Deel 1
Deel 1: Het objectieve recht
Hoofdstuk 2: Het objectieve recht
2.1 De normatieve ordening in en van de samenleving als doel van het
recht
2.1.1 Ordening van de samenleving
De gedrags- en regelgeoriënteerde benadering
Gedragsoriënterende benadering
Beschouwt het geheel van regelmatige gedragingen van mensen om
maatschappelijke problemen aan te pakken.
Deze benadering is kenmerkend voor de rechtssociologie:
= De wetenschap die het recht bestudeert als sociaal verschijnsel, met
aandacht voor interactie tussen recht en samenleving. (= law in action)
- Onderzoekt hoe dit recht ontstaat, verandert en wordt toegepast
- Welke effecten recht heeft op gedrag, cultuur, organisatie en structuur van
samenleving
Regelgeoriënteerde benadering (= law in books)
Het focust dus op het recht zoals het officieel in regels en wetten staat. Wat
staat er op papier?
Recht = een geheel van rechtsregels die door of krachtens maatschappelijk
gezag uitgevaardigd en gehandhaafd. De regels hebben een normatief
karakter, ze leggen een norm op hoe men zich moet gedragen, ongeacht of dit
daadwerkelijk gebeurt.
Institutionalisering: Het gewoonterecht (informele gedragsregels) wordt in
deze visie niet als volwaardig recht gezien en zijn dus geen rechtsregels.
Noodzaak wegens gelijklopende en tegenstrijdige belangen
Mensen hebben soms dezelfde belangen, maar soms botsen hun belangen.
Het recht zorgt ervoor dat die belangen op een georganiseerde manier worden
geregeld.
Ubi homo, ibi societas. Ubi societas, ibi ius. Ergo: ubi homo, ibi ius.
Waar mensen zijn, is een samenleving. Waar een samenleving is, is recht.
Dus waar mensen zijn, is recht.
Socialecontracttheorieën (= maatschappelijk verdrag)
Het idee dat mensen (al dan niet hypothetisch) afspraken maken om samen te
leven en hun vrijheid deels opgeven voor orde en bescherming. Recht en
1