Samenvatting Voortplanting

Samenvatting voortplanting Esther Platini



Samenvatting voortplanting

Hoofdstuk 1: Bouw en functie van het voortplantingstelsel
Bouw en functie van het mannelijk voortplantingsstelsel

Testes of teelballen

Eigenschappen Functie

 Zijn de mannelijke gonaden of  Spermatogenese: proces waarbij
geslachtsklieren (de organen waar de spermatozoa (mannelijke gameten) gevormd
mannelijke voortplantingscellen gevormd worden in de tubuli seminiferi
worden)  Productie van geslachtshormonen of
 Bevinden zich in een huidzak of scrotum androgenen: testosteron dat
in de liesstreek verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van
de secundaire mannelijke
geslachtskenmerken (lichaamsbouw) en het
libido

Spermatozoa bestaat uit 3 delen:
 Hoofd: is de kern van de cel en is bedekt door acrosoom
 Middenstuk: is de “energiefabriek” van de cel. Bevat veel
mitochondria die energie produceren en gerangschikt zijn
volgens een spiraalvormig patroon
 Staart: bevat contractiele fibrillen en zorgt dat de cel zich
kan voortbewegen
Acrosoom: bevat verterende enzymen die de spermatozoa helpt om doorheen de lagen van
eicel te geraken om zo de eicel te bevruchten.
Ontwikkeling en locatie van de testes:

 Ontwikkelen teelballen in de buikholte vlakbij de nieren
Voor
 Vastgehecht aan de gubernaculum testis
geboorte:
 Teelballen blijven op dezelfde plaats tijdens de groei van de foetus

 Worden de testes doorheen de liesringen naar beneden getrokken tot in
Kort na de
het scrotum
geboorte:
 Afhankelijk van de diersoort

Cryptorchidie:
 1 of beide testes dalen neit af tot in het scrotum en blijven achter in de buikholte of
lieskanaal.
 De teelballen kunnen geen vruchtbare spermacellen produceren
 Testosteronproductie is normaal
 Moet gecastreerd worden want ze kunnen tumoren worden
 Erfelijke aandoen  niet mee verder fokken
 Cryptorche hengsten zijn bovendien vaak erg agressief



1

,Samenvatting voortplanting Esther Platini


Wanneer dalen teelballen per diersoort

Hengst Tussen 1 maand voor de geboorte en 2 weken na de geboorte

 Kort na de geboorte
 Lieskanalen nog wijd en de testes zijn klein en zacht  spontane retractie
Reu
(teelballen gaan terug het lieskanaal in). Daarom wordt cryptorchidie pas op 6
maanden vastgesteld (op 6 maanden sluit het lieskanaal)

 Rond de geboorte
Kater
 4-8 maanden: zijn de testes permanent in het scrotum aanwezig

 Rond 3 maanden
Rammelaar  Lieskanalen blijven permanent geopend: kunnen teelballen altijd terug in
de buikholte trekken
(cavia’s)  4 maanden: nog geen teelballen ingedaald  cryptorchidie
 Hoe onderzoeken: scrotale zak ontwikkelt dan niet


Scrotum:
Is de huidzak waar teelballen in zitten
 Functie: rol in temperatuur regulatie  om spermacellen te kunnen produceren moet de
temperatuur in de teelballen enkele graden lager liggen dan de lichaamstemperatuur
(daarom een scrotum)
Musculus cremaster functie:
 Is een spier die deel uitmaakt van het systeem voor temperatuurregeling van de teelballen
 Bij warme temperaturen relaxeert de musculus cremaster  testes hangen lager van het
lichaam zodat ze koel kunnen blijven
 Bij koude temperaturen trekt de musculus cremaster de testes op  hangen dicht tegen
het lichaam zodat ze warm gehouden worden
Zaadstreng:
 Functie: verbindt de testes met de rest van het lichaam
 Is buisvormig en bevat: bloedvaten, zenuwen, lymfevaten en de zaadleider
Arteria testicularis functie: Het bloed op lichaamstemperatuur dat naar de testes afdaalt
wordt afgekoeld door het bloed dat via plexus pampiniformis dat de testes verlaat. Het bloed
in de plexus pampiniformis wordt terwijl verwarmd door het bloed in de arteria testicularis. Zo
is het bloed verwarmd voor het in de abdomen terecht komt. Zo kunnen de testes op een
lagere temperatuur gehouden worden zonder dat het lichaam afkoelt.
Epididymis:
 Gekronkelde buis die de efferente ductuli (die de spermatozoa afvoeren) verbindt met het
vas deferens
 Opslagplaats voor spermatozoa
 Plaats waar spermatozoa verder kunnen rijpen tot ejaculatie




2

,Samenvatting voortplanting Esther Platini


Epididymis bestaat uit 3 regio’s:

A Caput epididymis (hoofd): Vanuit ductuli
efferentes komen spermacellen in het
caput epididymis terecht

B Corpus epididymis (lichaam): grootste
deel

C Cauda epididymis (staart): gaat over in
het vas deferend (D)




Als spermatozoa nooit geëjaculeerd worden: dan blijven ze in de epididymis tot ze
afsterven en geresorbeerd worden in de tubuluscellen
Vas deferens, ductus deferens of de zaadleider:
 Functie: Brengt spermatozoa van de epididymis naar de urethra tijdens de ejaculatie
 Passeert de liesring  naar buikholte  maakt een bocht caudaal  net achter
urineblaas gaat deze over in de urethra
Ampulla: is verwijding van de vas deferens vlak voor hij overgaat in de urethra. Kan
klierweefsel (accessoire geslachtsklieren) bevatten die secretie (zaadplasma) toevoegen aan
het spermatozoa.




3

, Samenvatting voortplanting Esther Platini


Urethra:
 Urinaire functie: urine van de urineblaas naar de buitenwereld brengen
 Functie tijdens ejaculatie: Spermatozoa met het zaadplasma worden van de zaadleider in
de urethra gepompt en komen zo in de buitenwereld terecht als sperma. (urine doorgang
wordt tijdelijk stilgelegd)

3 accessoire geslachtsklieren

 Produceren zaadplasma (bevat: electrolyten, fructose en
prostaglandines)
 Fructose is een energiebron (voortbeweging van de
spermacellen)
 Prostaglandines stimuleert het vrouwelijk voortplantingstelsel
samen te treken  dit helpt spermacellen om richting eileiders
4 Zaadblaasjes
te zwemmen
 Zaadplasma is een alkalisch vocht dat de zure pH van van het
vrouwelijk voortplantingsstelsel neutraliseert waardoor
spermacellen levend in de eileiders geraken om eicel te
bevruchten
 Kater en reu hebben geen zaadblaasjes

 Bij reuen is de prostaat groot  enige accessoire geslachtsklier
3 Prostaat  Prostaatklier ligt rond de urethra
 Voegen secretie toe aan de spermatozoa

Bulbo-  Vlak voor de ejaculatie scheiden ze een muceus vocht dat de
urethraalklieren urethra vrij maakt en smeert zodat sperma goed kan passeren.
8  Alleen reu heeft geen bulbo-urethraalklieren
of
Cowperklieren

1) Urethra of urinebuis
2) Blaas
5) Zaadleiders
6) Testikels
7) Scrotum




4