-intestinaal....................................................................................................................................... 106
9. Urologisch stelsel....................................................................................................................................... 108
10. Circulatiestelsel........................................................................................................................................ 109
Kindzorg en pediatrie | samenvatting 2
,Overzichten......................................................................................................................................................... 113
Kernsamenvatting per hoofdstuk................................................................................................................... 113
Getallen en normaalwaarden in één oogopslag............................................................................................. 115
Rekenblad: medisch rekenen......................................................................................................................... 117
Begrippenlijst................................................................................................................................................. 120
Afkortingen.................................................................................................................................................... 125
Isolatie-indicatietabel..................................................................................................................................... 127
Examencasussen en valkuilen........................................................................................................................ 128
Educatie aan kind en ouders: kernboodschappen.......................................................................................... 130
Vaardigheden in één oogopslag..................................................................................................................... 132
Oefenexamen: 40 meerkeuzevragen............................................................................................................. 134
Kindzorg en pediatrie | samenvatting 3
, Over dit vak en deze samenvatting
Het vak in het kort
Onderdeel Info (ECTS-fiche 2026–2027)
Opleidingsonderdeel Specifieke zorgverlening: kindzorg en pediatrie
Opleiding Bachelor Verpleegkunde – VIVES
Studiepunten 3, eerste semester
Werkvormen hoorcolleges, casuïstiek, vaardigheidslessen
Studiemateriaal cursus (syllabus), PowerPoints, Toledo (o.a. e-learnings)
Evaluatie examen in de examenperiode: mondeling + praktijkexamen, 100 % geïntegreerd
Vraagvormen meerkeuzevragen (zonder verhoogde cesuur) en open vragen
Toegelaten formularium en rekenmachine
Score op 20
Herkansen geen deeloverdrachten
De rode draad van het vak: een kind is geen volwassene in miniformaat. Je leert de normale groei en
ontwikkeling kennen, de zorg voor het gezonde en het zieke kind, de belangrijkste pathologie, de gezinsgerichte
benadering en de verpleegkundige handelingen bij kinderen, zowel in het ziekenhuis (intramuraal) als
daarbuiten (extramuraal). De ECTS-fiche benadrukt klinisch redeneren, correcte informatie geven aan kind en
ouders, preventie en educatie en gestructureerd rapporteren. Rekenvaardigheden kunnen op het examen
getoetst worden.
Hoe ziet het examen eruit?
EXAMEN (UIT DE LES "VOORBEREIDING EXAMEN")
Mondeling + praktijk in één examen; kom in broekpak; enkel een rekentoestel, geen kaartjes.
Soms een bijlage bij de casus (bv. groeicurve, PEWS).
Max. 45 minuten voorbereiding + max. 45 minuten examen.
Controleer op het examen het naamkaartje aan het bed én het armbandje van het kind (de pop).
Elk examen bevat:
1. meerkeuzevragen uit alle thema's;
2. een begrippenlijst (→ zie de begrippenlijst achteraan);
3. medisch rekenen: melkvoeding of medicatie (→ zie het rekenblad achteraan);
4. een casus met toepassingsvragen: gericht op een pathologie en op educatie (voeding, slapen, een
onderzoek dat het kind moet ondergaan);
5. 2 vaardigheden: minstens 1 voer je echt uit, de tweede kan een overloop van de stappen of een
bespreking van aandachtspunten zijn.
Twee voorbeeldcasussen uit de les (Roos met kinkhoest en Paul voor een gebitssanering) zijn verwerkt in de
betreffende hoofdstukken en in de examencasussen achteraan.
Kindzorg en pediatrie | samenvatting 4
