Samenvatting Bronnen en beginselen van het recht H6 | Deel 2 | UA | 2026/27

Bronnen en beginselen van het recht
Deel 2

Deel 2: De bronnen van het objectieve recht

Hoofdstuk 6: Het begrip rechtsbron

6.1 Materiële bronnen van het recht

Begrip
Het begrip rechtsbron (= une source de droit) heeft twee betekenissen:
 Materiële bronnen van het recht: de factoren die de inhoud van het recht
bepalen.
 Formele bronnen van het recht: de verschijningsvormen waarin het recht terug
te vinden is, zoals wetgeving en rechtspraak.

Materiële rechtsbronnen verwijzen dus naar de herkomst van de inhoud van het
geldende objectieve recht: de factoren die invloed hebben gehad op de vorming
van het recht.

Er kunnen verschillende categorieën van materiële rechtsbronnen worden
onderscheiden: politieke, feitelijke, ideologische, rechtsfilosofische, theoretische
en juridische bronnen.

Politieke bronnen
De politieke en sociale machtsverhoudingen binnen een samenleving
beïnvloeden de inhoud van het recht.

Dit gebeurt op twee manieren:
 Rechtstreeks: politieke machtsverhoudingen komen tot uiting in instellingen
die het recht vormen, zoals het parlement en de regering.
 Onrechtstreeks: machtsgroepen buiten die instellingen oefenen druk uit op de
beleidsmakers.

Voorbeelden van zulke machtsgroepen zijn grote bedrijven en
bedrijfsorganisaties, vakbonden, boeren- en middenstandsorganisaties,
instellingen uit de gezondheids- en welzijnszorg en onderwijskoepels.

Feitelijke bronnen:
Economische, geografische, klimatologische en demografische factoren
beïnvloeden eveneens de inhoud van het recht. Daardoor bestaat bepaalde
wetgeving wel in het ene land, maar nauwelijks of niet in een ander land.

Voorbeelden:
 Economische factoren: Frankrijk heeft uitgebreide wijnwetgeving; in de
Verenigde Staten bestaat mijnbouwwetgeving.



1