ROOMS-KATHOLIEKE
GODSDIENST
Cursus
1 INLEIDING
LEZEN IN SYLLABUS
2 SPIRITUALITEIT ALS KERNBEGRIP EN DE 3 SPILFIGUREN
2.1 TERUGBLIK OP RELIGIE, ZINGEVING EN LEVENSBESCHOUWING
- De samenleving zit in transitie, waardoor onderwijs en leven sterk
veranderen.
- In deze context zijn tradities dynamisch en fluïde en vragen ze om
flexibiliteit.
- Er is een dringende behoefte aan de ontwikkeling van een
leerlinggerichte en wereldgerichte levensbeschouwelijke vorming.
- Lln moeten werken met levensbeschouwelijke vragen, bronnen en
thema’s
- Doel is ook het dekoloniseren van de geesten en kritisch omgaan
met racismewijsheid.
- …
2.2 WERELDGERICHT ONDERWIJS ALS GEMEENSCHAPPELIJK KADER
We geloven dat wereldgericht onderwijs een invulling is van wat
pedagogisch verantwoord en kwalitatief levensbeschouwelijk onderwijs
kan zijn.
Wereldgericht onderwijs start vanuit: ‘Is wat ik wens wenselijk voor
mezelf, de ander en de wereld?’
Eerste element binnen wereldgericht onderwijs
- De zoektocht naar menswording of naar hoe een mens echt mens
wordt.
- Sta stil bij wat echt telt, te onderzoeken wat je belangrijk vindt
, Bij wereldgericht onderwijs draait het ook om de vragen: ‘Wie ben ik
als mens?’ en ‘Wat is goed om te doen als mens in de wereld,’
Tweede element binnen wereldgericht onderwijs
- Wereldgericht onderwijs is (persoons)vormend van aard en overstijgt
het pure kennisoverdracht of socialisering in de maatschappij.
- Triggeren tot het nemen van verantwoordelijkheid om de wereld
mee te vormen
- Autonomie om niet alleen passieve ontvanger tz zijn van kennis,
opgelegde normen, …
- Mens = speler in de wereld
Derde element binnen wereldgericht onderwijs
- Gericht op de wereld in het hier en nu en stelt de vraag: ‘Is wat ik
wens ook wenselijk is voor ander, voor de wereld?
- Gericht zijn op een hoger goed. Je gaat aan de slag met ideeën zoals
rechtvaardigheid, hoop, …
Vierde element binnen wereldgericht onderwijs
- Belang van waarden, etnische keuzes
- Wereldgericht onderwijs heeft dus ook een link met de term
normatieve professionalisering
Besluit
• In vakstudie verdiepen we ons in menswording: wat het betekent
voor jezelf en als toekomstig leraar. Onderwijs is meer dan kennis en
socialisatie; het helpt kinderen ontdekken wat waardevol is, relaties
opbouwen en keuzes maken vanuit waarden. Zo worden ze actieve
spelers in de wereld. Dit vraagt om normatieve professionalisering:
lesgeven vanuit je waarden, met betrokkenheid en bezieling. Spiritualiteit
vormt hierbij de basis.
2.3 PERSOONSVORMING IN DE OPLEIDING LAGER ONDERWIJS
- Leerkrachten zijn meer dan alleen technische professionals; hun
persoonlijke ontwikkeling (persoonsvorming) is belangrijk.
- Hun waarden, normen en levensbeschouwing beïnvloeden hun
handelen in de klas.
, - Leerkrachten spelen een rol in de identiteitsontwikkeling van
leerlingen en hun functioneren in een diverse, democratische
samenleving.
- Werken aan je eigen persoonsvorming is noodzakelijk en
professioneel, geen hobby.
- De levensbeschouwing van de leerkracht mag niet leiden tot
indoctrinatie, maar moet leerlingen helpen kritisch na te denken en
eigen waarden te ontwikkelen.
2.4 VAKSTUDIE, NORMATIEVE PROFESSIONALITEIT EN
WERELDGERICHT ONDERWIJS
- In vakstudie wordt gezocht naar waarden en levensbeschouwelijke
inhoud binnen het vak.
- Leerkrachten werken aan hun eigen waarden en handelen vanuit die
waarden, en bieden dit ook aan als opties voor leerlingen.
- De focus ligt op levensbeschouwelijke vorming, niet enkel op
kennisoverdracht.
- Leerlingen worden begeleid in zingevingsvragen, en in het
ontwikkelen van eigen overtuigingen en visies.
- Er wordt kennis gemaakt met religies en tradities om eigen
zingeving en positionering te ontwikkelen.
- Dialoog en ontmoeting (met leerkracht en medeleerlingen) zijn
belangrijk voor ontwikkeling.
- Het vak richt zich op menswording:
- autonomie en verantwoordelijkheid stimuleren
- verbondenheid met de wereld ontwikkelen
- bijdragen aan betekenisvol leven vanuit eigen identiteit
2.5 INTRODUCTIE VAN SPIRITUALITEIT: EEN DEFINITIE
Menswording hangt samen met de spirituele dimensie van de mens.
Spiritualiteit gaat over de verbinding met je diepste kern (ziel), je waarden
en overtuigingen, en het verlangen om te leven vanuit waarden zoals
liefde, schoonheid en solidariteit. Het gaat ook om het zoeken naar iets
dat groter is dan jezelf (zoals God, het universum of een hogere betekenis)
en van daaruit zin geven aan het leven en betekenisvol handelen.
Uitgangspunt is dat elke mens een spirituele aanleg heeft: een innerlijke
drang om betekenis te zoeken en volgens waarden te leven. Dit zorgt
ervoor dat spiritualiteit zowel naar binnen als naar buiten gericht is.
, Belangrijk is de spiraalbeweging van spiritualiteit:
naar binnen keren om jezelf te leren kennen, je kern te ontdekken
en overbodige lagen los te laten
naar buiten treden door dit om te zetten in concreet, waardengericht
handelen in de wereld
Deze beweging blijft zich doorheen het leven herhalen en
ontwikkelen.
Een tweede beeld is de oceaanmetafoor:
de golven = onze veranderlijke, individuele eigenschappen en
identiteit
de oceaanbodem = onze diepere, meer universele waarden en
overtuigingen
Vanuit spiritualiteit ontstaan belangrijke levensvragen zoals:
Wie ben ik in mijn kern?
Wat is mijn plaats en verantwoordelijkheid in de wereld?
Hoe kan ik waarden zoals liefde en solidariteit omzetten in
handelen?
Hoe kan ik bijdragen aan een betekenisvolle en betere wereld?
2.6 DE INDIVIDUELE, SOCIALE EN COLLECTIEVE COMPONENT VAN
SPIRITUALITEIT
2.6.1 SPIRITUALITEIT HEEFT EEN PERSOONLIJK STARTPUNT
Spiritualiteit is een persoonlijk en dynamisch proces van ontdekken,
voelen, denken en betekenis geven. Iedereen beleeft dit anders: voor
sommigen vanzelfsprekend, voor anderen een zoektocht, en soms lukt het
moeilijk.
De persoonlijke beleving staat nooit los van de context. Je eigen
levensverhaal maakt altijd deel uit van een groter geheel zoals religie,
kunst, filosofie en maatschappelijke stromingen.
Een belangrijke rol is weggelegd voor het lichaam als bron van
spiritualiteit. Via het lichaam ervaren we emoties, contact en betekenis.
Praktijken zoals meditatie, yoga, mindfulness en ademhalingsoefeningen
tonen dat lichaam en geest verbonden zijn. Dit is ook een reactie op een
te eenzijdige focus op denken en presteren.
Spiritualiteit is een levensbeschouwelijke grondhouding:
gaat over “zijn”
is persoonlijk en uniek
verandert doorheen de tijd (dynamisch en fluïde)
GODSDIENST
Cursus
1 INLEIDING
LEZEN IN SYLLABUS
2 SPIRITUALITEIT ALS KERNBEGRIP EN DE 3 SPILFIGUREN
2.1 TERUGBLIK OP RELIGIE, ZINGEVING EN LEVENSBESCHOUWING
- De samenleving zit in transitie, waardoor onderwijs en leven sterk
veranderen.
- In deze context zijn tradities dynamisch en fluïde en vragen ze om
flexibiliteit.
- Er is een dringende behoefte aan de ontwikkeling van een
leerlinggerichte en wereldgerichte levensbeschouwelijke vorming.
- Lln moeten werken met levensbeschouwelijke vragen, bronnen en
thema’s
- Doel is ook het dekoloniseren van de geesten en kritisch omgaan
met racismewijsheid.
- …
2.2 WERELDGERICHT ONDERWIJS ALS GEMEENSCHAPPELIJK KADER
We geloven dat wereldgericht onderwijs een invulling is van wat
pedagogisch verantwoord en kwalitatief levensbeschouwelijk onderwijs
kan zijn.
Wereldgericht onderwijs start vanuit: ‘Is wat ik wens wenselijk voor
mezelf, de ander en de wereld?’
Eerste element binnen wereldgericht onderwijs
- De zoektocht naar menswording of naar hoe een mens echt mens
wordt.
- Sta stil bij wat echt telt, te onderzoeken wat je belangrijk vindt
, Bij wereldgericht onderwijs draait het ook om de vragen: ‘Wie ben ik
als mens?’ en ‘Wat is goed om te doen als mens in de wereld,’
Tweede element binnen wereldgericht onderwijs
- Wereldgericht onderwijs is (persoons)vormend van aard en overstijgt
het pure kennisoverdracht of socialisering in de maatschappij.
- Triggeren tot het nemen van verantwoordelijkheid om de wereld
mee te vormen
- Autonomie om niet alleen passieve ontvanger tz zijn van kennis,
opgelegde normen, …
- Mens = speler in de wereld
Derde element binnen wereldgericht onderwijs
- Gericht op de wereld in het hier en nu en stelt de vraag: ‘Is wat ik
wens ook wenselijk is voor ander, voor de wereld?
- Gericht zijn op een hoger goed. Je gaat aan de slag met ideeën zoals
rechtvaardigheid, hoop, …
Vierde element binnen wereldgericht onderwijs
- Belang van waarden, etnische keuzes
- Wereldgericht onderwijs heeft dus ook een link met de term
normatieve professionalisering
Besluit
• In vakstudie verdiepen we ons in menswording: wat het betekent
voor jezelf en als toekomstig leraar. Onderwijs is meer dan kennis en
socialisatie; het helpt kinderen ontdekken wat waardevol is, relaties
opbouwen en keuzes maken vanuit waarden. Zo worden ze actieve
spelers in de wereld. Dit vraagt om normatieve professionalisering:
lesgeven vanuit je waarden, met betrokkenheid en bezieling. Spiritualiteit
vormt hierbij de basis.
2.3 PERSOONSVORMING IN DE OPLEIDING LAGER ONDERWIJS
- Leerkrachten zijn meer dan alleen technische professionals; hun
persoonlijke ontwikkeling (persoonsvorming) is belangrijk.
- Hun waarden, normen en levensbeschouwing beïnvloeden hun
handelen in de klas.
, - Leerkrachten spelen een rol in de identiteitsontwikkeling van
leerlingen en hun functioneren in een diverse, democratische
samenleving.
- Werken aan je eigen persoonsvorming is noodzakelijk en
professioneel, geen hobby.
- De levensbeschouwing van de leerkracht mag niet leiden tot
indoctrinatie, maar moet leerlingen helpen kritisch na te denken en
eigen waarden te ontwikkelen.
2.4 VAKSTUDIE, NORMATIEVE PROFESSIONALITEIT EN
WERELDGERICHT ONDERWIJS
- In vakstudie wordt gezocht naar waarden en levensbeschouwelijke
inhoud binnen het vak.
- Leerkrachten werken aan hun eigen waarden en handelen vanuit die
waarden, en bieden dit ook aan als opties voor leerlingen.
- De focus ligt op levensbeschouwelijke vorming, niet enkel op
kennisoverdracht.
- Leerlingen worden begeleid in zingevingsvragen, en in het
ontwikkelen van eigen overtuigingen en visies.
- Er wordt kennis gemaakt met religies en tradities om eigen
zingeving en positionering te ontwikkelen.
- Dialoog en ontmoeting (met leerkracht en medeleerlingen) zijn
belangrijk voor ontwikkeling.
- Het vak richt zich op menswording:
- autonomie en verantwoordelijkheid stimuleren
- verbondenheid met de wereld ontwikkelen
- bijdragen aan betekenisvol leven vanuit eigen identiteit
2.5 INTRODUCTIE VAN SPIRITUALITEIT: EEN DEFINITIE
Menswording hangt samen met de spirituele dimensie van de mens.
Spiritualiteit gaat over de verbinding met je diepste kern (ziel), je waarden
en overtuigingen, en het verlangen om te leven vanuit waarden zoals
liefde, schoonheid en solidariteit. Het gaat ook om het zoeken naar iets
dat groter is dan jezelf (zoals God, het universum of een hogere betekenis)
en van daaruit zin geven aan het leven en betekenisvol handelen.
Uitgangspunt is dat elke mens een spirituele aanleg heeft: een innerlijke
drang om betekenis te zoeken en volgens waarden te leven. Dit zorgt
ervoor dat spiritualiteit zowel naar binnen als naar buiten gericht is.
, Belangrijk is de spiraalbeweging van spiritualiteit:
naar binnen keren om jezelf te leren kennen, je kern te ontdekken
en overbodige lagen los te laten
naar buiten treden door dit om te zetten in concreet, waardengericht
handelen in de wereld
Deze beweging blijft zich doorheen het leven herhalen en
ontwikkelen.
Een tweede beeld is de oceaanmetafoor:
de golven = onze veranderlijke, individuele eigenschappen en
identiteit
de oceaanbodem = onze diepere, meer universele waarden en
overtuigingen
Vanuit spiritualiteit ontstaan belangrijke levensvragen zoals:
Wie ben ik in mijn kern?
Wat is mijn plaats en verantwoordelijkheid in de wereld?
Hoe kan ik waarden zoals liefde en solidariteit omzetten in
handelen?
Hoe kan ik bijdragen aan een betekenisvolle en betere wereld?
2.6 DE INDIVIDUELE, SOCIALE EN COLLECTIEVE COMPONENT VAN
SPIRITUALITEIT
2.6.1 SPIRITUALITEIT HEEFT EEN PERSOONLIJK STARTPUNT
Spiritualiteit is een persoonlijk en dynamisch proces van ontdekken,
voelen, denken en betekenis geven. Iedereen beleeft dit anders: voor
sommigen vanzelfsprekend, voor anderen een zoektocht, en soms lukt het
moeilijk.
De persoonlijke beleving staat nooit los van de context. Je eigen
levensverhaal maakt altijd deel uit van een groter geheel zoals religie,
kunst, filosofie en maatschappelijke stromingen.
Een belangrijke rol is weggelegd voor het lichaam als bron van
spiritualiteit. Via het lichaam ervaren we emoties, contact en betekenis.
Praktijken zoals meditatie, yoga, mindfulness en ademhalingsoefeningen
tonen dat lichaam en geest verbonden zijn. Dit is ook een reactie op een
te eenzijdige focus op denken en presteren.
Spiritualiteit is een levensbeschouwelijke grondhouding:
gaat over “zijn”
is persoonlijk en uniek
verandert doorheen de tijd (dynamisch en fluïde)
